Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/6940 E. 2023/9492 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1292 E., 2022/1643 K. KARAR : Esastan ret ... Beton Fabrikaları San. ve Tic. A.Ş. vekili İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Anadolu 27. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/935 E., 2021/537 K. Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezliğe giren sigortalının maddi ve manevi tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili ile davalılardan İston ... Beton Elemanları ve ... Beton Fabrikaları San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekili ile davalılardan İston ... Beton Elemanları ve ... Beton Fabrikaları San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacının davalı İston...Şirketine ait işyerinde davalı PM Müşavirlik... Şirketinin sigortalısı olarak çalışmakta iken davalıların emir talimatları ve gözetimi altında ağır beton kalıplarının dökümünde kullanılan makinanın idaresinde operatör yardımcısı olarak çalıştığını müvekkilinin 22.03.2012 tarihinde kalıp dökümü yapılırken beton kasnağı vidasının çıkması sonucu elim bir iş kazası geçirdiğini, kazanın akabinde hastaneye götürüldüğünü ve davalı işverence kuruma bildirimin yapıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 4.000 TL maddi tazminat,75.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.03.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle tahsilini talep etmiştir. 2.Davacı vekili 29.06.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 230.152,58 TL olarak artırmıştır. II. CEVAP 1.Davalı PM Müşavirlik... Şirketi vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirketi ile diğer davalı şirketin alt taşeronu olarak sözleşme yapılan işlerle çalışmak zorunda bulunan bir üretici olduğunu, davacının 05.12.2011 tarihinde müvekkili şirkette çalışmaya başladığını 22.03.2012 tarihinde ise elim bir kaza meydana gelerek beton kasnağın vidasından çıkması sonucu yaralandığını müvekkili şirketi tarafından heman hastaneye ulaştırılan davacının sol el baş parmağının yoğun çabalara rağmen ampute edilmek durumunda kalındığını, müvekkili şirketin olayda kusur ve sorumluluğunun olmadığını, bu işçi dahil tüm işçilerin işe alınmasında güvenlik tedbirlerine de hiçbir dahli olmadığını işyeri ekipmanlarının bakımı, işyerindeki emir ve talimat yetkisi diğer davalı ve üstü işveren ... A.Ş. tarafından yapıldığını, davacının bu işi belirli bir süredir yapması sebebiyle işin mahiyetini anlayacak deneyim ve tecrübeye sahip olduğunu beyanla açılan davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı İston... Şirketi vekili cevap dilekçesinde,müvekkili şirketin davacı ile arasında işçi işveren ilişkisine yönelik herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacının ücretin vs diğer haklarının müvekkili tarafından ödenmediğini, davacının müvekkili şirketin emir ve talimatı altıda çalışmadığını, davacı tarafından SGK kayıtları incelendiğinde müvekkilini şirketi ile hiçbir bağının olmadığını, maaş ve diğer işçilik alacaklarının müvekkili şirketçe ödenmediğini, talihsiz kazada müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı, davalı şirketin işçisi olarak çalışırken 22.03.2012 tarihinde iş kazasına maruz kaldığı, iş kazasından dolayı tarafların kusur durumu tespiti için dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği bilirkişi heyetinin sunmuş olduğu raporda davalı asıl işveren İston ... Şirketinin %40, davalı PM Müşavirlik... Şirketinin %40, davacının %20 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, iş müfettişleri tarafından düzenlenen raporda kazanın iş kazası olduğunun kabul edildiği, ayrıca davacının %16,2 maluliyetine ilişkin maddi zararının tespiti yönünden hesap bilirkişi raporu aldırıldığı, bilirkişi yaptığı hesaplamada davacının, kaza tarihinden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği son ödeme tarihine kadar olan tarihler arasında geçen dönemde hiç çalışmadığı ve 100% kazanç kaybı sebebiyle maddi zarar tespiti yaptığı, SGK gelirlerinin rücu edilebilecek bölümünü mahsup ettiği, yapılan hesaplamanın dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alındığı davacının geçirdiği iş kazası nedeni ile %16,2 oranında malul kaldığı ve vücut bütünlüğünün zedelendiği, vücut bütünlüğü zedelenen şahsın manevi zararının oluştuğu manevi tazminat olay nedeni ile uğranılan zarar sonucu duyulan acı ve üzüntünün kısmen de olsa giderilmesi amacına yönelik olup, haksız zenginleşmeye neden olmayacak hakkaniyete uygun bir miktarda takdir edilmesi gerektiği, olayın oluş şekli, kusur oranları, maluliyet oranına, davacının duyduğu elem ve ızdırabın derecesine, paranın alım gücü, hak ve nesafet kurallarına göre davacı lehine manevi tazminata hükmedildiği gerekçesiyle 1-Net 230.152,58 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 22.03.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Net 25.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.03.2012 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılardan İston... A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde, Yargıtay ilke kararları ve emsal uygulamalara aykırı olarak, manevi tazminatın pek düşük hükmedildiğini, dava özelinde objektif değerlendirme yapılmadığını, davacının sağ el başparmağının ampute edildiğini, görsel ve estetik zararın nazara alınmadığını, tayin edilen miktarın caydırıcı olmadığını, kişilerin bedenine ve ruhuna karşı yöneltilen haksız eylemlerde veya taksirli davranışlarda tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranlarda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiğini, davacının ekonomik geleceğinin sarsıldığı hususu ile tarafların ekonomik ve sosyal durumlarının nazara alınmadığını, iddia ile uzuv kaybının da dikkate alınarak daha yüksek miktarda manevi tazminata hükmedilmesini istemiştir. 2. Davalı İston... Şirketi vekili istinaf dilekçesinde, kusur oranlarının belirlenmesinin teknik değil, hukuki bir konu olduğunu, kusur hususunda bilirkişi raporu alınmasının hukuka aykırı olduğunu, bilirkişilikçe yapılan kusur oranlarının kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili ile diğer davalı arasında herhangi bir alt-üst işverenlik ilişkisi bulunmadığını, davacının davalının çalışanı olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı iş yerinde çalışmakta iken rögar baca kapağı üretimi yaptığı sırada sol el birinci parmağını kalıbı tutan mengene kilidinin kopması neticesinde arada kalarak kopması şeklinde iş kazasına maruz kaldığı, SGK inceleme raporu ile iş kazası tespitinin yapıldığı, kazadan sonra inceleme yapan SGK müfettişleri tarafından düzenlenen 22.04.2015 tarihli raporda olay incelendikten sonra iş kazası tespitinin yapıldığı ve kazanın meydana gelmesinde işverenin %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği Mahkemece uzman bilirkişi heyetinden 15.05.2019 tarihli alınan kusur raporunda davalılardan PM Müşavirlik... Şirketinin %80, İston... Şirketinin ise %20 oranında kusurlu olduğu, kazazede davacının kusurunun bulunmadığı yolunda görüş belirtildiğj, itiraz üzerine 2. bilirkişi heyetinden 21.01.2021 tarihli rapor alındığı 2. bilirkişi heyetinin ise davalıların %40'ar olmak üzere toplam %80 oranında kusurlu olduğu, kazazedenin %20 oranında kusurlu olduğu yolunda görüş belirttiği, ... Anadolu 20. İş Mahkemesinin 2015/427 Esas sayılı ve SGK tarafından açılan rücu talepli dosyada yapılan kusur incelemesinde de bilirkişilerin kusur oranlarını aynı şekilde belirledikleri, raporlar arasındaki çelişkinin bu suretle giderildiği, mahkemenin karara dayanak aldığı 2. bilirkişi raporundaki tespitlerin ve dolayısıyla bu raporda belirlenen kusur oranları esas alınarak yapılan değerlendirmenin doğru olduğu, bu yöndeki istinaf iddialarının ise yerinde olmadığı, Davacının Yargıtay ilke kararları ve emsal uygulamalara aykırı olarak, manevi tazminatın pek düşük hükmedildiğini, davalı İston... Şirketi vekili ise hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, ileri sürdüğü davalıların toplam %80, davacının ise %20 oranında kusurlu olarak meydana gelen iş kazasında sol el birinci parmağı kopacak şekilde ve gerek rücu dosyasında ve gerekse işbu dosyadaki iş görmezlik raporuna göre davacının kaza sebebiyle %16,2 oranında malul olduğunun görüldüğü, iş kazasının meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları, davacının kaza sebebiyle uğradığı maluliyet durumu, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ve kaza tarihi nazara alındığında Mahkemece takdir ve tayin olunan manevi tazminat miktarının makul ölçüde ve dosya kapsamına uygun olduğu, davacı tarafın düşük, davalı tarafın fahiş manevi tazminat tayin edildiği yolundaki istinaf iddialarının yerinde olmadığı, Davacının çalıştığı ve iş kazasına maruz kaldığı iş yerinin PM Müşavirlik... Şirketinin diğer davalı İston... A.Ş fabrikasında rögar kapağı imalatı yaptığı yer olduğu, üretimin davalı İston... Şirketi ve bu şirketin İBB şirketlerinden biri olması sebebiyle yapıldığı, davalılar arasında bahse konu iş ile ilgili kazanın olduğu fabrikada betonarme ve beton üretimi zemini için düzenlenen sözleşme mevcut olup, bu sözleşme çerçevesinde davalı İston... Şirketinin asıl işveren, davalı PM MüşavirliK... Şirketinin ise alt işveren konumunda olmaları nedeniyle işveren olarak davacı kazazedeye karşı müştereken ve müteselsilen sorumlulukları bulunduğundan, Yerel Mahkemece yapılan değerlendirme doğru olup, davalının bu yöndeki istinaf iddialarının da yerinde olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılardan İston A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla, kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı İston .... A.Ş. vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla, kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalının maddi tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 49 ve devamı maddeleri ile 417 nci maddesi, 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 4 üncü maddesi hükümleridir. 3. Değerlendirme 1.Davacı vekilinin hükmedilen manevi tazminat tutarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde, Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. Dosya içeriğine göre davacı lehine hükmedilen manevi tazminat tutarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacı vekilinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir. 2.Davalı İston .... A.Ş. vekilinin hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde, 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, anılan hükümlere yönelik davalı İston A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, temyiz edenin sıfatı ve temyiz kapsamına göre hükmün onanmasına karar verilmiştir VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı vekilinin davacı lehine hükmedilen manevi tazminat tutarına ilişkin temyiz isteminin miktardan REDDİNE, 2.Davalı İston... A.Ş. vekilinin davacı lehine hükmedilen maddi tazminat tutarına ilişkin temyiz istemlerine yönelik Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, Peşin ödenen temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.