Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2024/3330 E. 2025/4906 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/336 E., 2024/23 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar dahili davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı ... vekili dava dilekçesinde; davacıya ait 1958 yılında tamamlanmış binası bulunan 820 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazın davacı tarafından uzun yıllardır kullanılmasına rağmen kadastro sırasında tescil harici bırakıldığını, taşınmazda davacı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğunu ileri sürerek taşınmazın davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız şekilde açıldığını ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafından 1988 yılında müvekkili Belediyeye emlak beyanı verildiğini ancak dava konusu taşınmazın tapusuz bir alan olduğunu, bu nedenle Belediye tarafından taşınmazla ilgili olarak yapılacak bir işlem bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Dahili davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın zilyetlikle iktisap edilebilecek yerlerden olmadığı gibi, davacının taşınmazdaki zilyetliğinin de yeterli süreye ulaşmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.12.2015 tarihli ve 2014/284 Esas, 2015/708 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın özel mülkiyete konu olabilecek yerlerden olduğu, zilyetlikle iktisap koşullarının davacı lehine gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne, teknik bilirkişi ...'nın 20.04.20 15... .12.2015 tarihli rapor, ek rapor ve krokisinde (A), (B), (C), (D), (E), (F) ve (G) harfleri ile gösterilen toplam 797,01 metrekarelik taşınmaz bölümünün aynı ada içindeki son parsel numarasından sonra gelmek üzere yeni bir parsel numarası ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı Mahkeme kararına karşı süresi içerisinde davalı ... vekili ile dahili davalı Hazine vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 15.03.2019 tarihli ve 2016/7242 Esas, 2019/1831 Karar sayılı kararıyla; Mahkemece 6360 sayılı Kanun uyarınca Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması gereğine değinilmek suretiyle sair yönler incelenmeksizin karar bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, teknik bilirkişi ...'nın 20.04.20 15... .12.2015 tarihli rapor, ek rapor ve krokisinde (A), (B), (C), (D), (E), (F) ve (G) harfleri ile gösterilen toplam 797,01 metrekarelik taşınmaz bölümünün, aynı ada içindeki son parsel numarasından sonra gelmek üzere, yeni bir parsel numarası ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Karar karşı süresi içerisinde dahili davalı Hazine vekili ile davalı ... tarafında temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı Dairenin 14.04.20 22... /43 79... /3103 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmaz bölümleri imar planı kapsamında kalıyor ve imar planının onay tarihi, dava tarihinden daha önce ise bu tarihten, aksi halde dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait 3 ayrı dönemde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Müdürlüğünden getirtilmeli, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile ziraat mühendisi bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi, inşaat mühendisi bilirkişi ve teknik bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılması gereğine değinilerek hüküm bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; zilyetlikle kazanım şartlarının davacı lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, kadastro çalışmaları esnasında tespit harici bırakılan yerlerden olup fen bilirkişisi ... ... ve ...'ın 10.11.2023 tarihli rapor ve krokisinde (A), (B), (C), (D), (E), (F) ve (G) harfleri ile gösterilen toplam 797,01 metrekarelik kısmın aynı ada içindeki son parsel numarasından sonra gelmek üzere yeni bir parsel numarası ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Dahili davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; olağanüstü zamanaşımıyla kazanım şartlarının oluşmadığını öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... temyiz dilekçesinde; davacının köy boşluğu olarak bırakılan yeri hukuka aykırı olarak kullandığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dava, kadastro sırasında tescil harici bırakılan taşınmazın tescili talebine ilişkindir.

Manisa ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde 1952 yılında yapılan kadastro sırasında dava konusu yerin tescil harici alan olarak bırakıldığı, paftasında ise yol boşluğu ve sokak olarak gösterildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; 6100 sayılı HMK'nın 55. maddesinde ''Taraflardan birinin ölümü hâlinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir.'' hükmü düzenlenmiş olup dava sırasında taraflardan birinin ölümü halinde taraf teşkilinin sağlanması kamu düzenine ilişkin bulunduğundan davanın her aşamasında hakim tarafından re’sen nazara alınması gereken bir olgudur ve temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın re'sen gözetilmesi gereklidir.

Somut olayda; davacı ...'in 20.11.2020 tarihinde öldüğü ve çocuklarının mirasçı olarak kaldığı anlaşılmaktadır.

Ne var ki; Mahkemece HMK'nın 55. maddesi gözetilmemiş ve mirasçılar davaya dahil edilmeden sonuca gidilmiştir.

Öte yandan; davacı ... yönünden ölüm halinde, ölüm tarihi itibarıyla vekalet görevinin son bulacağı açıktır.

Hâl böyle olunca; yargılama sırasında ölen davacı ... mirasçılarının vekil olarak tayin edilen Av. ...'a vekalet verip vermediklerinin araştırılması, vekalet verilmediğinin anlaşılması halinde mirasçılarına tebligat çıkarılarak taraf teşkilinin sağlanması, toplanan ve toplanacak delillerin bir arada değerlendirilmesi ve bundan sonra işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, belirtilen hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Kabule göre de, 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların mirasbırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği Tapu Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğü ile Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulup varsa davacının taraf olduğu dava dosyaları getirtilmeli, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma Ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip Kanun'un getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmadan karar verilmesi doğru değildir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Dahili davalı Hazine vekili ile davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının değinilen yönler itibariyle kabulü ile 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince hükmün BOZULMASINA,

Temyiz eden dahili davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı Belediyeye iadesine,

Dosyanın ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

05.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.