İlk Derece Mahkemesi · Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/279 E. 2024/775 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Daire
- Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2023/279
- Karar No
- 2024/775
- Karar Tarihi
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : DAVA : Menfi Tespit DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan "Menfi Tespit" davasının yapılan açık yargılaması sonunda; HEYETİMİZCE GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili 10.05.2023 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında 15.12.2022 tarihli inşaat yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede karşılıklı edimler gereğince davalı tarafça müvekkiline ait, ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel (... ... ada, ... parsel) sayılı taşınmaz ile ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel (... ... ada, ... parsel) sayılı taşınmazlar üzerine sözleşme ile nitelikleri belirtilen müstakil konutlar yapacağını, iş bu sözleşme gereğince müvekkili şirket yetkilisine ait ... İli Merkez İlçesi ... Köyü... ada ... parsel sayılı taşınmazın mülkiyetini davalı yükleniciye devredeceğini, ayrıca toplam değeri 1.900.000,00 TL değerinde 8 adet çek ile inşaat yapım bedelini ödeyeceği hususunda anlaştıklarını, sözleşme ile yapımı istenilen müstakil konutların inşaatına 25.12.2022 tarihinde yüklenici tarafından başlanacağını 9 ay içerisinde müvekkiline teslim edileceğini, müvekkili tarafında sözleşmenin imzalandığı tarih olan 15.12.2022 tarihinde ... İli Merkez İlçesi ... Köyü ... ada ... parsel sayılı taşınmazın davalı şirket yetkilisinin talebi üzerine yine aynı adreste faaliyet gösteren davalı ile organik bağı bulunan ... Ticaret Limited Şirketi'ne devredildiğini, yine aynı tarihte 8 adet toplam bedeli 1.900.000,00 TL çeklerinde davalıya teslim edildiğini, aradan geçen süreye ve sözleşme ile inşaat yapımına 25.12.2022 tarihinde başlanılacak olmasına rağmen davalı tarafından konutların inşaatı için başlanılmadığı gibi taşınmaz üzerinde hiçbir işlem yapılmadığını, müvekkili tarafından tüm yazılı ve sözlü ikazlarına rağmen davalı şirketin müstakil konutlarında yapımına başlamada imtina ettiğini, bu nedenlerle müvekkili tarafından köy evi yapım sözleşmesi karşılığında davalı şirkete keşide edilen ... Bankası ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek ve ... seri numaralı 150.000,00 TL bedelli çeklerin davalı ve 3.kişiler tarafından icra takibine konu etmemesi, protesto edilmesi ve sair kötü niyetli işlemlerin engellenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı şirket tarafından sözleşme gereğince üzerine düşen edimleri zamanında ifa edemeyeceğinin alenen görünmesi ve müvekkili tarafından ihtar edilmesine rağmen inşaatın yapımına başlanılmasından imtina edilmesi, inşaatın zamanında tamamlanamayacağının açıkça ortada olması sebebiyle müvekkilince haklı olarak yapılan tüm menfi ve müspet zarar hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasına sebebiyle sözleşmeye istinaden davalıya keşide edilen çeklerin bedelsizliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edildiği ancak davalının davaya karşı herhangi bir cevap vermediği gibi kendisini vekil ile de temsil ettirmediği anlaşılmıştır. Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Tarafların bildirmiş oldukları delilleri ile davaya konu çeklerin ödemelerine ilişkin olarak banka kayıtları, dava konusu taşınmazların tapu kayıtları ve akit tabloları, dava konusu taşınmazların yapı ruhsat belgesi, proje, yapı izin belgesi ve emlak kayıtları, tarafların ticari kayıtları ile ... .Noterliği'nin 25.02.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile 17.04.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerin tebliğine ilişkin tüm bilgi ve belgeler dosyamız içerisine celbedilmiş, sözleşmeye konu taşınmaz başında Talimat Mahkemesi Kanalıyla keşif yapılmış ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacının, davalı ile aralarında 15.12.2022 tarihli inşaat yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede karşılıklı edimler gereğince davalı tarafça, davacıya ait ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel (... ... ada, ... parsel) sayılı taşınmaz ile ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel (... ... ada, ... parsel) sayılı taşınmazlar üzerine sözleşme ile nitelikleri belirtilen müstakil konutlar yapacağını, iş bu sözleşme gereğince davacı şirket yetkilisine ait ... İli Merkez İlçesi ... Köyü ... ada ... parsel sayılı taşınmazın mülkiyetini davalı yükleniciye devredeceğini, ayrıca toplam değeri 1.900.000,00 TL değerinde 8 adet çek ile inşaat yapım bedelini ödeyeceği hususunda anlaştıklarını, sözleşme ile yapımı istenilen müstakil konutların inşaatına 25.12.2022 tarihinde yüklenici tarafından başlanacağını 9 ay içerisinde teslim edileceğini, davacı şirket tarafından sözleşmenin imzalandığı tarih olan 15.12.2022 tarihinde ... İli Merkez İlçesi ... Köyü ... ada ... parsel sayılı taşınmazın davalı şirket yetkilisinin talebi üzerine yine aynı adreste faaliyet gösteren davalı ile organik bağı bulunan ... Ticaret Limited Şirketi'ne devredildiğini, yine aynı tarihte 8 adet toplam bedeli 1.900.000,00 TL çeklerinde davalıya teslim edildiğini, aradan geçen süreye ve sözleşme ile inşaat yapımına 25.12.2022 tarihinde başlanılacak olmasına rağmen davalı tarafından konutların inşaatı için başlanılmadığı gibi taşınmaz üzerinde hiçbir işlem yapılmadığını, davacı şirket tarafından tüm yazılı ve sözlü ikazlarına rağmen davalı şirketin müstakil konutlarında yapımına başlamada imtina ettiğini, bu nedenlerle davacı tarafından köy evi yapım sözleşmesi karşılığında davalı şirkete keşide edilen ... Bankası ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek, ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli çek ve ... seri numaralı 150.000,00 TL bedelli çeklerin davalı ve 3.kişiler tarafından icra takibine konu etmemesi, protesto edilmesi ve sair kötü niyetli işlemlerin engellenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı şirket tarafından sözleşme gereğince üzerine düşen edimleri zamanında ifa edemeyeceğinin alenen görünmesi ve davacı tarafından ihtar edilmesine rağmen inşaatın yapımına başlanılmasından imtina edilmesi, inşaatın zamanında tamamlanamayacağının açıkça ortada olması sebebiyle davacı şirketin haklı olarak yapılan tüm menfi ve müspet zarar hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasına sebebiyle sözleşmeye istinaden davalıya keşide edilen çeklerin bedelsizliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava ettiği, davalının davaya karşı herhangi bir beyanda bulunmadığı görülmüştür. Davanın İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu, İİK.72.maddesinde; "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir...." şeklinde, 6102 sayılı TTK.818/1-c maddesi yollaması ile TTK. 677. Maddesinde; "Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." şeklinde, TTK. 818/1-e maddesi yollaması ile TTK'nun 687.maddesinde; "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. (2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır." şeklinde, 6102 sayılı TTK'nun 825.maddesinde;"(1) Borçlu, emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def'ileri ileri sürebilir.(2) Borçlu ile önceki hamillerden biri veya senedi düzenleyen kişi arasında doğrudan doğruya varolan ilişkilere dayanan def'ilerin ileri sürülmesi, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde caizdir." şeklinde düzenlemelerin yapıldığı görülmüştür. Dava konusu taşınmazın bulunduğu ... Nöbetçi Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi'ne talimat yazılarak; Mahkememizce resen seçilen SMMM bilirkişisi ..., İnşaat Mühendisi ... ve Fen bilirkişisi ... eşliğinde sözleşmeye konu taşınmaz başında da keşif yapılmak suretiyle davacı şirketin 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesinin istenildiği, SMMM bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 17.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı şirketin 2022-2023 yılları ticari defter ve kayıtlarında davalı şirket ile yapılan 15.12.2022 tarihli İnşaat Yapım Sözleşmesinin yer almadığını, inşaat Yapım Sözleşmesine göre davalı şirkete verilen toplam 1.900.000,00 TL'lik çeklerin de 2022-2023 yılları ticari defter ve kayıtlarında yer almadığının bildirildiği, inşaat mühendisi ... tarafından düzenlenen 29.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu ... İlçesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın dava tarihindeki değerinin 939.030,00 TL, sözleşme tarihindeki değerinin 878.800,00 TL, ... İlçesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın dava tarihindeki değerinin 708.760,00 TL sözleşme tarihindeki değerinin 663.300,00 TL, ... Köyü ... ada ... parsel sayılı taşınmazın dava tarihindeki değerinin 414.000,00 TL sözleşme tarihindeki değerinin 387.446,00 TL olduğunun bildirildiği, harita mühendisi bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 01.02.2024 tarihli bilirkişi raporunda; keşfin doğru yer ve parsellerde yapıldığının tespit edildiğini, dava konusu taşınmazların krokisinin dosyaya sunulduğunun bildirildiği görülmüştür. Davalı şirkete meşruhatlı davetiye çıkartılarak; Davalı şirketin 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerini sunmak veya bilirkişi incelemesi sırasında ne şekilde hazır edileceğine yönelik beyanda bulunmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, verilen süre içerisinde 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerin dosyaya sunulmaması veya incelenmesi halinde ne şekilde hazır edileceğine yönelik beyanda bulunulmamaları halinde ticari defterlerini sunmaktan vazgeçmiş sayılacakları hususunun davalı şirkete ihtar edildiği, davalı tarafça ticari defterlerin sunulmadığı gibi beyanda da bulunulmadığı görülmüştür. Taraflar arasındaki sözleşmenin esas itibariyle eser sözleşmesi olduğu, Eser sözleşmesine ilişkin düzenlemelerin 6098 sayılı TBK'nun 470. Vd.eden maddelerinde düzenlendiği, TBK.nun 470. maddesinde;" Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde, TBK'nun 471. Maddesinde; "Yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. Yüklenici, meydana getirilecek eseri doğrudan doğruya kendisi yapmak veya kendi yönetimi altında yaptırmakla yükümlüdür. Ancak, eserin meydana getirilmesinde yüklenicinin kişisel özellikleri önem taşımıyorsa, işi başkasına da yaptırabilir. Aksine âdet veya anlaşma olmadıkça yüklenici, eserin meydana getirilmesi için kullanılacak olan araç ve gereçleri kendisi sağlamak zorundadır." şeklinde, TBK'nun 473. maddesinde;" Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir. Meydana getirilmesi sırasında, eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, işsahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye, ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere, onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilir." şeklinde düzenlemelerin yapıldığı görülmüştür. Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 15/02/2016 tarih ve ... Es... Kar. Sayılı ilamında;"Davacı ile davalı Hüseyin arasındaki sözleşme niteliği itibarıyla eser sözleşmesi olup yüklenicinin imalat bedeline hak kazanabilmesi için sözleşme ile üstlendiği edimini eksiksiz olarak tamamlayıp teslim etmesi gerekir. Eser sözleşmelerinde teslim, yüklenicinin tamamladığı eseri sözleşmeyi ifa etmek niyeti ile iş sahibinin fiili hakimiyetine geçirmesi olarak tanımlanmaktadır. Eserin teslim edilip edilmediğinin ispatında, tarafların hangi delillerle yapılacağı hususunda sözleşmeye hüküm koyabilirler ve teslim konusunda bir delil sözleşmesi yapabilirler. Böyle bir delil sözleşmesi yoksa yüklenicinin meydana getirdiği eseri teslim ettiği vakıasını, teslim, hukuki işlem değil, hukuki fiil olduğundan kural olarak her tür kanıtla bu arada tanıkla dahi ispat edebilir (Emsal Dairemizin 17.02.2015 T ... E ... K;17.12.2014 T ... E ... K; 01.12.2015 T ... E ... K içtihatları). Somut olayda mahkemece dinlenen tanıklar imalâtların davacıya teslim edildiğini açıklamışlardır. Bu nedenle mahkemenin teslimin tanıkla ispat edilemeyeceği gerekçesi ile teslimin yapılmadığına ilişkin kabulü doğru olmamıştır." şeklinde kabul edildiği görülmüştür. Taraflar arasında 15.12.2022 tarihli Köy Evi Yapım Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin süresi başlıklı maddesinde 25/12/2022 tarihinde başlayacak olup 9 ay içerisinde bitirileceğinin, herhangi bir sebepten gecikme halinde yüklenici tarafa ek olarak 3 ay ilave süre verileceğinin düzenlendiği, mahkememizce talimat yoluyla yapılan keşif ve düzenlenen bilirkişi raporuna göre inşaata hiç başlanmadığının tespit edildiği, davacının ... . Noterliğinin 25/02/2023 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıya 30 gün içerisinde işe başlanılmasının ihtar edildiği, yine ... .Noterliğinin 17/04/2023 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmeden dönüldüğünün ve avans olarak verilen dava konusu çeklerin iadesi için ihtarname gönderildiği, ihtarnamelerin davalı şirkete tebliğ edilemediği, yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya işi sözleşme hükümlerine aykırı olarak geciktirmesi durumunda, iş sahibi TBK'nun 473/1.maddesindeki yetkiye istinaden sözleşmeyi doğrudan feshedebileceği gibi, yükleniciyi temerrüte düşürmek suretiyle TBK'nun 125. maddesindeki yasal haklarını da kullanabileceği, sözleşmeye konu edimlerin yerine getirilmediği, davacı tarafın haklı nedenle sözleşmeden döndüğü, sözleşme gereğince davacı tarafından davalıya verilen dava konusu çeklerden dolayı davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığı, davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KABULÜ İLE; 1- ... Bankası AŞ. ... Şubesine ait Keşidecisi .... Tic. Ltd. Şti. olan ... Seri nolu, 20/04/2023 keşide tarihli, 250.000,00 TL bedelli, ... Bankası AŞ. ... Şubesine ait Keşidecisi .... Tic. Ltd. Şti. olan ... Seri nolu, 20/05/2023 keşide tarihli, 250.000,00 TL bedelli, ... Bankası AŞ. ... Şubesine ait Keşidecisi .... Tic. Ltd. Şti. olan ... Seri nolu, 20/06/2023 keşide tarihli, 250.000,00 TL bedelli, ... Bankası AŞ. ... Şubesine ait Keşidecisi .... Tic. Ltd. Şti. olan ... Seri nolu, 20/07/2023 keşide tarihli, 250.000,00 TL bedelli, ... Bankası AŞ. ... Şubesine ait Keşidecisi .... Tic. Ltd. Şti. olan ... Seri nolu, 20/08/2023 keşide tarihli, 250.000,00 TL bedelli, ... Bankası AŞ. ... Şubesine ait Keşidecisi .... Tic. Ltd. Şti. olan ... Seri nolu, 20/09/2023 keşide tarihli, 250.000,00 TL bedelli, ... Bankası AŞ. ... Şubesine ait Keşidecisi .... Tic. Ltd. Şti. olan ... Seri nolu, 20/10/2023 keşide tarihli, 250.000,00 TL bedelli, ... Bankası AŞ. ... Şubesine ait Keşidecisi .... Tic. Ltd. Şti. olan ... Seri nolu, 20/11/2023 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli, 8 adet çekten dolayı davacının davalı ... Tic. Ltd. Şti.'ne borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 129.789,00 TL karar ve ilam harcından peşin alının 32.447,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 97.341,75 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA, 3-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin 6235 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davalıdan alınarak Hazineye İrad KAYDINA, 4-Davacı tarafça sehven fazladan yatırıldığı anlaşılan 3.030,30 TL keşif harcının talep halinde davacıya İADESİNE, 5-Davacı tarafından sarfına mecbur kalınan toplam 32.949,15 TL ilk yargılama harcı, 1.912,35 TL keşif harcı, 1.000,00 TL taksi ücreti, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti, 708,75 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 41.070,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre hesaplanan 269.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı bulunması halinde ilgilisine İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/11/2024 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... * Bu evrak UYAP-DYS üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.