Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/17 E. 2024/8 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR ESAS NO : *** KARAR NO : *** HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : ... - ... ... DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : *** KARAR TARİHİ : *** GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :*** Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, Uzman Jandarma olarak görev yaptığını, araç kiralamak için kuzeni ... ile birlikte davalının sahibi olduğu "... RENT A CAR" isimli araç kiralama firmasından 21.08.2016 tarihinde iki aylık süre araç ile kiraladığını, müvekkilinin araç kiralarken davalı tarafından, araçta meydana gelebilecek herhangi bir hasara veya kiralama bedelinin ödenmemesi riskine karşılık birkaç tane bono boş olarak imzalatıldığını, müvekkilinin, kiralamış olduğu aracı kiralama süresince kullandığını ve süre bitiminde aldığı gibi herhangi bir hasar veya ziyana uğratmadan teslim ettiğini ve kiralama bedelini de eksiksiz olarak davalıya ödediğini, müvekkilinin, aracı teslim ederken davalıdan imzalamış olduğu bonoları istediğini fakat davalının senetleri bir ay trafik cezası gelme ihtimaline karşılık uhdesinde tuttuğunu ve müvekkilinin aradan bir ay geçince davalıdan senetleri geri vermesini istediğini, bunun üzerine davalının senetlerin kaybolduğunu, ama aracı hasarsız teslim ettiği ve herhangi bir ceza da gelmediğini bu nedenle "başının ağrımayacağını", "olur da senetleri bulursam yırtar atarım veya sana teslim ederim" diyerek müvekkili kandırdığını, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... sayılı kambiyo senetleri mahsus takip yolu ile davalı ...'ın, borçlu kısma müvekkilini yazarak 23.08.2016 tanzim tarihli 9.000TL bedelli senet ile müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, davalının, araç kiralama nedeni ile uhdesinde bulunan ve hileli hareketlerle müvekkiline teslim edilmekten imtina olunan boş senedi gerçeğe aykırı şekilde doldurduğunu ve haksız kazanç elde etmek için aradan yaklaşık 6 yıl geçtikten sonra icra takibi yaptığını, müvekkilinin 2022 yılında Siirt İli Pervari İlçesi Köprüçay Köy Karakolunda görevde olması ve ilgili tebligatın ilçe jandarmaya gelmesi sebebiyle yasal süreleri kaçırdığını ve senedi ödemek zorunda kaldığını, davalı hakkında suç duyurusunda bulunduğunu ve Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyası kapsamında soruşturma yürütüldüğünü, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında müvekkilinden tahsil edilen paranın davalı alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir karar verilmesini, müvekkilinin davalıya Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespit edilmesine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile takip bedelinin % 20’si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğ edilmemiş ve bu nedenle davalının cevap vermesi için yasal iki haftalık süre henüz başlamamıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava; araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti isteminden ibarettir. Taraflar arasında dava konusu bononun araç kiralama sözleşmesi kapsamında verildiği hususu ihtilafsız olup, senet metninden kaynaklanan herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesinde; "Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır. 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda "Sulh Hukuk Mahkemeleri" görevlidir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır. Bu açıklamalar çerçevesinde senedin düzenlenme sebebinin yapılan araç kira sözleşmesine dayandığı ve bir kira ilişkisi bulunduğu tarafların kabulünde olup kira ilişkisinden kaynaklanan alacağa yönelik menfi tespit istemli davaya bakma görevi HMK'nun 4/1. maddesi gereğince değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesine aittir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2019/5488 Esas ve 2019/9424 Karar sayılı, 2019/1691 Esas ve 2019/8832 Karar sayılı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/3083 Esas ve 2017/535 Karar sayılı, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 2016/2905 Esas ve 2016/5119 Karar sayılı emsal ilamları da bu doğrultudadır. Davacının bononun teminat senedi olduğunu iddia etmesi karşısında senedin kira ilişkisi nedeniyle verilip verilmediğini değerlendirme görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. (İstanbul BAM 35.HD 2023/841 Esas 2023/865 Karar.) (İstanbul BAM 54.HD 2022/4119 Esas 2023/869 Karar.) Sulh Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir ve göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanması gerekir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. HMK'nun 115 ve 138. maddeleri gereği görev konusu kamu düzenini ilgilendirdiğinden görev itirazı yapılmamış olsa bile mahkemeler re'sen araştırmakla yükümlüdür. Tüm bu hususlar dikkate alınarak mahkememizce göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden redddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle: 1-HMK'nın 114/1-c. maddesi uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nın l15/2. maddesi gereğince davanın USULDEN REDDİNE, 2-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli KAYSERİ SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE tevzi edilmesi için Kayseri Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine 3-HMK'nın 20/1. maddesi uyarınca verilen kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde, HMK'nın 331/2. maddesi gereğince, dava dosyanın re'sen mahkememizce ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 4-HMK'nın 331/2. maddesi gözetilerek, davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece karara bağlanmasına, 5-Davacının ihtiyati tedbir isteminin görevli mahkemede değerlendirilmesine, Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinden gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/01/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır