Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/1264 E. 2024/5760 K. – İş Kazasından

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1378 E., 2022/2294 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Sakarya 4. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/244 E., 2022/80 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının davalı işveren nezdinde pasta usta yardımcısı olarak sigortasız çalışmaktayken 23.06.2017 tarihinde iş kazası geçirerek 3 parmağının makinede parçalandığını ve dikilemediğini, kazanın davalı firmaya ait Çoruh Ekmek fırınında meydana geldiğini, davacının kazadan 3 ay öncesinde çalışmaya başladığını, olay günü pasta ustası ... ile baklava yaparken ...'ın, müvekkili davacıdan fıstık çekmesini istediğini, fıstıkları makineye attığını, makinenin orijinal kapağı olmadığından plastik bir kova yardımıyla üzerinin kapatıldığını, müvekkili davacının kovayı alıp makinenin üzerine kapattığını ve makineyi çalıştırdığında müvekkilinin sol kolunu içine çektiğini ve işaret, orta ve yüzük parmağının makine tarafından parçalandığını, daha sonra davacının ... ... ve ... tarafından Yenikent Devlet Hastanesine götürüldüğünü ve oradan da Kocaeli Üniversitesi Araştırma Hastanesine sevk edilerek tedavisinin yapıldığını, ancak kopan 3 parmağının dikilemediğini, tedavisinin halen devam etmekte olduğunu, iş yerinde kullanılmakta olan fıstık çekme makinesinin orijinal kapağı olmamasına rağmen işveren tarafından işçilere kullandırılmış olduğunu, makinenin tamirinin yapılmadığını, kazaları önleme amaçlı hiçbir güvenlik aksamı bulunmadığını, makinenin bakımı yapılmadığını, işyerinde çalışan personele iş güvenliği eğitimi verilmediğini, davalı işverenin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, müvekkiline kusur izafe edilemeyeceğinin ortaya çıkacağını, davacının sol elini kullanabilecek durumda olmadığını, davalı firma sahiplerinin kaza sonrasında müvekkilinin zararını karşılayacaklarını, tazminat ödeyeceklerini söyleyerek müvekkilinin şikayetçi olmamasını sağladıklarını ve sonrasında müvekkilini bir kez dahi arayıp sormadıklarını, müvekkilinin henüz 19 yaşında olduğunu beyan ederek davanın kabulü ile 191.920,33 TL maddi tazminat ile 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili şirket nezdinde olay tarihinden yaklaşık 2 ay önce çalışmaya başladığını, davacının müvekkili şirkette sadece kendisine söylenilen işleri ve basit işleri yaptığını ve kendisine hiçbir şekilde önem gerektirecek işler verilmediğini, davacının kaza tarihinde müvekkili davalı şirket yetkilileri ve ustalarının bilgisi ve haberi olmaksızın çalışma saatlerinin de dışında tedbirsiz ve dikkatsiz bir şekilde diğer çalışanlarla muhabbet etmeye devam ettiği sırada fıstık çekme işi yapmaya çalıştığını ve bunun sonucunda elini makine içine kaptırması sonucu mezkur iş kazasının meydana geldiğini, iş kazasından sonra davacının müvekkili davalı şirket tarafından hastaneye sevk edildiğini ve hastane giderlerinin müvekkili davalı şirket tarafından karşılandığını, kazanın tamamen davacının kusuru ile meydana geldiğinin açık olduğunu, davacının kendi düşüncesizliği ve ihmali sonucunda iş kazası geçirerek yaralandığını, davacının normal iş saatlerinde uzun süreli telefon konuşmaları yaptığını ve dikkatsiz şekilde çalıştığını, davacıya İş. K. 77 nci madde uyarınca alması gereken her türlü önlemi alarak; gerekli eğitimleri veren, uyarılarda bulunan, işçilerin çalışması için gerekli araçları temin eden, nezaret ve denetim görevlerini yerine getiren müvekkili şirkete izafe edilebilecek hiçbir kusur bulunmadığını, olaydan hemen sonra kaza yerine gelen şirket çalışanlarından ...'ın davacıya yardım ettiğini ve işyerinde bulunan ... ...’nın da diğerleriyle birlikte davacıyı ilk önce en yakındaki Yenikent Devlet Hastanesine götürdüğünü, orada ilk müdahalesinin yapıldığını, orada gerekli tedaviye devam edilemeyeceği belirtildiğinden doktorlar tarafından Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesine sevk edildiğini ve ... ... tarafından götürüldüğünü, Umuttepe Hastanesi'nde ekip olmaması üzerine ... ...'nın hiç vakit kaybetmeden davacıyı İstanbul’a götürmek için mücadele ettiğini ancak ameliyatı gerçekleştirecek doktor-ekip olmadığından hastanın kabul edilmediğini beyan ederek haksız, mesnetsiz ve kötüniyetli olarak açılmış davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, iş kazasının oluşumunda davalı şirketin %50 oranında, davalı şirket çalışanı usta başı ...'ın %40 oranında, davacının %10 oranında kusurlu olduğu, davacının davaya konu kaza nedeniyle %14 oranında sürekli iş göremezliğe girdiği kabulünden hareketle davanın kısmen kabulü ile 191.920,33 TL maddi tazminat ile 42.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin, vakıanın meydana gelişinde bir kusuru bulunmadığını, davacının ağır kusurlu eyleminin müvekkili şirket ile meydana gelen vakıa arasındaki illiyet bağını kestiğini, davacının kaza anında müvekkili davalı şirket yetkililerinin bilgisi ve haberi olmaksızın çalışma saatlerinin de dışında tedbirsiz ve dikkatsiz bir şekilde, diğer çalışanlarla muhabbet etmeye devam ettiği sırada fıstık çekerek kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, müvekkili şirket bünyesinde fıstık çekme işi yapılmadığını, müvekkili şirkete kusur atfının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin ürünlere ekleyeceği fıstığı başka firmalardan temin ettiğini, ihbar olunan ...'ın eylemlerinin müvekkili şirket ile meydana gelen vakıa arasındaki illiyet bağını kestiğini, hükme esas alınan hesaplamalara ilişkin bakiye ... hesaplamalarının hatalı olduğunu, müvekkilinin iş yerinde alınması gereken bütün önlemleri aldığını belirterek istinaf talebinde bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi. 3. Değerlendirme Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. SGK gelirlerinin (geçici iş göremezlik ödeneği ve ilk peşin sermaye değerli gelir) tenzilinde kamu düzeni ilkesi kapsamında uygulanma imkanı bulunan 6098 sayılı TBK'nın 55 inci maddesi kapsamında rücu edilebilir olan kısmının hesaplanan tazminat alacağından tenzil edilerek davacıların netice tazminat alacaklarının belirlenmesi gerektiği düzenlenmiştir. Somut olayda, Mahkemece hükme esas alınan 15.04.2021 tarihli kusur raporu somut olayın meydana geliş şekline göre dosya kapsamına uygun değilse de davacıya verilen kusur oranının yerinde olduğu anlaşılmakla davalı ile dava dışı temyiz ... bulunmayan 3. kişi ihbar olunan ...'ın aralarındaki kusur oranının ileri de açılacak rücu davasında tekrar değerlendirilmesi mümkün olduğundan davacının %10 kusurlu bulunduğu tespiti ile sonuca gidilmesi uygun ise de hükme esas alınan 14.10.2021 tarihli hesap raporunda dosya kapsamı ile ödendiği ... olan 898,63 TL geçici iş göremezliğe dair kurum ödemesinin hesaplanan tazminat miktarından indirilmediği yukarıda anılan yasal düzenleme gereği kamu düzeni ilkesi kapsamında değerlendirilen bu hususun gözetilmemesi sonucu hüküm tesisi hatalı olmuştur. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1.İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, A. İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe kısmında yer alan; "... Davacının maddi zararının tespiti için aktuer hesap raporu alınmış olup 13.10.2021 tarihli raporda, davacı işçinin maddi zararının 191.920,33 TL olduğu tespit edilmiştir. Alınan raporda davacının maluliyeti, yaşı, bakiye ömrü ve kaza günü itibariyle günlük kazancının doğru ve dosya kapsamına uygun tespit edilmiş olduğu, yapılan hesaplamalarda herhangi bir hesap hatasının bulunmadığı tespit edilmiştir. ..." ibarelerinin silinerek yerine gelmek üzere, "... Davacının maddi zararının tespiti için aktuer hesap raporu alınmış olup 13.10.2021 tarihli raporda, davacı işçinin maddi zararının 191.920,33 TL olduğu tespit edilmiştir. Alınan raporda TBK 55 inci maddesi gereği tenzil edilmesi gereken geçici iş göremezlik ödeneği miktarının gözetilmediği anlaşılmakla bu hususta mahkememizce resen hesaplama yapmak suretiyle kusur oranına göre 898,63 TL x 90 /100 = 808,76 TL belirlenen tazminat tutarından mahsup edilmiş davacının bakiye zararının 191.111,57 TL olduğu tespit olunmuş ve hüküm altına alınmıştır." ibarelerinin yazılması, B. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine geçmek üzere; 1-Açılan davanın kısmen kabulü ile -Toplamda 191.111,57 TL maddi tazminatın iş kazasının meydana geldiği tarih olan 23.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, -Toplamda 42.000,00 TL manevi tazminatın iş kazasının meydana geldiği tarih olan 23.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Alınması gereken 15.923,84 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 686,4‬0 TL'nin mahsubu ile bakiye 15.237,44 TL nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, -Davacı tarafça yatırılan 860,6‬0 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacı vekil ile temsil edildiğinden maddi tazminat yönünden 21.827,81 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Davacı vekil ile temsil edildiğinden manevi tazminat yönünden 6.260,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı vekil ile temsil edildiğinden manevi tazminat yönünden 5.100,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı vekil ile temyiz edildiğinden maddi tazminat yönünden 808,76 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Davacı tarafça yapılan 2.012,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre takdiren 1.931,52 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafça yapılan 1.846,17 TL yargılama giderinin davanın reddi itibari 73,84 TL kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, Dair davacı vekili ve davalı vekili yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 sayılı HMK.'nın 345. maddesinin son cümlesi ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7/3 maddesi gereğince iki hafta içerisinde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı." ibarelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.