İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/801 E. 2025/427 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/801 Esas KARAR NO : 2025/427 DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/07/2024 KARAR TARİHİ : 08/05/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında Kamu İhale Kanun'u kapsamında sürücülü ve sürücüsüz araç kiralama işine dair sözleşme imzalandığını, müvekkilinin taahüdünde olan hizmet alım işinin yürütüldüğünü ve sona erdirdiğini, dava dışı şahısların davalı idare de ise çalışmaya devam ettiğini ve akabinde 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na eklenen geçici 95. Madde kapsamında olan çalışanlardan emeklilik müracaatında bulunarak emeklilik nedeniyle işten ayrıldığını, işten ayrılan çalışanların kıdem tazminatı ödemesinin davalı tarafından yapıldığını ve kendileriyle devam eden başka bir sözleşmeden dolayı hak edişlerinden muvaafakatları olmamasına ve yargılamayı gerektirmesine rağmen kesintiler yapıldığını, yapılan kesintilerin haksız olduğunu savunarak davanın kabulü ile yüklenmelerinde bulunmayan bir işten çalışanlardan 5510 Sayılı Kanun'nun geçici 95. Maddesinin yürürlüğe girmesi ile birlikte emeklilik nedeniyle işten ayrılan sigortalılara davalı İzsu Genel Müdürlüğü tarafından 4857 Sayılı Kanun'nun 112. Maddesi gereğince ödenen kıdem tazminatı ödemeleri olan ve 2024 yılı hak edişlerinden kesilen toplam 268.334,35 TL'nin kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5 nci maddeleri gereğince davada görevli mahkemenin Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı yanın işçilik alacaklarından ve kıdem tazminatından sorumlu olduğu yönünde taraflar arasında ihale sözleşmesi bulunduğunu, yasal mevzuat gereği kıdem tazminatından sorumlu olan davacı alt işverenin, kıdem tazminatı sorumluluğu ile ilgili olarak ihale sözleşmesindeki hükmü kabul etmiş bulunduğunu, 4857 sayılı İş Kanunun 2. “maddesinin 6.fıkrasında işçilik alacağından alt işverenin sorumlu olduğunun düzenlendiğini ve İş Kanununun 112.maddesinde sonradan yapılan düzenlemenin de buna engel olmadığını ortaya konulduğunu, tarafların kendi iç ilişkilerinde ayrıca bir sözleşme yapabileceği, nitekim davacı (yüklenici firma) ile İdare arasında imzalanan son sözleşme ve şartname hükümlerinde, işçilik alacaklarındaki sorumluluğa dair düzenleme bulunduğunu, davacının söz konusu ettiği alacağın hangi belgelere dayandığının belli olmadığını, idare kayıtlarına göre davacının kıdem tazminatı olarak ifade ettiği rakamın dayanağının ... adlı çalışanların kıdem. tazminatı olduğunu ve davacının sorumlu olduğu döneme göre ...le ilgili olarak brüt 70.469,49 TL, ... ile ilgili olarak da brüt 88.558,93 TL olmak üzere toplam 159.028,42TL davacının hak edişinden kesilerek rücu edildiğini beyanla öncelikle, usuli itirazların kabulü ile davanın Görevsizlik nedeniyle reddine, aksi halde esasa ilişkin itirazlar nazara alınmak suretiyle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DOSYANIN SAFAHATI: Eldeki davanın ilk olarak davacı tarafça İzmir...Asliye Hukuk Mahkemesinde... Esas numarasında açıldığı, Mahkemece verilen 23/08/2024 tarih... K.sayılı görevsizlik kararı üzerine davacı vekilince kararın istinaf incelemesine konu edildiği, İzmir BAM...H.D.'nin 18/10/2024 tarih ... K. sayılı ilamı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi kararı üzerine dosyanın Mahkememize tevzii olunduğu anlaşılmakla, dosya Mahkememizin işbu... esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. DELİLLER: 1-Davalı kurumun ...nolu ihalesine ilişkin akdedilen hizmet alımına ait sözleşme 2-Davalı idare kayıtları Dava dışı işçiler ...' a ait işçi özlük dosyaları, dava dışı işçilere yapılan kıdem tazminatı ödemelerini gösterir belge ve dekontlar ile, taraflar arasında düzenlenen Hizmet Alım Sözleşmesi kapsamında ve sözleşme süresince davacı tarafından düzenlenen hakediş raporları ile idarece yapılan kesinti ve ödemeleri gösterir belge ve kayıtlar ile sözleşme ve teknik şartname davalı idareden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. 3-SGK kayıtları Mahkememizce dava dışı işçiler ...' a ait hizmet döküm cetvelleri İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. 4-Bilirkişi raporu Mahkememizce, davacı ile davalı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri gereği sözleşme kapsamında hizmet veren işçiler...a ilişkin kıdem tazminatı alacaklarının davacı hakedişlerinden kesilip kesilemeyeceği, dava dışı işçilerin dosya tarafları arasındaki sözleşmesel ilişki kapsamında davacı / davalı nezdinde çalışıp çalışmadığı, çalıştığının anlaşılması halinde Mahkememiz davalısı tarafından dava dışı işçilere ödenen kıdem tazminatı ödemelerinin yerinde olup olmadığı bu kapsamda ödenen tutarın davacıdan talep edilip edilmeyeceği, edilecek ise davacının ne şekilde ve ne tutarda sorumlu olacağının tespiti hususlarında iş hukuku alanında uzman hesap bilirkişisinden aldırılan 07/04/2025 havale tarihli raporda özetle; Dosya kapsamında sunulan ve dava dışı işçilerin davacı işveren yanındaki çalıştıkları dönem sözleşmelerinin incelenmesinde, 01.04.2017 — 30.09.2019 iş süreli hizmet alımına ait sözleşmenin 7.1 maddesinde, çalıştırılacak olan personelle ilgili her türlü gider yükleniciye ait olup sözleşme bedeline dahil olduğu, 22.1 maddesinde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlendiği ve yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğunun hüküm altına alındığı, İş süresi 01.04.2017 - 30.09.2019 olan Teknik Şartnamenin 8.29 maddesinde, sözleşme kapsamında çalıştırılacak sürücülerin kıdem tazminatı ödenecek şekilde iş akitlerinin sona erdirilmesi ya da emekli olmaları durumunda, 6552 sayılı Yasanın 8.maddesi gereği ödemelerin idarece yapılacağı, yapılan ödemeler için ihale kapsamında çalıştığı süreye ilişkin tutarı kadar yükleniciye rücu edileceğinin hüküm altına alındığı, 01.09.2023- 30.09.2024 iş süreli hizmet alımına ait sözleşmenin 7.1 maddesinde, şoförlerin her türlü sosyal hakkı ve işçilik alacakları, işten çıkartılması/sözleşme süresinin sona ermesi durumunda kıdem ve ihbar tazminatı v.b. konularda tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğu,... genel müdürlüğünün bu konularda sorumlu olmayacağı hükmünün bulunduğu, İş süresi 01.04.2023- 30.09.2024 olan Şartnamenin 7.8 maddesinde, yüklenicinin çalıştıracağı sürücülerin 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde sürücülerin haftalık izni, yıllık ücretli izin, işyeri hekimliği, kıdem ve ihbar tazminatı, sağlık tarama ve kontrolleri vb. İşçi hakları ile ilgili tüm yükümlülüklerini yerine getireceği hükmünün bulunduğu, Dava dışı işçilere ilişkin olarak davacı işveren nezdinde çalıştıkları döneme ve kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret seviyesine göre dava dışı... için damga vergisi dahil davacı işveren hissesine isabet eden brüt 70.378,32 TL tutarında kıdem tazminatı hesabı yapıldığı, dava dışı ... için de damga vergisi dahil davacı işveren hissesine isabet eden brüt 89.279,32 TL tutarında kıdem tazminatı hesabı yapıldığı, ... için davalı Kurum tarafından davacıdan 88.558,93 TL tutarında hak ediş kesintisi yapılması karşısında yapılacak işlemlere esas alınacak olan tutar da davalı Kurum tarafından kesinti yapılan 88.558,93 TL olacağı, toplam olarak davacı işveren hissesine isabet eden tutarın 158.937,25 TL olduğu, 1.Seçenek; Mahkeme tarafından, davalı Kurumca rücuen tazminat davası açılmasına gerek bulunmadığı ve sözleşmelerdeki hükümler dikkate alındığında dava dışı işçiler için davacı işveren hissesine göre hesaplanan kıdem tazminatı tutarlarının davacı işverenin hak edişinden doğrudan kesilebileceği yönünde hüküm kurulması ihtimalinde, toplam olarak davacı işveren hissesine isabet eden tutarın 158.937,25 TL olduğu, davalı Kurum tarafından ise 159.028,42 TL hak edişten kesinti yapıldığı, bu durumda 91,17 TL tutarında davacı işveren aleyhine fazla kesinti yapıldığı hesaplandığından, davacı işveren için 91,17 TL tutarında fazla kesinti sebebiyle alacak hesabı yapıldığı, 2.Seçenek: Mahkeme tarafından, davacı işveren hak edişinden doğrudan kesinti yapılamayacağı ve davalı Kurum tarafından bu hususta rücuen tazminat davası açılması gerektiği yönünde hüküm kurulması ihtimalinde, davalı Kurum tarafından 159.028,42 TL tutarında davacı işveren hak edişinden kesinti yapılması sebebiyle, davacı işveren için 159.028,42 TL tutarında alacak hesabı yapıldığı, rapor edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasında düzenlenen hizmet alımı sözleşmesi kapsamında düzenlenen davacı yan hakedişlerinden mahsup edilen işçi kıdem tazminatı ödemelerinin iadesi istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı ile davalı arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi gereği dava dışı işçiler...a davalı tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin davacının hakedişinden mahsup edilmesi sebebiyle davacının yapılan kesintilerin iadesini talep edip edemeyeceği, işçilerin kıdem tazminatlarından kimin sorumlu olduğu noktasında toplanmaktadır. Mahkememizce toplanan deliller, taraf beyan ve delilleri ile alınan bilirkişi raporu doğrultusunda yapılan inceleme ve tespitlerden, davalı tarafından, dava dışı işçi ...a emeklilik sebebiyle işten çıkışı sonrasında 14.03.2024 tarihinde 284.249,83 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, dava dışı işçi ...n vefatı nedeniyle iş akdinin sona ermesi üzerine mirasçıcı ...'a 03.01.2024 tarihinde 132.141,32 TL ve 21.03.2024 tarihinde de 77.407,10-TL olmak üzere kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı, davalı tarafça sunulan rücu tablosunun incelenmesinde, dava dışı işçi ...ın kıdem tazminatının damga vergisi dahil olarak davacı işveren yanındaki 922 gün hizmet süresi gözetilerek hissesine düşen oran üzerinden davacı işveren hak edişinden 88.558,93-TL kesinti yapıldığı, dava dışı işçi ...ın kıdem tazminatının damga vergisi dahil olarak davacı işveren yanındaki 1095 gün hizmet süresi gözetilerek hissesine düşen oran üzerinden davacı işveren hak edişinden 70.469,49-TL kesinti yapıldığı, bu surette davacı hak edişinden toplam 159.028,42-TL kesinti yapıldığı görülmektedir. Yerleşik Yargıtay içtihatlarında da benimsendiği üzere, hizmet alım ihaleleri aynı ya da değişik yükleniciler tarafından alınabileceğinden bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitlerinin kesintiye uğramadan devam edeceği ve işçilik alacaklarının da bu doğrultuda hesaplanması gerektiği, işçiye ödenen kıdem tazminatının iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanacağı ve bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Somut olayda, SGK hizmet döküm cetveli doğrultusunda yapılan değerlendirmede, dava dışı işçilerin çalışmaları arasında makul süreyi aşan aralık bulunmadığı ve işyeri devri hükümlerinin uygulanabileceği kabul edilmiştir. Bu kapsamda Mahkememizce alınan hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu kapsamında dava dışı işçilerin davacı işveren bünyesinde çalıştığı dönem için son giydirilmiş ücret üzerinden yapılan hesaplama neticesinde hak etmiş oldukları kıdem tazminatları belirlenmiştir. Davacı tarafından işçilerin kıdem tazminatlarından davacı hissesine düşen kısımların davacı hakedişlerinden doğrudan kesilip kesilemeyeceği hususunda yapılan değerlendirmede, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri incelendiğinde; sözleşmenin 7.1 maddesinde, çalıştırılacak olan personelle ilgili her türlü giderin yükleniciye ait olup sözleşme bedeline dahil olduğu, şoförlerin her türlü sosyal hakkı ve işçilik alacakları, işten çıkartılması/sözleşme süresinin sona ermesi durumunda kıdem ve ihbar tazminatı v.b. konularda tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğu,... Genel Müdürlüğünün bu konularda sorumlu olmayacağı; 22.1 maddesinde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlendiği ve yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğunun hüküm altına alındığı görülmektedir. Yine, sözleşmeye ek teknik şartnamenin 7.8 maddesinde, yüklenicinin çalıştıracağı sürücülerin 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde sürücülerin haftalık izni, yıllık ücretli izin, işyeri hekimliği, kıdem ve ihbar tazminatı, sağlık tarama ve kontrolleri vb. İşçi hakları ile ilgili tüm yükümlülüklerini yerine getireceği; 8.29 maddesinde, sözleşme kapsamında çalıştırılacak sürücülerin kıdem tazminatı ödenecek şekilde iş akitlerinin sona erdirilmesi ya da emekli olmaları durumunda, 6552 sayılı Yasanın 8.maddesi gereği ödemelerin idarece yapılacağı, yapılan ödemeler için ihale kapsamında çalıştığı süreye ilişkin tutarı kadar yükleniciye rücu edileceği kararlaştırılmıştır. Anılan sözleşme ve teknik şartname hükümlerine göre, hizmet alımı kapsamındaki işçilerin kıdem tazminatları için davalı tarafından ödenen bedellerden işçilerin davacı işveren uhdesinde çalıştıkları süre ile orantılı olarak davacı hakedişlerinden kesinti yapılabileceği, yapılan kesintilerin yerinde ve Mahkememizce aldırılarak itibar edilen bilirkişi raporundaki hesaplamalar ile tutarlı olduğu kanaatine varıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVANIN REDDİNE, 2-Karar tarihiyle alınması gereken 615,40-TL red harcının başlangıçta alınan 4.582,48-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 3.967,08-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince 42.933,44-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen ilgilisine iadesine, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 08/05/2025 Katip ... E imza Hakim... eimza