İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/90 E. 2025/38 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/90 Esas KARAR NO : 2025/38 DAVA : Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) DAVA TARİHİ : 08/02/2024 KARAR TARİHİ : 22/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde “Davalı, Müvekkil Şirket Aracılığı İle ...Faaliyetleri Gerçekleştirdiğini, bu doğrultuda Davacı Gerek Taraflar Arasındaki Sözleşme Gerek İse Mevzuat Gereği Yatırım İşlemlerini Yapabilmek/Devam Edebilmek Adına Teminat Yatırması Gerekirken Bu Yükümlülüğüne Aykırı Davranmıştır.Somut olayda Davalı’nın işlem yaptığı kontratlarının pozisyonlarını 2021 Aralık sonu vadelerine kadar taşıyabilmesi için yatırım hesabında yeterli teminatı bulunması şart olmasına rağmen hesabındaki teminat oranı 21.12.2021 tarihinde %5’in altına düştüğünü, müvekkil şirketin de Türev Ürünler Sözleşmesi madde 11 tahtındaki yetkisini kullanarak teminat açığı olan bu kontratları vadesini beklemeksizin kapatmıştır.Taraflar arasında akdedilen Sözleşme madde 11 uyarınca "…Bununla birlikte, Müşteri teminatının Başlangıç Teminatının %10undan az olması durumunda, Yatırım Kuruluşu hesapları Müşteriye herhangi bir teminat tamamlama çağrısı bildirimi yapmadan otomatik olarak kapatmaya veya gerekli başlangıç teminatı seviyesine çıkarmaya yetkili olup, Müşteri ile Yatırım Kuruluşu bu konuda mutabık kalmıştır." hükmüne haiz olup davalının teminatının %10'nun aşağısına düşmesi durumunda işlemleri kapatmaya yetkili olduğu şüpheye mahal vermeyecek bir biçimde düzenlendiğini, bu kapsamda 17 Aralık 2021 haftası ve devamındaki piyasalarda yaşanan fiyat dalgalanmaları neticesinde davalının da teminatı %10nun altına düşmüş olup müvekkili şirket tarafından Sözleşme hükümlerine uygun davalının işlemleri otomatik olarak kapatıldığını, ilaveten bu duruma ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından direkt pozisyon kapama işlemleri gerçekleştirilmediğini, öncelikle davalıya teminatının yetersiz kaldığı ve ilave teminat yatırması gerektiği veya pozisyonlarını kapatması gerektiği sözleşmeye uygun bir şekilde defaatle bildirildiğni, fakat davalı tarafından bu bildirimlere kayıtsız kalındığından müvekkili Şirket tarafından pozisyonların kapatılması zaruri hale geldiğini, zira ... nezdinde yapılan işlemlerin son günü ancak ve ancak yatırımcının teminatında eksiklik olmadığı durumlarda beklenebileceğini, dilekçelerinin yukarıdaki başlığındaki açıklamaları doğrultusunda davalının, teminat tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve hesabı eksi bakiyeye düştüğünü, müvekkili şirketin, aracı kurum olarak teminat eksiğini tamamlama yükümlülüğü ...’a karşı devam ettiğini, davalının yatırması gereken teminatı yatırmadığından müvekkili şirket’ zarara uğratmış olup bu zararın tazminini talep etiklerini, taraflar arasındaki Sözleşme uyarınca yatırımcının teminat tamamlama yükümlülüğünü yerine getirememesi durumunda yıllık %49 oranında faiz uygulanacağı hükmüne yer verildiğini beyan ederek taraflar arasındaki Sözleşme’deki işbu açık hüküm uyarınca temerrüt tarihi olan 21.12.2021 (pozisyonların kapandığı tarih) tarihinden itibaren yıllık %49 oranda ticari faiz ile müvekkil şirket’in zararının tazmini ile davanın kabulünü talep etmiştir. CEVAP(Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle); Davacı dava dilekçesinde olduğunu iddia ettiği borç ile ilgili ... 20. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosya ile 24.12.2021 tarihinde müvekkile ilamsız takip yolu ile icra takibi başlattığını, bu icra takibine yasal süresi içerisinde itiraz ettiklerini, bunun üzerine davacı tarafın, icra takibine itirazımıza karşı dava şartı olan arabuluculuğa 28.01.2022 tarihinde başvurmuş ve 18.02.2022 tarihinde arabuluculuk görüşmesi anlaşamama sonucuyla tamamlandığını, dolayısıyla kanuni mevzuat gereği bu borç iddiası ile ilgili yapılabilecek bir mahkeme başvurusunun 1 yıl olan süresi icra takibinin tebliğinden itibaren bekleme arabulucuk sırasındaki beklemeler de ilave edilerek 2023 yılının ilk aylarında son bulduğunu, davacı taraf dava açma süresini geçirdiğini fark ederek dava açmayı mümkün kılmak için aynı borç iddiası ile ilgili 07.08.2023 tarihinde tekrar arabuluculuğa başvurduğunu, 14.08.2023 tarihinde yapılan arabuluculuk görüşmesine hak kaybı yaşamamak için müvekkilinin şahsen katılmakla beraber yapılan arabuluculuk görüşmesinin mükerrer olduğunu tutanakta da belirterek sonlandırdığını, bu sebeplerden dolayı davacı tarafın iddia ettiği borç ile ilgili dava açma süresi geçtiğinden davanın reddedilmesi gerektiğini, davalının uğradığı zararın tazmini: Davacı tarafın iddiasındaki borç kesin bir alacak olmadığını, ... A.Ş.’nin iddia ettiği borç aslen müvekkilinin yatırım hesabımda bulunan vadeli işlem sözleşmelerinin ... A.Ş. tarafından 21 Aralık 2021 günü hatalı şekilde kapatılması sonucunda ... Bankası A.Ş.(...) nezdinde oluşan zarar olduğunu, davacının, ... A.Ş. oluşan bu zararı, zararın oluşmasında yaptığı uygulama ile asıl sorumluluğu bulunan ...A.Ş.’ne başvurarak tahsil etmesi gerekirken müvekkilden tahsil etmeye çalıştığını, bu oluşan zararın sebebini ayrıntıları aşağıdadır: müvekkili, 2019-2021 yılları arasında ... Anonim Şirketi üzerinden ...A.Ş. bünyesine işletilen vadeli işlemler piyasasında bir takım işlemler yaptığını, bahse konu piyasada işlem gören sözleşmelerin ayrıntıları 11845 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ... A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliğine uygun olarak hazırlanmış ...A.Ş.... (... onay, 01.12.2021 son revizyon tarihli) ile belirlendiğini, bu sözleşmeleri alıp/satabilmek için ise; ... Şirketi Merkezi Takas Yönetmeliği ve ... Şirketi Merkezi Karşı Taraf Yönetmeliği ile çalışma esasları belirlenmiş olan ...’ta, miktarı ... tarafından belirlenen başlangıç ve sürdürme teminatlarını bulundurmak gerekmektedir. Yine aynı yönetmelik ler gereği üye aracı kurum veya müşterilerin hesaplarında açık bulunan sözleşmelerin karşılığında tutmaları gereken teminatın tamamlanması gerektiğinde teminat tamamlama çağrısı yapıldığını,...A.Ş. üzerinden 20 Aralık 2021 tarihinde gün sonu piyasa kapanışı itibariyle müvekkilin yatırım hesabında bulunan vadeli işlem sözleşmeleri EK-C’de olduğu gibidir, 20 Aralık 2021 gün sonunda müvekkilin ... hesabımda 533.553 TL teminat bulunduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER; Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi, 0.12.2021 ve 21. 12.2021 tarihli Türev Araçlar İşlem Sonuç Formu, Davacıya yapılan bildirimler, Uygunluk testi ve Davalı’ya ait sair belgeler, 14.08.2023 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı, Ticari Defterler, Müvekkil Şirket’e ait her türlü kayıt ve belge, Tanık, Bilirkişi İncelemesi, Keşif, HMK m.145 tahtında sunulması muteber her türlü yasal delil vs. 13/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda "Davalı ... hesap numaralı hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde; 20.12.2021 tarihi itibariyle hesap bakiyesinin 533.553-TL olduğu, 21.12.2021 günü (-622.054-TL) zarar sonrası 23.12.2021 tarihi itibariyle (-148.023,47-TL)’ye düştüğü, 23.12.2023 tarihi gün sonu itibariyle teminat bakiyesinin (-148.023,47-TL) olduğu, açık ... pozisyonlarının 21.12.2021 tarihi itibariyle kapatılması sonucu 23.12.2021 tarihli hesap bakiyesinin (-148.023,47-TL) olduğu, ... 20. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosya ile 24.12.2021 tarihinde yasal takip başlatıldığı, müşterilerin üye aracı kuruma karşı, üye aracı kurumun ise takas merkezine karşı yükümlü olduğunu, davalının kendi hür iradesi ile gerçekleştirdiği işlemler neticesinde ... AŞ. nezdinde teminat tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmediğini, ve temerrüde düştüğünü, toplam 148.023,47-TL paranın davacı tarafından ödendiğini, ... 20. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosya ile 24.12.2021 tarihinde yasal takibe 13 konu yasal sürelerin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu" bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE : Dava, taraflarca akdedilen türev araçları alım satım aracılık çerçeve sözleşmesi kapsamında, davalının yaptığı ... işlemleri sonucunda ortaya çıkan teminat açığını tamamlamamış olması nedeniyle, davacı aracı kurum tarafından ...'a davalı adına ödenen tutarın tahsiline ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafın 2. Defa arabuluculuk yoluna gidildiği ve davanın zamanaşımına uğradığı defisinde bulunmuş ise de; davanın alacak davası olduğu, TBK 146 uyarınca alacağın 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, teminat tamamlama çağrısının 21.12.2021 yapıldığı, 03.08.2023 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulduğu, 14.08.2021 tarihinde arabuluculuk sürecinin olumsuzlukla sonuçlandığı, 08.02.2024 tarihinde dava açıldığı anlaşılmakla davanın zamanaşımı süresi içesinde açıldığı tespit edilmekle bu yöndeki itirazın reddine karar verilmiştir. Bilirkişi raporunda, davacının kayıtlarına göre 20.12.2021 tarihinde davalının hesap bakiyesinin 533.553 TL olduğu 21.12.2021 günü -622.054 TL zarar sonrası eksi 148.023,47 olduğu, açık pozisyonların 21.12.2021 tarihinde kapatıldığı, davalı hesabındaki eksi 148.023,47-TL bakiyenin, 23/12/2021 tarihinde davalı hesabından ...'a yatırılan 148.023,47 TL olduğu; davacının teminat eksikliğinin sözleşme kapsamında TL cinsinden para borcu olup nakden ödeme dışında bir yolla kapatılmasının mümkün olmadığı; uyuşmazlık konusu işlemin ... işlemi olduğu, teminat açığının sistem tarafından aracı kuruma raporlanmasından sonra teminat açığı olan müşteri adına yeni bir emir girilmesine sistemin engel olduğu, teminat açığı kapatılmazsa aracı kurumun bunu ...'a ödeme yükümlülüğünün devam ettiği; dosyaya sunulmuş davalı ile davacı müşteri temsilcisi arasındaki e mail yazışmalarına göre davacının davalının ödemesi gereken miktarı bildiği, 21/12/2021 tarihi itibariyle pozisyon kapatılması emrini verdiği, davalının yaptığı işlemler ile ortaya çıkan teminat açığından kendi sorumluluğunun olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi 6. maddesinde "Müşterinin teminat tamamlama çağrısına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda Aracı kurum, başka bir ihbara veya bildirime gerek olmaksızın Borsa kurallarına göre pozisyonlarının bir kısmı veya tamamını ters işlem ile tasfiye edebilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda davalının 20/12/2021 Pazartesi 08:31 de 32.928,33-TL teminat tamamlama çağrısı aldığı, davalı tarafından teminatın tamamlanmadığı, davalı tarafça imzalanmış Risk Bildirim Formu uyarınca davalı bu riskleri bilmekte olup sürdürme teminatını yatırmamış ve bunun üzerine davacı, sözleşmedeki yetkisine dayanılarak pozisyonları 21.12.2021 günü sonlandırmıştır. Dosyadaki belgelerden, davalının teminatını tamamlamaması üzerine, davacı tarafından yapılmak zorunda kalınan...'a teminat yatırma işlemi neticesinde davalının cari hesabının eksi 148.023,47-TLye ulaştığı görülmektedir. Buna göre davalının teminatının sürdürme teminatı altına düşmesi üzerine teminat tamamlama çağrılarının yapılmış olmasına rağmen, davalı tarafından teminat tamamlama yükümlülüğü yerine getirilmemiştir. Oluşan açık nedeniyle de davacı tarafından sözleşme hükmüne uygun olarak davalının açık pozisyonları kapatılmıştır. Oluşan teminat açığı nedeniyle, davacı tarafından davalı adına ...'a ödenen ve davalının hesabının ulaştığı tutarın davalıdan talep edilebileceğinden miktar açısından taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiş, dosyadaki belgelerden davacının tacir olduğu tespit edilemediğinden yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın Kısmen Kabulü ile 147.812,22 TL nin temerrüd tarihi olan 21.12.2021 tarihinden itibaren yıllık %49 yasal faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 10.097,05-TL karar ve ilam harcından 2.524,27-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 7.572,78-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafça 2.524,27-TL yatırılan peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 3.500,00-TL bilirkişi ücreti, 427,60-TL başvurma harcı ve 180,00-TL olmak üzere toplam 4.107,60-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-HMK.nun 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın talep halinde ve hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 8-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair, davacı vekili ve davalı vekili ile davalı asilin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/01/2025 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır