Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2025/659 E. 2026/1686 K.

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1551 E., 2024/902 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Palu Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/45 E., 2022/149 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

- KARAR - Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Kadastro sonucu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 20... , 67, 68, 69, 70 parseller ile ... Mahallesi 2 80... parsel sayılı taşınmaz, vergi kaydı nedeniyle ... adına tespit ve tapuya tescil edilmiş, 1 20... parselin ... oğlu ...'ın, 67 parselin ... oğlu ...'in, 68 parselin ... oğlu ...'in, 69 parselin ... oğlu ...'in, 70 parselin ... oğlu ...'in kullanımında olduğu, ... Mahallesi 2 80... parsel üzerindeki evin ... oğlu ... ve ... evlatları ... ve ...'e ait bulunduğu beyanlar hanesine şerh edilmiştir.

Davacı ...; irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Davalı ... vekili, taşınmazların vakfiye sınırları içerisinde olduğunu belirtip davanın reddini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; zilyetlikle kazanım koşulları oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; zilyetlikle kazanım koşulları oluştuğu gerekçesi ile HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; çekişmeli taşınmazların tapu kayıt maliki olan ... oğlu ... Vakfının niteliğine dair Mahkeme tarafından bilirkişi incelemesi yaptırılmamış ve vakfiye kapsamı tayin edilmemiş ise de gerek dosya içerisindeki Vakıflar Genel Müdürlüğünün yazı cevabı, gerekse aynı Vakıf ile ilgili olarak Yargıtay denetiminden geçmiş pek çok emsal dosya incelendiğinde, adı geçen Vakfın doğrudan doğruya hayrat vakıflardan olmayıp icare-i vahideli akarından istifade olunan mülhak, sahih ve zürri bir vakıf olduğunun hükmen kabul edildiği, sözü edilen vakfın vakfedilmiş malları doğrudan hayrat mal olmadığından zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanılabilecek nitelikte bulunduğu tereddütsüzdür.

Ne var ki, davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmak için yeterli bulunmadığı, toplanan deliller arasında çelişki hasıl olduğu halde bu yön üzerinde durulmadığı, taşınmazlar üzerinde davacılar yararına eklemeli zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluşup-oluşmadığı yöntemince belirlenmeden hüküm kurulduğu, dava konusu 2 80... parsel sayılı taşınmazda ev sahibi olarak kadastro tutanağının beyanlar hanesine şerh verilen ... Oğlu ...’in kim olduğu, taşınmaz üzerinde herhangi bir zilyetliği veya mülkiyet durumu bulunup bulunmadığı, adı geçen şahıs ile davacı ve murisi arasında akdi ya da irsi ilişki bulunup bulunmadığı usulünce araştırılmamıştır.

Hal böyle olunca; dava konusu 2 80... parsel sayılı taşınmazda ev sahibi olarak kadastro tutanağının beyanlar hanesine şerh verilen ... Oğlu ...’in kim olduğu araştırılarak nüfus kayıtları getirtilip taşınmaz üzerinde herhangi bir zilyetliği veya mülkiyet durumu bulunup bulunmadığı, adı geçen şahıs ile davacı ve murisi arasında akdi ya da irsi ilişki bulunup bulunmadığı, ... oğlu ... ya da varsa mirasçılarının dinlenilerek zilyetlik ya da mülkiyet iddialarının olup olmadığı tespit edilmeli, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, değinilen hususlar göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmiş olması isabetsizdir.

Açıklanan nedenden ötürü davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Temyiz eden davalı harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.