Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2025/607 E. 2026/119 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/692 E., 2024/816 K.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava; tapusuz taşınmazın tescili istemi ile açılan, yargılama sırasında ise idari yoldan tapu kaydı oluşturulması nedeniyle tapu kaydının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1973 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan taşınmazın taşlık olarak tespit harici bırakıldığı, yargılama sırasında 2200 parsel numarasını alarak malik hanesinin açık bırakıldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde; ekte sunduğu raporda 41.660, 03... yüz ölçümündeki tescil harici taşınmazı davacının üçüncü kişilerden satın aldığını, eklemeli zilyetlikle birlikte 30 yıldır davacının kullanımında olduğunu ileri sürerek taşınmazın davacı adına tescilini talep etmiş; yargılama sırasında tescil harici taşınmaz 2200 parsel numarasıyla ihdasen tapuya tescil edildiğinden tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; gerekli araştırmanın yapılmasını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece; dava konusu yerin tescil harici iken toplulaştırma kapsamında 2200 parsel numarasıyla Hazine adına tapuya tescil edildiği, taşınmazın tespit dışı bırakıldığı 1976 yılından itibaren 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14... . maddesindeki şartların davacı lehine gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne, çekişmeli 2200 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline, ... ve ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar dair verilen karar Dairece, eksik inceleme ve araştırma yapıldığı belirtilerek bozulmuştur.

Mahkemenin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı lehine zilyetlikle mülk edinme koşulları oluştuğu gerekçesiyle fen bilirkişileri raporunda (B) ile gösterilen 41.659, 15... 'lik taşınmazın Maliye Hazinesine kayıtlı tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmişse de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli değildir. Şöyle ki, dava konusu 2200 parsel sayılı taşınmaz Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sayfasından kontrol edildiğinde, taşınmazın dere görünümünde olduğu ve malik hanesinin açık bırakıldığı, hangi sebeple açık bırakıldığının sorulmadığı görülmektedir.

Hâl böyle olunca, öncelikle dava konusu 2200 parsel sayılı taşınmazın malik hanesinin eldeki davaya istinaden açık bırakılıp bırakılmadığı ve hangi sebeple açık bırakıldığı Tapu Müdürlüğünden sorulmalı, akabinde mahallinde fen bilirkişi ve 3 kişilik jeoloji mühendisi bilirkişilerin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, 3 kişilik jeoloji mühendisi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın aktif ya da kuru dere olup olmadığı, sınırındaki dere ile arasındaki kot farkı bulunup bulunmadığı, taşınmazın dereden kazanılıp kazanılmadığı, öncesinin dere yatağı olup olmadığı, derenin aktif etki alanında kalıp kalmadığı ve zilyetlikle edinilebilecek yerlerden olup olmadığını belirten rapor alınmalı; fen bilirkişisinden keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir kroki ve ayrıntılı rapor istenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Kabule göre de, dava konusu 2200 parsel sayılı taşınmazın henüz davalı ... adına tapu kaydı oluşmadığı anlaşıldığından kabul hükmü verilmesi halinde iptal-tescil değil tescil hükmü kurulmalıdır.

Davalı ... vekilinin açıklanan nedenden ötürü yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Temyiz eden davalı ... 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.01.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.