Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/11346 E. 2026/3797 K.

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1688 E., 2025/635 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2023/206 E., 2024/134 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü; I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalılara ait çiftlikte 01.06.1996-15.02.2016 tarihleri arasında çalıştığını, narenciye bahçesinde bekçilik yaptığını, bununla birlikte çiftlikteki her türlü işle ilgilendiğini, davacının işe girişinin bildirilmediğini belirterek davacının davalılar nezdinde 01.06.1996-15.02.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalılar arasında herhangi bir hizmet ve çalışmanın bulunmadığını, 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının zaman zaman yevmiye karşılığı çalıştığını, davacının süreksiz tarım işçisi olarak çalıştığını belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin hak düşürücü süreye maruz kaldığını, hizmet tespitine yönelik açılan davanın özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 30.06.1996-20.03.20 11... .02.2014-15.02.2016 tarihlerinde davalılar .., ... ve ... yanında asgari ücretle çalıştığının tespitine, 2- 06.02.2014-15.02.2016 tarihlerinde Ek 5 Tarım sigortalılığının iptaline, 3-Davacının, dahili davalılar ... ve ... yanındaki sigortalılık bildirimlerinin gerçek ve fiili çalışmaya dayalı olduğunun tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili özetle; 1.Davacının, müvekkilleri nezdinde hiçbir zaman işçi statüsünde çalışmadığını, 2.Tanık beyanlarından davacının hem müvekkillerine ait bahçede, hem de başka bahçelerde iş oldukça günlük yevmiye usulü çalıştığının sabit olduğunu, ayrıca narenciye bahçelerinde bir yılın 12 ayı işçiye gerek olmadığını ve bekçi de çalıştırılmadığını, 3.Davacının çalışmasının Ek 5 tarım sigortası, kapsamında olduğu sabit olup, Mahkemece davacının 06.02.2014-15.02.2016 tarihleri arasındaki Ek 5 tarım sigortalılığının iptaline karar verilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının bu tarihlerde kendi isteği ile sigortalılığını başlatıp devam ettirerek başka birinin nezdinde çalışmadığını kendiliğinden kabul etmiş bulunduğunu, 4.Dosyada dinlenen tüm tanıkların beyanları davacının bekçi olarak sürekli çalışan değil, yevmiye usulü günlük işçi olduğunu doğrular iken Mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında bu beyanların yok sayıldığını, 5.Dosyada mübrez, davacının kızı ..'nın bizzat kendi el yazısı ile tuttuğu yevmiye çizelgeleri incelendiğinde, davacı ve davacının aile fertleri tarafından yapılan her iş tek tek not edilerek karşılığında alınacak yevmiyelerin belirlendiğinin görüldüğünü, davacının iddialarının aksine, aylık belirli bir ücret ile daimi olarak çalışan bir kimseye yaptığı parça başı/günlük iş üzerinden yevmiye ücreti ödenmeyeceğinin izahtan vareste olduğunu, bilirkişi raporunda ve Mahkeme kararlarında davacı tarafından inkar edilmeyen bu çizelgelerden kesinlikle bahsedilmediğini, 6.Davacının tüm taleplerinin hak düşürücü süreye uğradığını, kamu tanıklarının beyanlarına göre davacının 2011 yıl Mart ayından önce de dahili davalı ...'nun yanında çalıştığını, ancak Mahkemece bu hususun incelenmediğini, Mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesinin kamu tanığı ifadelerine itibar etmemiş olmasının bozmayı gerektirdiğini ileri sürmüştür. Fer'i müdahil Kurum vekili özetle; 1.Davacı tarafın davasını kanunda belirlenmiş olan beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açmadığını, 2.Kurumca davaya sebebiyet verilmemiş olduğu nazara alındığında yargılama giderlerinden müvekkilinin mesul tutulmaması gerektiğini, 3.Müvekkili Kurumca uygulanan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırığın söz konusu olmadığını, usul ve esas yönünden yasaya aykırı Mahkeme kararının bozulması gerektiğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. 2.Eldeki davada, davacının davalılara ait narenciye bahçesinde bekçilik yaptığını ve çiftlikteki her türlü işle ilgilendiğini ileri sürerek 01.06.1996-15.02.2016 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini istediği, Mahkemece davacının 30.06.1996-20.03/20 11... .02.2014-15.02.2016 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde kesintisiz hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır. 3.Davacının narenciye bahçesinde yaptığı işler ve bahçedeki evde kaldığı nazara alınarak çalışmanın kısmi olup olmadığının belirlenmesi ve fiili çalışmanın tereddütsüz bir şekilde ortaya konulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.