İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/598 E. 2025/348 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/598 Esas KARAR NO : 2025/348 DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 14/09/2021 KARAR TARİHİ : 17/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketi tarafından, ... nolu 27/11/2019 - 27/11/2020 vade tarihli Ticari Risk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan, müvekkili şirketin ..., ... - ...’de bulunan ... Santralinde, yakın civarda yaşanan depremler akabinde, yağan yoğun yağmur neticesi oluşan sel sularının havuza girmesi, yükleme havuzu duvarının yıkılması ve binanın ve diğer muhteviyatların hasar görmüş olması nedeniyle müvekkili şirketin büyük hasara, zarara ve kar kaybına uğradığını, davalıya söz konusu hadise neticesinde meydana gelen hasar ve zararların tazmini için başvuru yapılmış ise de sigorta şirketi tarafından gerekçe gösterilmeksizin TTK, BK, Sigorta genel ve özel şatları ile yüksek yargı kararlarına ve sair yasal mevzuata aykırı olarak hasar tazmin taleplerinin reddedildiğini, ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş dosyası kapsamında alınan rapor ile hasarın sigorta teminatı altında olduğunun sabit olduğunu belirterek davanın kabulü ile aynı zamanda dava miktarının yüksekliği, sorumlulukları sabit olan davalının mal kaçırma ihtimali, davada haklılıklarına kanaat getirilmesi halinde tahsilatın imkansızlaşacağı hususları dikkate alınarak ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile davalı şirketin hisseleri, davalı şirketin tüm marka ve patent hakları, davalı şirket adına kayıtlı olan ve uyaptan tespit edilecek olan tüm taşınır ve taşınmaz mallar, davalı şirkete adına kayıtlı araçlar üzerine her türlü devir ve intikal işlemleri ile her türlü tasarrufu önler mahiyette İİK, HMK gereğince teminatsız olarak ihtiyati tedbir ihtiyati haciz kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretininde davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; hasara konu söz konusu yapının müvekkili sigorta şirketinin tayin ettiği eksperler ile ... öğretim üyesi ... tarafından ziyaret edilerek gerekli gözlemler ve değerlendirmeler yapılması neticesinde hasara ilişkin düzenlenen raporda hasarın, teminat haricinde olduğu tespitinin yapıldığını, meydana gelen hasar müvekkili sigorta şirketi tarafından poliçe ile teminat altına alınmış herhangi bir ani gelişimli doğa olayından kaynaklanmayıp süreç içerisinde dolusavak duvarlarının soketlerinden ayrılması sonucunda gerçekleştiğini ve bu sebeple teminat haricinde olduğunu ve kötü niyetli ihbar sebebiyle aksinin ispatının davacı taraf üzerinde olduğunu, her ne kadar hasar teminat haricinde olsa da dosyaya sunulmuş müvekkili sigorta şirketi aracılığı ile alınmış eksper raporunda bilgilendirme amaçlı hasar hesaplaması yapılmış olup yapılan inceleme hükme esas alınabilecek nitelikte olduğundan davacı tarafından talep edilen asılsız ve fahiş bedellerin kabulünün mümkün olmadığını belirterek dava ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi ile davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER: ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosya aslı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce kurulan ara karar gereği mahallinde keşif yapılarak bilirkişi raporu alınması için mahal mahkemesine talimat yazılmasına karar verildiği, davalı tarafın itirazı üzerine 26/03/2022 tarihli ara karar ile "Her ne kadar ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasında keşif yapılmış ve rapor alınmış ise de Değişik iş dosyasına ve rapora itiraz edilmiş olup rapor hükme esas alınabilecek nitelikte kesinleşmemiştir. Bu bir yana D.İş dosyasında alınan raporla davalı tarafın yaptırdığı inceleme sonucunda alınan ekspertiz raporu birbirine tamamen zıt ve çelişkili tespitler içermektedir ve her iki raporda da bilirkişiler kendi alanlarında uzman olup buna rağmen raporlar birbirine aykırıdır. Çelişkilerin giderilmesi raporların karşılaştırılması ve yapılan tespitlerin neden birbirine aykırılık içerdiğinin tespiti için mahallinde keşif yapılması zaruri olup ara karardan rücu talebinin bu nedenle reddine" karar verildiği ve tarafların iddia ve savunmaları, ön incelemede tespit edilen hususlar, toplanan deliller gözönüne alınarak, ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile davalı tarafın yaptırdığı inceleme sonucunda alınan ekspertiz raporunun karşılaştırılarak yapılan tespitlerin neden birbirine aykırılık içerdiğinin tespiti için talimat yoluyla bilirkişi incelemesi yapılmasına dair ara karar uyarınca yazılan talimat kapsamında ... Asliye Hukuk Mahkemesince aldırılan 09/09/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; "Söz konusu tesisin yükleme havuzu ve duvarında gerçekleşen yıkımlar onarıldığı, hasar gören yapısal elemanlara ait hiçbir yapı kalıntısı, hafriyat, masubat'a rastlanmadığı, zemin yüzeyinde herhangi bir oturma gözlenmediği, bu aşamada sistemin yapısal hasarına neden olan sebeplerin geoteknik açıdan değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ancak geoteknik deprem mühendisliği pratikleri 120 km lik mesafede yerel zemin koşullarına da bağlı olarak farklı seviyelerde yapısal hasar oluşturabilecek yer hareketlerinin olabileceğini gösteren örnekler içerdiği öyle ki 24.01 2020 tarihinde ... köyünde gerçekleşen aletsel büyüklüğü Mw 6.8, PGA 0.30g olan deprem 100 km mesafedeki Malatya kent merkezinde yapısal hasarlara yol açtığı 196.019,19 USD Bina Hasarı, 565.653,71 USD Makine Tesisat Hasarı 113.130,74 USD Amortisman 22.500 USD. Sovtaj tenzili 450.022,97 USD Makine Tesisat Hasarı Ara Toplamı 646.042,15 USD Fiziksel Hasar Toplamı 322.796,31 USD Kar Kaybı Toplamı 968.838,47 USD Hasar Miktan (Teminet Harici) olarak hesaplandığı, tarafların itirazlarının olmadığı," yönününde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Davacı vekili tarafından 24/11/2022 tarihli dilekçe ile talep artırılarak toplam 1.143.229,39 -USD olarak ıslah edilmiştir. Rapora yapılan itirazlar üzerine mahallinde inceleme yapılarak yükleme havuzunun projeye uygun yapılıp yapılmadığını, hasarın meydana geldiği tarihten önce 24/01/2020 tarihli depremin hasarın oluşmasına sebebiyet verip vermediği, hidroelektrik santralinin planlama ve projesi dikkate alınarak, hasarın meydana geldiği yükleme havuzundaki duvarlar ile hasara uğramayan diğer yükleme havuzu duvarlarının karşılaştırılarak incelenmesi, onarımın yapıldığı dikkate alınarak mevcut proje ve raporlar kapsamında dosya üzerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor düzenlenmesinin istenilmesine, ayrıca davacının kar/kazanç kaybı talebinin bulunduğu dikkate alınarak meydana gelen hasarda onarımın ne kadarlık süreçte gerçekleştirileceği hususunda inceleme yapılması için İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından bildirilen listeden seçilen bilirkişiler aracılığıyla inceleme yaptırılmış ve aldırılan 07/03/2025 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; "Dosyadaki belge, fotoğraf ve raporlar, konu ile ilgili resmi kurum web sayfalarından elde edilen bazı veriler ve “...” uygulamasından elde edilen uydu görselleri incelenmiş ve hasar sebep-sonuç ilişkileri açıklanmaya çalışılmıştır. ... yükleme havuzu plan ve kesitinin verildiği proje çizimleri, fotoğraflar ve uydu görüntü karşılaştırılmış olup yükleme havuzunun projeye uygun yapıldığı görülmüştür. (1a'ya cevap) 26-11-2020 Perşembe günü saat 19:00 sıralarında ... Hidro Elektrik Santrali yükleme havuzunda hasar oluştuğu, ardısıra havuzdan boşalan su ve çamurun santral binası ile içeriğine zarar verdiği bir tutanak ile belgelenmiştir. Uydu görselleri; Havuz içi su akım çizgileri belirgin olup su basıncının görece yüksek olduğu bölgelere, hasar durumu ile uyumlu şekilde işaret etmektedir. Bazı görsellerde ise havuza zaman zaman bulanık su akışı olduğu görülmektedir. Bulanık su yağışın yoğun olduğuna işaret etse de yükleme havuzunun yapısal bütünlüğünü zedeleyecek geçmişe yönelik bir gelişim beklenmediği yukarıda açıklanmıştı. Geçmiş depremler; Savak blokları arasında kalan düşey derzlerde kısmi (milimetrenin kesiri kadar) açılmalar pek önemli olmasa da, savak bloğu İle temel arası yatay derzlerde bu ölçüde kısmi açılmaların son derece önemli olduğunu ve ikinci bir etkene kalmaksızın tek başına savak bloklarını devirmeye yeteceğini yukarıda göstermiştik. Devrilme analizleri ile derzlerde ne deprem, ne zemin hareketi ne de olası hafif taşkınlardan kaynaklı bir kısmi (oldukça küçük) hareketlenme olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Hasar durumu görselleri; Terasın güney ucunda deşarj kanalı kenarında oluşan belirgin oyulma, üçgen bloğun henüz olay başlangıcında deşarj kanalına düşmediğinin belirtisidir. Aksi (tıkalı kanal) halde su akışı yavaşlayacağından fotoğraflarda görülen oyulma beklenmezdi. Üçgen blok ona komşu savak bloğunun dönmesi ile harekete geçip deşarj kanalına düştüğü anlaşılmaktadır. Savak duvarının baş ve sondaki bloklarının kayarak düşey eksenleri etrafında döndükleri bu fotoğraflarda gözlenmektedir. Hidrodinamik basıncın savak duvarının orta bölümlerinde daha etkin oluşu ve hasarın görünen şekli, hasarın bu bölgede başladığına kuvvetli bir işarettir. Kendi ağırlığı ile su tutan dolu savak duvarlarında su yüküne bağlı olarak, sıfır savak yükü için devrilme güvenlik çarpanının SF < 1.3 olduğu yukarıda bulunmuştu. Proje çizimlerinde gösterilen su yüzeyi kotuna karşı gelen 942.83-942.47-36 cm su yükü için devrilme güvenlik çarpanı da SF<1.13 olarak elde edilmişti. Buradan 36 cm den fazla su yüküne izin verilmemesi gerektiği sonucuna varılabilir. Yükleme havuzuna verilecek su yükünün menba tarafındaki regülatörden ayarlanması gerekirdi. Ani su baskınının savak duvarlarında yarattığı hidrodinamik etkilerle birlikte bu güvenliğin aşılarak, blokların savrulmuş olduğu anlaşılmaktadır. (1b ve 1c'ye cevap) Ayrıca davacının kar/kazanç kaybı talebinin bulunduğu dikkate alınarak, meydana gelen hasarda onarımın ne kadar sürede gerçekleştirileceği hususunun da raporda belirtilmesi işi heyetinden istenmektedir. Bu konu alanımızla alakalı değildir. Yapı işletmesi hakkediş konularında uzman değerlendirebilir. (1d'ye cevap) Sonuç olarak; dolusavak duvarının stabilitesinin proje değerini aşan su yüklerine karşı duyarlı olduğu, dolayısıyla hasarın da stabilite zaafiyeti ile birlikte projesinden fazla su yükünden kaynaklandığı yönündeki kanaatlerimizi," yönününde görüş ve kanaat bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, oluşan hasarın sigorta poliçesi kapsamında tazmini talebiyle açılan tazminat davasıdır. Taraflar arasında ... tarihleri arasında geçerli ... poliçe numaralı Ticari Risk Sigorta Poliçesi tanzim edildiği, meydana gelen hasar üzerine davacı tarafından yapılan başvuru üzerine davalı tarafça... Ltd. Şti. tarafından sunulan ekspertiz raporu ve belgelerin incelenmesi sonucunda, sigortalı kıymetlerde meydana gelen hasarın, poliçede mevcut teminatlara konu olmaması sebebiyle hasar tazminat talebininin poliçe teminat kapsamı içinde değerlendirilemeyeceği bildirilmiştir. ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş dosyası kapsamında ... Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat üzerine ...Tal. Sayılı dosyada alınan bilirkişi raporunda, ... Santralında 26.11.2020 günü saat 19:00 sıralarında yağan yağmur neticesinde oluşan taşkın-sel sularının, 2013 yılından beri çalışan ve hiçbir problemi bulunmayan tesisin yöredeki depremler, özellikle 24 Ocak ... Depremi ve artçıları neticesinde yükleme havuzu etrafındaki birbirleri ile dilatasyonlar ile bağlı ağırlık duvarlarında kısmen açılmaya ve çatlamaya neden olduğu, gelen taşkın-sel sularının yükselerek çalkantı oluşturduğu ve sonra Yükleme Havuzunun, Cebri boruya yükleme kanalı ile mil boşaltım kanalının olduğu yerdeki Duvarını yerinden sökerek sol sahilde bulunan Dolusavak üstüne, dolusavağın da çalışmasını engelleyecek şekilde devirmiş olduğu ve dışarıya taşamadığı için havuz içinde türbülans yaparak karşı duvarlara çarparak sol sahildeki 6-7 anoyu yıkmış olduğu ve yıkılan duvarlardan taşarak santral binasını basmış olduğu, santral binasının üst katına kadar suların yükselmiş olduğunu ve binanın içinin çamur mil tabakası altında kalmış olduğu bildirilmiştir. ... tarafından ... Şti.'ne sunulan raporda, hasar başlangıcını tetikleyen nedenin net olarak anlaşılamadığı, söz konusu bölgede yapılan gözlemlerde zeminde görünen bir oturmaya veya yer kaymasına rastlanmadığı, bu nedenle, doğrudan zeminle ilişkilendirilebilecek bir hasardan söz etmenin yerinde olmayacağı, temel altına önceden su sızması gibi nedenlerden dolayı temelde önceden bir hareket olmuş olabileceği, havuzun doldurulması ile birlikte bu bölgedeki hareketin devam etmesinin de hasara yol açabileceği, ancak, duvar temellerinin incelenmesi ve hasar öncesi bir hareket başlangıcı olup olmadığının tespit edilebilmesinin mümkün olmadığı, yapıda, daha önce bölgede meydana gelen depremlerle ilişkilendirilebilecek bir hasar olma olasılığının da irdelendiği, buna göre, havuz yapısında deprem kaynaklı bir mevcut hasar oluşmuş olma ihtimalinin oldukça düşük olduğu bildirilmiştir. ...Şti. tarafından hazırlanan 25/01/2021 tarihli ticari risk sigorta poliçesi hasar ekspertiz raporunda, yapılan inceleme ve bilirkişi raporuna göre hasarın yer kayması veya deprem nedeniyle meydana gelmediği, donatısız ve temele fiziksel bağlantısı olmayan, hidrostatik yüke kendi ağırlığı ve sürtünme etkisi ile karşı koyan dolusavak duvar bloklarının soketlerinden kurtularak su tahliye kanalına doğru kayması nedeniyle söz konusu hasarın meydana geldiği, bu nedenle havuzda meydana gelen hasarın teminat harici olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce ... Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat üzerine ...Tal. Sayılı dosyada alınan, 31/08/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, söz konusu tesisin yükleme havuzu ve duyarında gerçekleşen yıkımların onarıldığı, hasar gören yapısal elemanlara ait hiçbir yapı kalıntısı, hafriyat, mausubat'a rastlanmadığı, zemin yüzeyinde herhangi bir oturma gözlenmediği, bu aşamada sistemin yapısal hasarına neden olan sebeplerin geoteknik açıdan değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, ancak geoteknik deprem mühendisliği pratiklerinin 120 km'lik mesafede yerel zemin koşullarına da bağlı olarak farklı seviyelerde yapısal hasar oluşturabilecek yer hareketlerinin olabileceğini gösteren örnekler içerdiği, öyle ki 24.01.2020 tarihinde ...köyünde gerçekleşen aletsel büyüklüğü ... g olan depremin 100 km mesafedeki ... kent merkezinde yapısal hasarlara yol açtığı bildirilmiştir. Mahkememizce aldırılan 07/03/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, ... yükleme havuzu plan ve kesitinin verildiği proje çizimleri, fotoğraflar ve uydu görüntü karşılaştırılmış olup yükleme havuzunun projeye uygun yapıldığı, 17. Sayfada ilgili teknik bilgiler ve görseller paylaşıldığı ve bu bilgilerden 24 Ocak 2020 ...depreminin dolusavaklarda, yükleme havuzunun tahribatında bir katkısı olamayacağı, zaten buradaki dolusavakların ağırlık blokları halinde çalıştığından, bahsedildiği ölçüde küçük kısmi ayrılmaların onlarca gün sonunda ani göçmeye neden olmasının mühendislik açısından pek imkan dahilinde görülemediği, keza onca zaman içinde suyun savaklanmadığı zamanlarda bloklar arasında bir sızıntı olup olmadığının dikkat çekeceği, fotoğraflarda göründüğü kadarıyla temel bloğunda kırılma vb deformasyon görülmediği ayrıca temelde olası bir hareketlenme su sızıntısına neden olacağı için havuz dışından gözlememesinin imkansız olacağı, öyle ki,göçmenin ancak başka bir etken ile birlikte gerçekleşmiş olması gerektiğini, evvel raporlarda da açıkça belirtildiği gibi ana etkenin olay günü meydana gelmiş taşkın olduğu, zaman zaman kuvvetli yağışlar altında işletmenin çalışmaya devam ettiğinin uydu fotoğraflarında yer aldığı, işletmenin kuvvetli yağışlarda nasıl önlem alması gerektiği konusunun uzmanlık alanı dışında olduğu ancak, yapı mekaniği ve yapı mühendisliği açısından bakıldığında büyük debiler, ağırlıkları ile karşı duran savak bloklarını depremlerden kat kat fazla etkilediği, ağırlık bloklarının, projesinde öngörülenden yüksek debilere karşı duyarlı olduğu, Yükleme havuzuna verilecek su yükünün menba tarafındaki regülatörden ayarlanması gerektiği, ani su baskınının savak duvarlarında yarattığı hidrodinamik etkilerle birlikte bu güvenliğin aşılarak, blokların savrulmuş olduğunun anlaşıldığını, sonuç olarak; dolusavak duvarının stabilitesinin proje değerini aşan su yüklerine karşı duyarlı olduğu, dolayısıyla hasarın da stabilite zaafiyeti ile birlikte projesinden fazla su yükünden kaynaklandığı bildirilmiştir. Somut olayda, en son aldırılan raporda daha önce talimat mahkemesi aracılığıyla aldırılan rapordaki teknik eksiklikler giderilerek denetime elverişli bir şekilde talep edilen teknik uyuşmazlıklar cevaplandırıldığından rapora itibar edilerek hükme esas alınmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda “Yükleme havuzuna verilecek su yükünün menba tarafındaki regülatörden ayarlanması gerekirdi. Ani su baskınının savak duvarlarında yarattığı hidrodinamik etkilerle birlikte bu güvenliğin aşılarak, blokların savrulmuş olduğu anlaşılmaktadır.” denilerek davacı işletmeci tarafından regülatör kontrolünün sağlanmayarak taşkına sebep olunduğu, bildirilmiş olmakla, su seviyesini yönetmekle yükümlü olan davacı yanın kendi kusuru ile sebebiyet verdiği zararı davalıdan talep edemeyeceği ayrıca gerekli kontrolü sağlamadığından rizikoyu önleme yükümlülüğünü de ihlal ettiği kanaatine varıldığından davacının oluşan hasarın sigorta poliçesi kapsamında tazmini talebiyle açtığı tazminat davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince takdiren 615,40 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 33.276,54 TL + 330.635,64 TL ıslah harcından oluşan toplam 363.912,18‬ TL harçtan mahsubu ile bakiye 363.296,78‬ TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan; posta ve tebligat giderinden oluşan toplam 233,35 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4 maddesi gereğince hesap olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL bedelin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345. maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/04/2025 Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır "Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."