Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/2125 E. 2023/2060 K. – Kurum İşleminin

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1832 E., 2022/1891 K. DAVA TARİHİ : 02.06.2021 HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 2. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/317 E., 2022/140 K. Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yurt dışında fiili çalışmasının olmadığını belirterek, tahsis talebinde bulunduğu tarihten itibaren yaşlılık aylığı almayı hak ettiğinin tespiti ile aylığın kesildiği 23.08.2020 tarihinden itibaren kurumca ödenmeyen aylıkların yasal faizleri ile birlikte tahsiline ve davalı Kurumca 01.04.2016-23.08.2020 süresi için yersiz ödendiği iddiası ile iadesi talep edilen 106.767.29-TL 'den borçlu bulunulmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; 3201 sayılı Yurt dışında bulunan Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen sürelerinin Sosyal Güvenlikleri bakımından değerlendirilmesi hakkında Kanunun aylık tahsisi ve aylığın başlama tarihi başlıklı 6 ıncı maddesinine göre davacının emekli aylığı alma şartlarını sağlamadığını, davacının ikametinin halen yurt dışı olduğunu, davacının kesin dönüş şartını yerine getirmediğini, davalının engelli yardımı aldığını, engelli yardımının sosyal yardım ödeneği niteliğinde olduğunu, davacıya 5510 sayılı Kanun 96 ıncı maddesi kapsamında işlem tesis edildiğini, Kurum işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile , davacının emekli aylığı almaya başladığı 01.04.2016 tarihinden sonra ilgili ülkede fiili bir çalışması olmadığı, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği almadığının anlaşıldığı gerekçesi ile davanın kabulü ile; davacının tahsis talebinde bulunduğu 03.03.2016 tarihinden itibaren emekliliğe ve emeklilik maaşını almaya hak ettiğinin tespiti ile maaşının kesildiği 23.08.2020 tarihinden itibaren hak ettiği halde kurumca ödenmeyen aylık emekli maaşlarının aylık dönemsel yasal faizleri ile birlikte davalı kurumdan tahsili ve kurumca 01.04.2016/23.08.2020 süresi için yersiz ödendiği iddiası ile iadesi talep edilen 106.767.29.TL bedel için borçlu bulunulmadığının tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili; yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının engellilik durumundan kaynaklı olarak Belçika Ülkesi'nden aldığı maaşın ikamete dayalı olup olmadığı konusunda olduğu, davacının kendisine yaşlılık aylığı bağlandığı 01.04.2016 tarihinden sonra Belçika Ülkesinde bir fiili çalışmasının olmadığının tespit edilmiş olmasına ve yine söz konusu engellilikten kaynaklı maaşın ikamete dayalı olmamasına göre yerel mahkemenin davanın kabulü yönündeki hükmünün usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili, kuruma başvurunun dava şartı olduğunu, kesin dönüş şartı gerçekleşmediğinden aylığın kesilmesine dair Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Belçika sigortalılık belgesinde geçen muadil/eş değer sürelerin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesin dönüşe engel sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesi nedeniyle, davacıya 3201 sayılı Kanun kapsamındaki yurt dışı borçlanması ile 01.04.2016 tarihinden bağlanan yaşlılık aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali, davacının yersiz ödeme nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesi 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple ; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. ...