İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/272 E. 2025/643 K.

T.C. İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/272 KARAR NO : 2025/643 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/03/2025 KARAR TARİHİ : 09/07/2025 Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkilinin, ... Sağlık Ürünleri Turz Ve Tic. Ltd. Şti. adına yetkilisi sıfatıyla ...nın, dava konusu ... Bankası T.A.O. Batıkent Şubesine ait; ... seri numaralı 20.07.2024 tarihli 500.000,00 TL bedelli...seri nolu 30.08.2024 tarihli 1.000.000,00 TL bedelli iki adet çeki davalılardan ...Hastane İnşaati Adi Ortaklığı adına ... verdiğini, ...nun, söz konusu çekleri; önce davalı ...a devrettiğini, ...ın da ...a devrettiğini, müvekkilinin çeklerin iadesini istediğini ancak davalı ...nun çekleri iade etmediğini, müvekkilinin çekin hamili ... ve cirantalardan ...'ı tanımadığını, davalılardan sadece Ali Ağa Hastane İnşaati Adi Ortaklığı'nın yetkilisi ...'yu tanımadığını, üst işveren-alt işveren ilişkisi içerisinde...Mesleki ve Çevresel Hastalıkları Hastanesi mekanik ve zayıf akım montaj ve devreye alma işlerini,...Mühendislik Isıtma Soğutma Klima Sistemleri ... tarafından müvekkil şirkete sözleşme ile devredildiğini, şüphelilerin müvekkili ...dan 12 adet ve toplam 16.250.000,00 TL bedelli çek aldığını, bu çeklere karşılık İzmir.... Noterliği'nce düzenlendiğini, 10.06.2024 tarihli... yevmiye numarası ile temlikname düzenlendiğini, şüphelilerin gerçekte olmayan bir alacağı, 12 adet çeki elde etmek için müvekkiline temlik ettiklerini, temlik eden... Mühendislik Isıtma Soğutma Klima Sistemleri ...n Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörülüğü, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığından bir alacağının bulunmadığını, müvekkilini büyük zarara uğratarak dolandırdıklarını, bu dolandırıcılık nedeni ile müvekkilinin 12 Adet çekinin bedelsiz kaldığını, sonunda anılan 12 adet çekin karşılıksız kaldığını, müvekkilinin dolandırıcılık sonucunda itibarını ve şirketini kaybettiğini, bu nedenle davalılara borcunun olmadığının tespitini talep ettiklerini belirterek; davanın kabulüne, davalı şahıslar ile müvekkili arasında... Bankası T.A.O. Batıkent Şubesine ait;... seri numaralı 20.07.2024 tarihli 500.000 TL bedelli ...eri nolu 30.08.2024 tarihli 1.000.000 TL bedelli çekten dolayı mevcut ve geçerli bir borç ilişkisinin bulunmadığının tespitine, bu dava sebebiyle uğradıkları zararların yasa gereği alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla kötü niyetli davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, vekâlet ücreti ve sair yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalılardan ... ve ... vekili cevap dilekçesi ile özetle; Davanın TTK'nın 3 ve 4/1-a maddeleri uyarınca ticari dava niteliğinde olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A-1 maddesi ve 6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi gereği, arabuluculuğa başvurmadan dava açılmış olduğundan dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini talep ettiklerini,müvekkili ...'ın, "... Cad No:... Karabağlar/İzmir" adresinde bulunan firmasında inşaat malzemeleri satış ve kiralaması işini yaptığını, davalını... Altyapı ...onut Adi ortaklığına bir kısım inşaat malzemelerini kiraya verdiğini, kira bedeli ödenmeyince İzmir... İcra Müdürlüğünün... E sayılı, İzmir .... İcra Müdürlüğünün... E sayılı, İzmir.... İcra Müdürlüğünün ...E sayılı, İzmir.... İcra Müdürlüğünün ...E sayılı, İzmir ... İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosyalarında icra takibinin başlatıldığını, müvekkili ...'ın bu icra takip alacaklarına ve takip açılmamış olan kira alacaklarına mahsuben dava konusu iki adet çeki... Altyapı ... Konut Adi Ortaklığı tarafından cirolanarak müvekkili ...'a verildiğini, ...'ın da vadesi geldiğinde tahsil amacıyla çekleri diğer müvekkili ...a cirolayıp verdiğini, ...tarafından bankaya ibraz edilen çeklerin karşılığı olmadığından tahsilatın yapılamadığını, davacının karşılıksız çek şikayeti nedeniyle yapılan şikayet üzerine Ankara ... İcra Ceza Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyada vermiş olduğu ifadesinde " Şikayet dilekçesinde belirtilen... Batıkent şubesine ait 500.000,00TL ve 1.000.000,00TL bedelli 2 adet çeki ben imzaladım, çeklerdeki imzalar bana aittir, ben bu çekleri ... Hastane adi ortaklığı firmasına verdim, sahibi ...'dur, sonra bu çeklerin hastane firması tarafından Avukat ... verildiğini öğrendim, benimle ... Hastane Adi Ortaklığı firması ... tarafından sözleşme yapılmadı, yapılsaydı Üniversite tarafından bütçe alacaktık ve hakedişlerle beraber bu çekleri ödeyecektik..." diyerek dava konusu çekleri kendi arzu ve iradesiyle düzenlediğini, imzaladığını ve diğer davalıya vermiş olduğunu kabul ve beyan ettiğini, müvekkilleri ile diğer davalı arasında ve davacının dava dilekçesinde adı geçen diğer şahıslar arasında hiçbir bağ ve bağlantının olmadığını, müvekkilinin mağdur olduğunu, alacağının ödenmediğini belirterek, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, dava konusu alacağın %20 sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan alınıp müvekkillere verilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dava dilekçesinde... Hastane İnşaatı Adi ortaklığı olarak gösterilen davalının tüzel kişiliği bulunmadığından, mahkememizce söz konusu adi ortaklığı oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin kimlerden oluştuğunun davacı vekiline açıklatılması üzerine adi ortaklığı oluşturan tüzel kişilerin üç ve dört nolu davalılar olduğunun belirtilmesi karşısında davalı olduğu tespit edilen ... Altyapı Konut Sanayi ve Ticaret Aş ve...Üst Yapı Anonim Şirketine ayrı ayrı dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüş, bu kapsamda anılan davalıların davayı inkar ettikleri nazara alınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, iki adet çeke dayalı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir. Ticarî davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK m. 5/A(1) hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir. 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un m. 31 hükmü ile değişik 6102 sayılı TTK m. 5/A hükmünün son hâli "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olup, eldeki davanın 19/03/2025 tarihinde açılmış olması nedeniyle olayda uygulanması gereken hüküm budur. Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan değerlendirmede; 7445 sayılı Kanun'un m. 31 hükmü ile 6102 sayılı TTK m. 5/A hükmünde yapılan değişiklik ile uygulamada ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi amacıyla maddeye açıklık getirildiği, davanın İİK nun 72/2 maddesi uyarınca menfi tespit talebine ilişkin olduğu ve 6102 sayılı TTK m. 4(1)-a kapsamında mutlak ticarî dava olduğu ve menfi tespit davalarının 01/09/2023 tarihinden itibaren dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamında olduğu, dava konusu çeklerin de üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği ve menfi tespit davasının aynı zamanda konusunun bir miktar para olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, 6325 sayılı HUAK'a "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile eklenen 18/A maddesinin 2. fıkrasında ise "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi getirilmiştir. Bu yasal düzenleme gereğince konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurup anlaşılamaması halinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir. Genel dava şartlarının düzenlendiği 6100 sayılı HMK m. 115 hükmünde; dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için mahkemenin kesin süre vereceği; dava şartı noksanlığının, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği ifade edilmiştir. Ancak 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükmünde, kanun koyucu açık düzenleme yaparak arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığı konusunda iradesini net olarak ortaya koymuştur. Bu nedenlerle, 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükmünün özel ve emredici nitelikte olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK’nın sonradan tamamlanabilen dava şartlarına ilişkin m. 115 hükmünün uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Dosya kapsamından, davacı vekilince 03/07/2025 tarihli ilk celsede davanın zorunlu ara buluculuk yoluna başvurulmadan açıldığının beyan edildiği, buna göre davacının zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmadan eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, mahkememizce, re'sen gözetilmesi gereken ve sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan dava şartına ilişkin 6102 sayılı TTK m. 5/A(1) ve 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükümleri gözetilerek davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, iş bu dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmış ve davalı yararına maktu vekalet ücreti takdir olunmuştur. HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre; 1-Davanın, zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı yerine getirilmediğinden, USULDEN REDDİNE, 2- Peşin alınan 22.200,75 TL peşin harçtan maktu red harç tutarı olan 615,40- TL’nin mahsubu ile fazladan alınan 21.585,35‬-TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE. 3-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına. 4-Dava tüm davalılar yönünden usulden reddedildiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir olunan 30.000-TL maktu vekalet ücretinin, davacı taraftan alınarak davalılardan kendilerini vekille temsil ettiren ... ve ...a eşit biçimde verilmesine, diğer davalılar kendilerini vekille temsil ettirmediklerinden lehlerine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, İlişkin, davacı vekilinin ve davalılarda... Altyapı Konut Sanayi Tic. A.Ş ile...Üstyapı A.Ş nin yokluğunda, davalılardan ... ve ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/07/2025 Katip ... ¸E-imzalıdır Hakim ... ¸E-imzalıdır