İlk Derece Mahkemesi · İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/475 E. 2023/57 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Daire
- İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2022/475
- Karar No
- 2023/57
- Karar Tarihi
T.C. İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/475 Esas KARAR NO : 2023/57 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/06/2022 KARAR TARİHİ : 09/02/2023 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Maliye Hazinesi tarafından müvekkili aleyhine İzmir... İcra Müdürlüğü... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını ve ödeme emrinin müvekkili şirkete 23.03.2022 tarihinde UETS ile tebliğ edildiğini, müvekkili şirketin aynı zamanda KEP hesabının olduğunu, müvekkili şirketin UETS hesabına bağlı olan telefon numarası ve e-mail adresi aktif hale getirilmediğinden icra takip dosyasından gönderilen e-tebligattan haberi dahi olmadığını, müvekkili şirket tarafından icra dosyasına süresi içinde itiraz edilemediğini, icra dosyasının halen derdest olup takip kesinleştiğini, müvekkilinin takibe konu alacak nedeni olarak gösterilen kıymetli evrakta borçlu sıfatına sahip olmamasına rağmen aleyhine kötü niyetli olarak takip başlatıldığını, müvekkilinin kıymetli evrakta ciranta olan... Lojistik A.Ş ile aralarında vuku bulan ticaret sebebiyle ...A.Ş, Fethiye Şubesi keşideci ... Özel Eğitim Özel Öğretim Özel Sağlık Hiz. İnş. Turz. Tic. A.Ş, lehdar... BASIN YAYIN A.Ş, 20.09.2016 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli... seri numaralı kıymetli evrakı ciro ile teslim aldığını, 25.07.2017 tarihinde çek aslını çek çıkış bodrosunu düzenleyerek çek aslını iade ettiğini, 19.08.2016 tarihinde... Lojistik A.Ş tarafından iade edilen çek bedeli ve farklı çeke ilişkin 22.430,92 TL ödeme yaptığını, müvekkilinin ticari ilişkide... A.Ş'den alacaklı olup bu firmaya mal veren alacaklı olan konumunda olduğunu, Maliye hazinesi bu ilişkiyi tanımlayamamış tam tersi müvekkil sanki para ödeyen taraf gibi anladığını bildirmiş, İzmir... İcra Müdürlüğü’nün... esas sayılı dosyasında davacı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptalini, kötü niyetli olarak açılmış olan icra takip dosyası sebebiyle davacı müvekkil lehine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, icra takip dosyasının ihtiyati tedbir ile durdurulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; OHAL KHK'lar gereği kapatılarak tüm mal varlığı ile Hazineye devredilen,... vergi numaralı... Basın Yayım Reklam ve Eğitim Araçları A.Ş'nin, 21/08/2020 tarihinde, tespit çalışmaları yapılarak kapatılan kurumun hak, alacak, taşınır, kıymetli evrak ve belgelerinin tespitine ilişkin iş ve işlemler yürütüldüğünü, ele geçen ve kapatılan kurumun malvarlığına dahil edilmesi gereken çekler arasında bulunan, ... nolu, 15.000,00.-TL tutarlı 20.09.2016 vade tarihli çek alacağı için İzmir... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,...nolu, 15.000,00.- TL. tutarlı 20.09.2016 vade tarihli çekin OHAL kapsamında kapatılan ve tüm malvarlığı Hazineye devredilen ... Basın Yayım Reklam ve Eğitim Araçları A.Ş'nin adreslerinde yapılan tespit çalışmlarında ele geçen çeklerden olduğunu, bu kapsamda kapatılan kurumun hamil konumunda bulunduğu çek nedeniyle...Ambalaj San. ve Tic.A.Ş. borçlu bulunduğunu, çekin yetkili ve son hamili ... Basın Yayım Reklam ve Eğitim Araçları A.Ş. olduğundan borçlu tarafından açılan davanın reddinin gerektiğini, başlatılan takibe borçlu tarafından yasal süresi içerisinde itiraz edilmemiş olup takip kesinleştiğini, davayı ve borçlu olmadığını ispat yükü davacı üzerinde olduğunu bildirmiş, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Uyuşmazlığın, davalı tarafından OHAL kapsamında devralınan ... Basın Yayın...A.Ş'den ele geçen çekin davacıdan tahsili yönünde İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında borçlu olunmadığının menfi tespiti hususlarında toplandığı görülmüştür. Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. Menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki yararın bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 190. maddesinin 1. fıkrasında yukarıdaki düzenlemeye paralel olarak ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olacağı belirtilmiştir. Her somut olaydaki maddi vakıaya göre lehine hak çıkaran taraf ve ispat yükü şekilleneceğinden, maddî hukuk kuralına ilişkin bu vakıaların doğru ve net bir şekilde belirlenerek ortaya konulması gerekmektedir. Alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru-El Kitabı, s.370 ilâ 372). Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak kambiyo senetleri soyut borç ikrarını içeren senetlerdir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür. Bu nedenle kambiyo senedi uyarınca açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçluya düşer. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 09/06/2020 tarih ve ... Karar sayılı ilamında aynen; ''.....Somut olayda, davalının alacağı, kambiyo senedi olan çeke dayalıdır. Kambiyo senetleri illeten mücerrettir. Bu durumda alacağın varlığı için, temel ilişkinin kanıtlanmasına gerek yoktur.....'' denilerek, illetten mücerret olan senede konu alacağın varlığı açısından temel ilişkinin ispatlanmasına gerek olmadığına dikkat çekilmiştir. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça dava dilekçesinde iddia edilen hususlar açısından ispat yükünün davacı tarafta olduğu, davacının iddiasını ispata elverişli deliller ibraz edemediği, senetlerin illetten mücerret oldukları, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, cirantaların ayrı tüzel kişiliklere sahip olduğu göz önünde bulundurulduğunda davacının iddiasını usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatlayamadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere 1-Davanın REDDİNE, 2-Kötü niyet tazminatı oluşmadığından reddine, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harcın peşin harç olarak alınan 256,17-TL harçtan indirilmesi ile geriye kalan 76,27-TL harcın isteği halinde davacı tarafa iadesine, 4-Davacı tarafından sarf olunan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-HMK.nun 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili taraflara iadesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2.maddesi gereğince hesap ve takdir edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. Maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 09/02/2023 Katip ... e-imza Hakim ... e-imza