İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/596 E. 2021/33 K.

T.C. İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2016/596 Esas KARAR NO : 2021/33 DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 04/05/2016 KARAR TARİHİ : 14/01/2021 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili mahkememize verdiği 04/05/2016 tarihli dilekçesinde; davacı ile davalı arasında akdedilen 04/12/2014 tarihli Sertifikalı Bir Kademeli Patates Satış Sözleşmesi ve 14/01/2015 tarihli ek protokol gereğince sözleşmede belirtilen çeşit ve nitelikte toplam 2.466.780 kg patatesin davalı şirkete teslim edildiğini, davalının sözleşmede belirtilen ödeme terminlerine riayet etmediğini, sözleşmeler gereğince teslim edilen patates karşılığı davacının toplam alacak tutarının KDV dahil toplam 3.603.335,59-TL olduğunu, buna karşılık toplam 2.911.648,72-TL ödeme yapıldığını, davalı tarafça teslim edilen patateslerde bir kısım fire bulunduğu iddia edilerek 26/12/2014 tarihli fire iade faturası düzenlendiğini, bu durumun davacı şirket tarafından kabul edilerek faturada belirtilen 820,47-TL' nin borca mahsup edildiğini, davalının davacı şirkete vadesi geçmiş 691.686,87-TL borcu kaldığını, davacı şirket tarafından Ankara ... Noterliği' nin 29/06/2015 tarih... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderildiğini ve borcun ödenmesinin istenildiğini, davalının temerrüte düştüğünü, davalı hakkında İzmir ... İcra Müd' nün ...E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun 12/11/2010 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, taraflar arasında sözleşmeye konu malların tesliminde her hangi bir sorun bulunmadığını, davacının alacaklı olduğu miktarın her iki şirketin ticari kayıtlarında sabit olduğunu, davalının her hangi bir yasal gerekçeye dayanmaksızın kötü niyetli olarak borcu ödemekten kaçındığını belirtmiş , davalının İzmir ... İcra Müd' nün... E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 icra inkar tazminatının hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili mahkememize verdiği 17/06/2016 tarihli cevap aynı zamanda karşı dava dilekçesinde; davalı karşı davacı ile davacı karşı davalı arasında 04/12/2014 tarihli Sertifikalı Bir Kademeli Patates Satış Sözleşmesi ve ilgili sözleşmenin ek protokolü niteliğinde 14/01/2015 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme çerçevesinde davacı tarafından, davalı tarafa tohumlar teslim edildiğini, teslimi müteakip davalı şirketin anlaşmalı olduğu müstahsil çiftçiler ile imzaladığı üretim sözleşmesi çerçevesinde sanayi üretiminde kullanılmak maksadıyla ve aynı zamanda ziraat mühendislerinin kontrol ve gözetiminde patates ekimi yapıldığını, söz konusu ürünlerin çeşit, kademe, miktar ve fiyatı ile ilgili ayrıntılı bilgilerin sözleşmenin 3. Maddesi ile ek protokolün 2. Maddesinde düzenlendiğini, bu maddelerde belirtilen " Challenger Sertifikalı 1 ", " Challenger " ve " Dione " çeşit tohumların bir bölümünün çürük, bozuk, hastalıklı ve çimlenme özelliği olmayan nitelikte çıktığını, davalı tarafından anlaşmalı tarla sahiplerinin arazilerine ekilmesi sonucu çimlenme meydana gelmediği ve ürün sağlanamadığını, bu sebeple davalı tarafın anlaşmalı müstahsillere ödemek zorunda kaldığı ve halen devam etmekte olan görüşmelerden dolayı kalacağı tazminatlardan ve tohumların ayıplı çıkmasından kaynaklı olarak mahrum kaldığı kar dolayısıyla zararı meydana geldiğini, taraflar arasında yapılan görüşmeler sırasında davaya konu sözleşme kapsamında teslim edilen tohumların ayıplı olduğunun davacı tarafça kabul edildiğini, sonrasında önce senet vererek daha sonra tohum vererek söz konusu kayıpları gidermeyi taahhüt ettiğini, ancak konunun protokol aşamasında anlaşma ile sonuçlanmadığını, dava konusu borcun sonradan ayıplı olduğu öğrenilen tohumlara ait olduğunu bu bedelin davalı tarafça ödenmesinin gerekmediğini bu sebeple itirazın iptali davasının reddi ile davacı aleyhine % 20 icra inkar tazminatının hüküm altına alınmasının gerektiğini, sözleşme ve ek protokol çerçevesinde davacı şirketçe davalıya tohumlar teslim edildiğini, bunun teslimini müteakip davalı şirketin anlaşmalı olduğu müstahsil çiftçiler ile imza altına alınan üretim sözleşmeleri çerçevesinde sanayi üretiminde kullanılmak maksadıyla ve aynı zamanda ziraat mühendislerinin kontrol ve gözetiminde patates ekimi yapıldığını, söz konusu tohumların aradaki sözleşmede kararlaştırılan vasıflara uygun olmaması ve ayıplı olması sonucu zararların ve zarara konu tohumların incelenmesi açısından çeşitli mahkemelerde delil tespit talepli davalar açıldığını, bu durumdan davacı şirketin haberdar edildiğini, davalar sonucu hazırlanan bilirkişi raporlarında sözleşmeye konu tohumların bir bölümünün çürük, bozuk, hastalıklı ve çimlenme özelliği olmayan nitelikte olduğu ve müstahsiller nezdinde zarar doğduğunun açıklığa kavuşturulduğunu, bu zararların karşılanması amacıyla davalı ile 45 müstahsil arasında ek protokoller imzalandığını, zararın toplam tutarının 1.786,210,00-TL olarak açıkça belirlendiğini, bunun yanı sıra 8 müstahsil çiftçi ile hali hazırda söz konusu ayıplı tohum satışından kaynaklanan zarara ilişkin görüşmelerin devam etmekte olduğunu, ödenmesi muhtemel ancak değeri ve miktarı kesin olarak tahkikat sonucu belirlenecek olan fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 350.000,00-TL olarak talepte bulunulan zarar mevcut olduğunu ayrıca sözleşmenin ihlali sebebiyle uğranılan mahrum kalınan kar tutarının da davalı şirkete ödenmesi gerektiğini, davacı şirketin 04/02/2014 tarihli Sertifikalı Bir Kademeli Patates Satış Sözleşmesi gereğince sözleşmeye ve ek protokole konu tohumların tamamını yürürlükteki Yasa ve Yönetmeliklere uygun olarak tüm hastalıklardan ari, yeterli kalite ve sağlık şartlarına haiz olarak teslim etmek ile yükümlü olduğunu ancak davalı şirket tarafından yaptırılan delil tespit istemli dava dosyalarına sunulan bilirkişi raporlarında teslim edilen tohumların çürük, bozuk, hastalıklı ve çimlenme özelliği olmayan nitelikte olduğunun ve davalı şirketin zararının doğduğunun açıklığa kavuşturulduğunu, bu raporlar çerçevesinde yapılan tespitler sonucu davalı şirket ile 45 müstahsil çiftçi arasında 10/03/2015 tarihli sözleşmeye ek protokol niteliğinde sözleşme yapıldığını ve toplam zarar tutarının 1.786.210,00-TL olarak belirlendiğini, belirlenen bu zararın davalı şirket tarafından ödendiğini, yapılan bu ödemenin davacı tarafından karşılanması gerektiğini, protokol imzalanan 45 müstahsil çiftçi haricinde 8 müstahsil çiftçi ile görüşmelerin sürdürüldüğünü, raporlar dikkate alındığında davalı şirket tarafından bu müstahsil çiftçilere de ödeme yapma durumunun ortaya çıkabileceğini, bu sebeple şimdilik bu kalem yönünden 350.000,00-TL' lik zarar tutarının davacı tarafından davalıya ödenmesinin gerektiğini ayrıca davacının sözleşmeyi ihlal ederek sattığı ayıplı tohumlar nedeniyle davalının mahrum kalınan karının mevcut olduğunu, bunun da davacı tarafça karşılanmasının gerektiğini, davalı tarafça tespit davalarının açıldığının davacı şirkete bildirildiği ve gerekli ihtarın çekildiğini ancak buna karşılık davacı tarafından davalıya sözleşme ve ek protokole istinaden eksik kalan ödemenin yapılması hususunda ihtar çekildiğini, buna karşılık davalı tarafından gönderilen cevabı ihtarnamede davacının sözleşmeyi çürük, bozuk, hastalıklı ve çimlenme özelliği olmayan nitelikte ayıp tohum satışı nedeniyle iptal ettiğini, bu nedenle ortaya çıkacak tüm zararlardan sorumlu olacakları ve bu nedenlede davalı tarafından her hangi bir ödeme yapılmayacağı hususunun belirtildiğini, davacı tarafça ayıplı ürün teslim edilmesinin TBK' nın 219 - 236. Maddeleri kapsamında hukuka aykırı olduğunu ve bu hükümler gözetilerek davalı şirketin zararının karşılanmasının gerektiğini belirtmiş , itirazın iptali davasının reddine ,% 20 icra inkar tazminatının hüküm altına alınmasına, karşı davanın kabulü ile 45 müstahsil çiftçiye ödenen toplam 1.786.710,00-TL zarar bedelinin, zarar miktarının hesaplanması konusunda görüşmelerin devam ettiği, müstahsil çiftçilere ödenmesi gereken zarar miktarının tam ve kesin olarak tahkikat sonucu belirlenecek olması sebebiyle 6100 sayılı HMK' nın 107/1 uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 350.000,00-TL' nin yine miktar ve değeri tam ve kesin olarak tahkikat sonucu belirlenecek mahrum kalınan kar tutarının fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 3.000,00-TL olmak üzere toplam 2.139.120,00-TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacı karşı davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmitir. Davacı vekili mahkememize verdiği 06/08/2016 tarihli karşı dava ile ilgili cevap dilekçesinde ; karşı davacı tarafın iddialarının ve dava konusu olayın özünün patates tohumlarından kaynaklanan sorunlardan oluşturduğunu, dava konusu olayın 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu çerçevesinde çözümlenmesi gerektiğini, söz konusu Yasa' nın tazminat başlıklı 11. Maddesinde "- Fiillerin ayrıca suç sayılma hali saklı kalmak üzere zarara neden olan kusurlu tohumluğu üreten, satan, dağıtan, ithal eden veya başka şekilde piyasaya süren gerçek veya tüzel kişiler meydana gelen zararı müteselsilen tazmin etmekle yükümlüdür, bunlar zararı kusurları oranında birbirlerine rücu edebilirler, dava zarara uğrayanın zarara uğradığının tespit edilmesinden itibaren 6 ay içinde her halde zararın meydana gelmesinden itibaren 2 yıl içinde açılabilir. " düzenlemesinin bulunduğunu, karşı davacının mahkemeye sunduğu dilekçede; müstahsil çiftçiler tarafından 20/05/2015 - 22/05/2015 - 27/05/2015 - 28/05/2015 tarihinde gönderilen ihtarnameleri tebliğ alması ile durumdan haberdar olduğunu, dava dilekçesinde belirtilen bölge mahkemelerinde 22/05/2015 - 25/05/2015 - 27/05/2015 - 04/06/2015 - 04/08/2015 - 08/06/2015 tarihlerinde yapılan delil tespitleri ile duruma muttali olduklarını belirttiklerini, bu açıklamalar gereğince davanın süresinde açılmadığı ve davanın süre bakımından esastan reddinin gerektiğini, davacı tarafça piyasaya satılan tohumluk patateslerin Hollanda' dan ithal edilerek direkt satışının yapıldığı gibi Türkiye' de çoğaltmak suretiyle de satışının yapıldığını, Türkiye' de üretimi yapılan tohumlar için önceden Tarım Bakanlığı' na ve üretimi yapılacak olan bölgenin tarım il müdürlüğüne bilgi verilerek üretimin sağlıklı ve kontrollü koşullarda yapılmasının amaçlandığını, bu durumun Tarım Bakanlığı' nın tohumluk üretim yapan firmalar için standart uygulaması olduğunu, Tarım Bakanlığı yetkililerinin üretim, hasat ve depolama evresinde tohumlukları kontrol ederek sertifika düzenlediklerini, tohumlukta her hangi bir hastalık veya virüs bulunması durumunda o tohumluk için sertifika düzenlemeyeceğini, Tohumluk Patates Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliğinde tohumluk patateslerin hastalık ve virüslere karşı tolarans ve sertifikasyon standartlarında düzenlendiğini, bu düzenlemede tohumluk patateslerin sertifikasyon sınıfları ve kademelerine göre tolere edilebilecek virüs ve hastalıkların belirlendiğini, Tarım Bakanlığında belirlenen standartlara göre karşı davacıya satışı yapılan kademe tohumluklarda bulunması gereken asgari standartların belirlendiğini, karşı davacıya satışı yapılan tohumluklarda tolere edilen virüs ve hastalık oranı sıfır olmadığını ancak yine aynı standartlarda dikimi yapılan toprak için virüs ve hastalık toleransının sıfır olarak öngörüldüğünü, karşı davacı tarafa satılan ve teslim edilen patateslerde 04/02/2014 tarihli sözleşmenin 6.5 maddesi gereği; Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü tarafından açıklanan Tohumluk Patates Sertifikasyonu ve Pazarlanması Yönetmeliğine uygun olarak üretildiği ve tohumluk sertifikası aldığını ve yine sözleşmenin 6.2 maddesi gereği; irsaliye ve sertifikaları ile birlikte karşı davacının teknik personelinin depo çıkışındaki onayı ile teslim edildiğini, davacı şirketin karşı davacı tarafa teslim ettiği tohumluklarda sözleşmeye ve Tarım Bakanlığı Sertifikasyon Standartlarına aykırı bir durumun söz konusu olmadığını, mevcut zararın tamamen karşı tarafın hata, ihmal ve kusuru ile çiftçilik hatasından kaynaklandığını, tohumlukların tespit edildiği tarihler arasındaki sıcaklık ve yağış durumunun meteorolojiden öğrenilmesinin gerektiğini, karşı davacı tarafça yapılan delil tespitleri ve zarar hesaplamaların izafi olduğunu, bilimsel ve genel kabul edilen verilere dayanmadığını, tohumlar ve verim durumları ile hastalıkların değerlendirilmesi ve mahkemenin şüpheye mahal bırakmayacak şekilde bilgilendirilmesi ve kusur durumunun tespiti amacıyla üniversiteden konusunda uzman hocalardan rapor alınması gerektiğini, zarar hesaplaması sırasında ise dikim alanlarının kati olarak tespiti sonucu Tarım Bakanlığı ve Devlet İstatistik Enstitüsü verilerinden yararlanılarak hesaplama yapılması gerektiğini belirtmiş , karşı davanın öncelikle hak düşürücü süre yönünden reddine, dilekçelerde talep edilen bilgi ve belgelerin toplanarak elde edilecek veriler sonucu karşı davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bilimsel kriterlere aykırı sübjektif ve özensiz verilere dayalı karşı davasının esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. İzmir... İcra Müd'nün... sayılı dosyasının incelemesinde; alacaklının ... Zirai AŞ, borçlunun ... Ürünleri San. Ve Tic AŞ. ,borç miktarının 691.686,97 TL asıl alacak, 904,89 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 692.681,76 TL olduğu, ödeme emrinin borçluya 20/07/2015 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 20/07/2015 tarihli dilekçe ile itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği belirlenmiştir. Polatlı... AHM'nin ... D. İş dosyasının incelemesinde; tespit isteyenin ... Gıda Ürünleri San ve Tic AŞ, aleyhine tespit istenenin ... Zirai Ürünler Üretim İthalat İhracat AŞ, tespit konusunun davalı firma tarafından patates tohumlarının bozuk olarak verilip verilmediği, ekilen patates tohumlarının bozuk olup sebebiyle çimlenmenin gerçekleşip gerçekleşmediği, ürün kaybı miktarının tespiti olduğu, tespit dilekçesinin 25/05/2015 tarihinde verildiği, mahkemece ziraat mühendisi ve harita mühendisi vasıtası ile keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, alınan 22/06/2015 tarihli bilirkişi raporunda; ekilen patates tohumlarının tarlada toprak üstü ve toprak altı çimlenme sayılarından ve alınan numune tohumlarının özel çimlenme ortamında çimlenmeye alındığında çimlenme özelliklerinin kaybının gerçekleştiği bundan dolayı verim kayıplarının da muhtelif oranlarda olduğu, parasal değer hesaplamalarının 2015 yılı hasat sezonunda ürün fiyatlarının ve hasat işçilik makine söküm masraflarının belli olmasından sonra yapılabileceğinin belirtildiği belirlenmiştir. Bolvadin AHM'nin... D. İş sayılı dosyasının incelemesinde; tespit isteyenin... Gıda Ürünleri San ve Tic AŞ, aleyhine tespit istenenin ... Zirai Ürünler Üretim İthalat İhracat AŞ, tespit konusunun tohumların çimlenip çimlenmediği, tarlanın ne kadarlık bölümünde ekilen tohumların çimlendiği, çimlenen bitkilerin fiili durumları nazara alınarak hasat edilebilir nitelik taşıyıp taşımadığı ve oranının tespiti talebi olduğu, tespit dilekçesinin 04/06/2015 tarihinde verildiği mahkemece kadastro fen memuru ve ziraat mühendisi bilirkişi vasıtası ile keşif yapıldığı, alınan 18/06/2015 tarihli bilirkişi raporunda tohumluklardaki genel çimlenme ve çıkış problemlerinin bulunduğu ve analiz sonuçları ile birlikte yeniden değerlendirme yapılmasının gerektiğinin belirtildiği yine alınan 01/09/2015 tarihli ziraat mühendisi bilirkişi ek raporunda davacı şirket tarafından istenilen çimlenmeyi engelleyecek bazı etken maddeler yönünden analiz yapılamadığı, bu analizlerin yapılabilmesi için orijinal ambalajında tohumluk muhafaza edilmesi gerektiği dolayısıyla davaya konu patates tohumluklarında kullanılmış olsalar bile kullanıldığı andan itibaren numunelerin alındığı tarihe kadar gerek etkili oldukları süre, gerekse ekimden sonra toprakta yıkanmış olma ihtimallerinden dolayı tahlil sonucunda tespit edilemeyeceği gerçeğinin kesin hüküm oluşturmaya engel teşkil ettiği, tohumlarda hastalıklar belirlendiği ve patates çıkışlarında muhtelif oranlarda problemler bulunduğu, bundan yine muhtelif oranlarda verim kaybının yaşandığı belirlenmiştir. Eskişehir ... AHM'nin ...D iş. Sayılı dosyasının incelemesinde ; tespit isteyenin... Gıda Ürünleri San ve Tic AŞ, aleyhine tespit istenenin ... Zirai Ürünler Üretim İthalat İhracat AŞ, tespit konusunun tohumların çimlenip çimlenmediği, tarlanın ne kadarlık bölümünde ekilen tohumların çimlendiği, çimlenen bitkilerin fiili durumları nazara alınarak hasat edilebilir nitelik taşıyıp taşımadığı ve oranının tespiti talebi olduğu, tespit dilekçesinin 08/06/2015 tarihinde verildiği, mahkemece ziraat mühendisi ve kadastro teknikeri vasıtası ile keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, alınan 02/09/2015 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; yapılan incelemeler sonucu parsel bazında çimlenme kaybı olduğu ve bunun değişik oranlarda olduğu, patateslerde kısmi hastalıklar tespit edildiği belirlenmiştir. Emirdağ AHM'nin ... D. İş sayılı dosyasının incelemesinde; tespit isteyenin ... ,..., ..., aleyhine tespit istenenin... Gıda Ürün San ve Tic AŞ, tespit konusunun ...satın alınan tohumlar ile yapılan patates ekimi sonucu tohumların çimlenmemesi nedeniyle oluşan ürün kaybının ve uğranılan zararın tespiti talebi olduğu, tespit dilekçesinin 28/07/2015 tarihinde verildiği, mahkemece ziraat mühendisi ve fen bilirkişisi vasıtası ile keşif yapıldığı, alınan 21/08/2015 tarihli raporda üretici ile şirket arasındaki özel şartlar dosyada belirtilmediğinden dolayı üreticilerin yapmış oldukları masrafın hesaplanamadığı, yalnızca Chalenger ve Safari cinsi patates ekili olan alanlardaki yaklaşık verim kayıplarının hesaplandığı belirlenmiştir. Emirdağ AHM'nin... D. İş sayılı dosyasının incelemesinde; tespit isteyenin...Gıda Ürünleri San ve Tic AŞ, aleyhine tespit istenenin... Zirai Ürünler Üretim İthalat İhracat AŞ, tespit konusunun tohumların çimlenip çimlenmediği, tarlanın ne kadarlık bölümünde ekilen tohumların çimlendiği, çimlenen bitkilerin fiili durumları nazara alınarak hasat edilebilir nitelik taşıyıp taşımadığı ve oranının tespiti talebi olduğu, tespit dilekçesinin 04/06/2015 tarihinde verildiği, mahkemece iki ziraat mühendisi bilirkişi vasıtası ile keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, alınan 20/07/2015 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; alınan numunelerin Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ankara Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğüne teslim edildiğinin bildirildiği belirlenmiştir. Sandıklı AHM'nin... D. İş sayılı dosyasının incelemesinde; tespit isteyenin ...Gıda Ürünleri San ve Tic AŞ, aleyhine tespit istenenin... Zirai Ürünler Üretim İthalat İhracat AŞ, tespit konusunun tohumların çimlenip çimlenmediği, tarlanın ne kadarlık bölümünde ekilen tohumların çimlendiği, çimlenen bitkilerin fiili durumları nazara alınarak hasat edilebilir nitelik taşıyıp taşımadığı ve oranının tespiti talebi olduğu, tespit dilekçesinin 08/06/2015 tarihinde verildiği, mahkemece bir fen memuru iki ziraat mühendisi bilirkişi vasıtası ile keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, alınan 27/08/2015 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; numunelerin mikolojik açısından yapılan incelemelerinde numunelerin tamamında kuru çürüklük hastalığının belirlendiği, viral açıdan yapılan analizlerde ...'a ait numunelerde PVY virüsü ile bulaşık olduğunun belirlendiği, bakteriyolojik açıdan yapılan incelemelerde...'e ait numunelerin fitoplazma ile bulaşık olduğunun belirlendiğinin belirtildiği belirlenmiştir. Asıl dava yönünden alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesine yönelik olarak davacı ve karşı davalının ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ilişkin ara karar oluşturulmuş, bu hususta öncelikle davacı defterleri üzerinde inceleme yapılması için İstanbul ATM'ne talimat yazılmış, alınan 04/05/2018 tarihli SMMM bilirkişi raporunda davacı karşı davalı tarafından ibraz edilen 2014-2015 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun bir şekilde açılış, kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, ticari defter kayıtlarının birbirini teyid eder şekilde tutulduğu, yanlar arasında davacı karşı davalı tarafından davalı karşı davacıya patates tohumu satışı yapılması şeklinde ticari ilişki kurulduğu, davacı karşı davalı ticari defterlerinde davalı karşı davacıya 3.676.646,44 TL'lik fatura tanzim edildiği, davalı karşı davacının 2.984.959,57 TL ödeme yaptığı, icra takip tarihinde davacı karşı davalının davalı karşı davacıdan 691.686,97 TL alacaklı olduğu, davacı karşı davalının icra takibinde takip öncesi işlemiş faiz olarak 994,89 TL talep ettiği ancak dosya muhteviyatında davacı karşı davalının gönderdiği ihtarnamenin hangi tarihte tebliğ alındığı tespit edilemediğinden talep edilen faiz miktarı yönünden herhangi bir değerlendirme yapılamadığı, davacı karşı davalının aldığı ürünlerin ayıplı olduğu iddiaları, yaptırılan delil tespitleri ve talep edilen zarar miktarının mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir. Teslim edilen tohumların taraflar arasında imza altına alınan sözleşmeye uygun olup olmadığı, tohumların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıplı teslim dolayısıyla karşı davacının bir zararının bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise bunun miktarı ile asıl dava yönünden davalının bedel ödeme borcu bulunup bulunmadığı, asıl dava yönünden dava ve takip konusu edilen alacağın varlığı ve miktarı, karşı dava yönünden ise tazminat isteğinin haklı olup olmadığı ile haklı ise talep edilebilecek tazminat miktarının belirlenmesine yönelik olarak dosya ve davalı şirket defter, kayıt ve belgeleri üzerinde Ziraat Mühendisi ve SMMM bilirkişiden oluşturulan iki kişilik bilirkişi kurulu vasıtası ile bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 15/11/2018 tarihli bilirkişi kurulu raporunda tohumların hastalıklı olduğu, ekim sonrasında gelişmenin normal olmadığının dosya kayıtlarında gözlemlendiği, ayrıca örnekleme yöntemi ile alınacak numuneler için açılan kök bölgelerinde patates yumrularının az gelişmiş olduğu, tohumların bir bölümünün çürük, bozuk, hastalıklı ve çimlenme özelliği olmadığı ve yumruların küçük kaldığının gözlemlendiğinin de hazırlanan ilgili bilirkişi raporlarında rapor edildiğinin görüldüğü, davalı şirketin muhasebe kayıtlarının incelemesi sonucunda davacı ile davalının yapmış oldukları ticaret kapsamında davaya konu olan faturaların her iki tarafın defterlerine kaydedildiği, cari hesap açısından mutabık olduklarının görüldüğü, bu tespit sonucunda davalının davacı ile ticaretinin başladığı, 2014 yılından 13/05/2015 tarihine kadar 691.686,97 TL cari hesap borcu olduğu ve bu borcun her iki tarafın resmi defter, kayıt ve belgelerinin kontrolü sonucunda mutabık olduklarının tespit edildiği, şirket kayıtlarında yapılan incelemeler sonucunda davalı şirketin hastalıklı tohumlar nedeni ile uğradığı zararın 1.786.210,48 TL olduğu ve bu zararı davalı şirketin ticari defterlerine kaydettiğinin tespit edildiği ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir. Rapora itiraz edildiğinden itirazlar ve ayrıca bildirilen ayıbın açık veya gizli ayıp olup olmadığı konusunda ek rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, alınan 05/08/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; kök raporun aynen tekrar edildiği, tohumların hastalıklı olduğu, ekim sonrasında gelişmenin normal olmadığının dosya kayıtlarından gözlemlendiği ayrıca örnekleme yöntemi ile alınacak numuneler için açılan kök bölgelerinde patates yumrularının az gelişmiş olduğu tohumlarının bir bölümünün çürük, bozuk, hastalıklı ve çimlenme özelliği olmadığı ve yumrularının küçük kaldığının gözlemlendiğinin de hazırlanan ilgili bilirkişi raporlarında rapor edildiğinin görüldüğü, davalı şirketin muhasebe kayıtlarının incelemesi sonucunda davacı ile davalının yapmış oldukları ticaret kapsamında davaya konu olan faturaların her iki tarafın defterlerine kaydedildiği, cari hesap açısından mutabık olduklarının görüldüğü, bu tespit sonucunda davalının davacı ile ticaretinin başladığı, 2014 yılından 13/05/2015 tarihine kadar 691.686,97 TL cari hesap borcu olduğu ve bu borcun her iki tarafın resmi defter, kayıt ve belgelerinin kontrolü sonucunda mutabık olduklarının tespit edildiği, şirket kayıtlarında yapılan incelemeler sonucunda davalı şirketin hastalıklı tohumlar nedeni ile uğradığı zararın 1.786.210,48 TL olduğu ve bu zararı davalı şirketin ticari defterlerine kaydettiğinin tespit edildiği ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir. Bilirkişi ek raporunda da ayıbın açık veya gizli olup olmadığı konusunda da net bir belirleme yapılmadığından bu hususta bilirkişi kurulundan yeniden ek rapor istenilmiş, alınan 07/01/2020 tarihli bilirkişi kurulu ikinci ek raporunda; kök raporun aynen tekrar edildiği, patates tohumlarındaki ayıbın açık olduğu görüşüne varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir. Davacı tarafça dava dilekçesinde bahsi geçen Ankara...Noterliğinin 29/06/2015 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ şerhli örneğinin celbi için ilgili noterliğe yazı yazıldığı ancak yazı cevabı ile ilgili gerekli masraf yatırılmadığından noter evrakı celb edilemediği belirlenerek davacı vekiline Mahkememizin 19/11/2020 tarihli celsesinde Ankara... Noterliğine yazılacak yazı ile ilgili gerekli 130,00 TL lik ücreti yatırmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde gerekli masraf yatırılmadığı takdirde noter evrakının celbine yönelik ara kararından vazgeçileceğinin ve mevcut duruma göre karar verileceği hususunun davacı vekiline ihtar edilmesine karar verilmiş, duruşma tutanağı ve ara kararı davacı tarafa elektronik tebligat yolu ile tebliğ edilmiş, davacı tarafça gerekli masraf yatırılmadığından noterlik evrakı celb edilememiştir. Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda davacı tarafça davalı tarafa satılıp teslim edilen patates bedelinin bir bölümünün ödenmediğinden bahisle alacağın tahsiline yönelik olarak davalı hakkında icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça takibe itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça itirazın iptali için eldeki davanın açıldığı, davalı tarafça cevap dilekçesi ile satılan patateslerin ayıplı olduğundan bahisle oluşan zararın giderilmesine yönelik olarak davacı hakkında karşı dava açıldığı, davacı... Zirai Ürünler Üretim İthalat İhracat AŞ ile davalı ... Gıda Ürünleri San ve Tic AŞ arasında 04/12/2014 tarihli Sertifikalı Bir Kademeli Patates Satış Sözleşmesi ve 14/01/2015 tarihli Ek Protokol ' ün imza altına alındığı , sözleşme ve ek protokol doğrultusunda patateslerin davacı şirket tarafından davalı şirkete teslim edildiği, satılan patatesler ile ilgili davacı tarafça faturalar düzenlendiği, söz konusu faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu, tarafların ticari defter ve kayıtları göz önüne alındığında davacının İzmir... İcra Müd'nün... sayılı icra takibi dolayısıyla davalıdan icra takip tarihi itibariyle 691.686,97 TL alacaklı olduğu, alacağın ödenmesi için davacı tarafça davalıya Ankara... Noterliğinin 29/06/2015 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderildiği, ihtarnamenin tebliğ şerhli örneğinin davacı tarafça dosyaya ibraz edilmediği, ihtarnamenin tebliğ şerhli örneğinin celbi için Ankara ... Noterliğine yazı yazıldığı, noterlikçe yazı cevabının gönderilmesi için masraf talebinde bulunulduğu, söz konusu masrafın davacı tarafça verilen süre ve kesin süre içerisinde yatırılmadığı ve Mahkememizin 19/11/2019 tarihli ara kararı doğrultusunda noter evrakının celbine yönelik ara kararından vazgeçilmesinin ve davalının icra takip tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün değerlendirilmesinin gerektiği , asıl dava yönünden davalının icra takibine yaptığı itirazın asıl alacak yönünden haksız ve yersiz olduğu, asıl alacak miktarı üzerinden icra inkar tazminatı koşullarının oluştuğu, karşı dava yönünden ise karşı davacı tarafça satılıp teslim edilen tohumların bir bölümünün çürük, bozuk, hastalıklı ve çimlenme özelliği olmayan nitelikte olduğunun belirtildiği ,davacı tarafça davalılara satılıp teslim edilen patates tohumlarının ayıplı olduğunun alınan bilirkişi kurulu rapor ve ek raporları ile belirlendiği, 6102 sayılı yasa'nın 23/1-c maddesinde “ Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır. ” düzenlemesinin ve TBK 223/2 maddesinde " Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. " düzenlemesinin bulunduğu ,davalı vekilinin cevap aynı zamanda karşı dava dilekçesinin 11. sahifesinde belirtildiği üzere davalı karşı davacının patates tohumlarının ayıplı olduğunu, müstahsilleri tarafından kendisine gönderilen 20/05/2015-22/05/2015-28/05/2015-27/05/2015 tarihli noter ihtarnameleri ile öğrendiği ancak bu duruma rağmen davacı tarafa bu hususta herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, davalı karşı davacının ayıp ihbarı ile ilgili cevap aynı zamanda karşı dava dilekçesinin 11. Sayfasının son paragrafında da belirtildiği üzere davacı tarafça karşı davalıya gönderilen Ankara ... Noterliğinin 29/06/2015 tarih...yevmiye numaralı ihtarnamesindeki patates bedelinin ödenmesi talebinden sonra davalı karşı davacı tarafından İzmir... Noterliğinin 07/07/2015 tarih ... sayılı noter ihtarnamesi ile ayıbın davacı karşı davalıya bildirildiği, davalı karşı davacının 6102 sy. TTK'nın 23/1-c bendindeki ve TBK 223/2 maddesindeki ayıp ihbar yükümlülüğünü süresi içerisinde yerine getirmediği, bu hususlar göz önüne alındığında davalı karşı davacının tazminat taleplerinin reddinin gerektiği incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış, asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 691.686,97 TL asıl alacak ile asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte devamına , Takibin devamına karar verilen bölüm üzerinden hesaplanacak % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin isteğin REDDİNE, 2-Alınması gereken 47.219,14-TL harçtan peşin alınan 8.365,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 38.883,27 TL davalı tarafça tamamlanmasına , 3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT' ye göre hesap edilen 51.634,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT' ye göre hesap edilen 995,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafça yapılan 25 davetiye bedeli 225,40-TL, bilirkişi inceleme ücreti 425,00-TL, posta masrafı 129,20 TL olmak üzere toplam 779,60-TL yargılama giderinin red ve kabule göre 778,00-TL lik bölümünün davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan bölümünün davacı üzerinde bırakılmasına, Davacı tarafça yatırılan 8.399,37-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, B- KARŞI DAVA YÖNÜNDEN 1-Davanın REDDİNE, 2-Peşin alınan harç fazla olduğundan 36.477,96 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde karşı davacıya iadesine, 3-Karşı davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT' ye göre hesap edilen 102.331,00 TL vekalet ücretinin karşı davacıdan alınarak karşı davalıya verilmesine, 4-Karşı davacı tarafça yapılan yargılama giderinin karşı davacı üzerinde bırakılmasına, Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar davacı vekili Av.... ile davalı karşı davacı vekili Av.... 'nın yüzüne karşı açıkça okunup anlatıldı. 22/01/2021 Başkan ... E - İMZA Üye ... E - İMZA Üye ... E - İMZA Katip ... E - İMZA