İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/219 E. 2023/735 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/219 Esas KARAR NO : 2023/735

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/04/2023 KARAR TARİHİ : 07/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ...öprüsü ve...Otoyolu(“Otoyol”)’nun işletmesinin müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait ....,...,...,...,...,..., plaka sayılı araçlarıyla 02.09.2016-25.02.2017 tarihleri arasında ücreti ödemeksizin yaptığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verildiğini, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği için davalı hakkında Ankara ... İcra Müdürlüğü’nün... E. sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalı tarafından itiraz dilekçesi ile yetkiye, borca ve ferilerine itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu beyan ederek; davalı tarafından Ankara ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili...şirketinin yerleşim merkezinin ''Küçükbakkalköy Mah... Cad. Defne Sok. No:.., ...B / Blok K: 11 34750 ... / İstanbul'' adresi olduğunu, yasal düzenlemeler göz önüne alındığında, eldeki davanın derdest bulunduğu mahkemenin işbu dava bakımından yetkili olmadığını, davanın müvekkil şirketinin kanuni ikametgahı olan İstanbul Anadolu Mahkemelerinde açılması gerektiğini, bu nedenle; yetki itirazında bulunduklarını, davacı tarafından dava dilekçesinin ekinde sunulan delillerin davanın ispatı açısından elverişli olmadığını, söz konusu ceza tahakkuk ettirilmeden önce müvekkiline yasal bildirim yapılması gerekirken bu bildirimin yapılmamış, süresinde yapılmayan bildirim sebebi ile müvekkili şirketin cezalı konumuna düştüğünü, icra takibinde işletilen faiz miktarı fahiş olup davacı tarafça istenen KDV tutarını da kabul etmediklerini, alacağın likit olmaması sebebi ile icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini savunarak; davanın reddine, Takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Ankara ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ...,...,...,...,...,...,... plakalı araçların trafik tescil kayıtları, ihlalli geçişlere ilişkin görüntüler ve provizyon sorgu sonuçları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. Ankara ... İcra Müdürlüğünün ...Esas Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 1.827,00 TL asıl alacak, 168,01 TL işlemiş faiz ve 30,24 TL KDV olmak üzere toplam 2.025,25 TL borcun ödenmesi amacıyla 17/11/2017 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 23/12/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 29/12/2017 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Karayolu Taşımacılığı alanında uzman bilirkişi... tarafından hazırlanan 07/09/2023 tarihli Bilirkişi Raporuna göre; "6. Davaya konu ...,...,...,...,...,...,...,... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 02.09.2016-25.02.2017 tarihleri arasında davalı... ANONİM ŞİRKETİ adına kayıtlı olduğu, muhtelif plaka sayılı araç için bildirilen 84 adet geçişin 52 adedinin “ihlâlli geçiş” ve 32 adedinin “normal geçiş” olduğu, muhtelif plaka sayılı araca ait 84 adetlik “ihlâlli ve normal” geçiş için: 886,05 TL geçiş ücreti + 82,85 TL İşlemiş Faiz + 14,91 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplam: 983,82 TL olduğu, yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutarın: 983,82 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte; davaya konu ihlâlli geçişler için Ankara ...İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasında talep edilen tutarın 2.025,25 TL olduğu, dava dosyasında harca esas değerin 982,76 TL olarak talep edilmesi nedeniyle taktirin Sayın Mahkemeye sunulduğu, davaya konu 84 adetlik “ihlâlli” ve “normal” geçiş için genel Toplam: 886,05 TL geçiş ücreti + 82,85 TL İşlemiş Faiz + 14,91 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplam: 983,82 TL olduğu, davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş fotoğrafları bire bir kıyaslanarak 9 adet geçişe ait fotoğrafın dava dosyasına sunulmadığı tespit edilmiş olup dava dosyasına ihlâlli geçiş görüntüsü sunulmayan 9 adet geçişin ihlâlli geçiş sayılıp sayılmayacağı Sayın Mahkemenin taktirindedir. Sayın Mahkemenin dava dosyasında ihlâlli geçiş görüntüsü bulunmayan 9 adet geçişinin ihlâlli geçiş olmadığını taktir etmesi halinde; 9 adet geçişe ait 176,35 TL geçiş ücreti + 18,17 TL İşlemiş Faiz + 3,27 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplam: 197,79 TL olup geçiş görüntüsü olmayan 9 adet geçişin Sayın Mahkememin ihlâlli geçiş olmadığını taktir etmesi durumunda geçiş görüntüsü bulunan 75 adet (84-9:75) geçiş için: 709,70 TL geçiş ücreti + 64,69 TL İşlemiş Faiz + 11,64 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplam: 786,03 TL olduğu " şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı aleyhine açılan ücretli otoyolda ihlalli geçişten kaynaklı doğan ücret alacağından kaynaklı başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır. Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır. Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir. Dosyaya getirtilen Ankara... İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 1.827,00 TL asıl alacak, 168,01 TL işlemiş faiz ve 30,24 TL KDV olmak üzere toplam 2.025,25 TL borcun ödenmesi amacıyla 17/11/2017 tarihinde 7 örnek nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun borca itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı/alacaklıya tebliğine ilişkin icra dosyasında evrak bulunmadığı, itirazın ve davanın süresinde olduğu görülmüştür. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 10/05/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça davaya ilişkin zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır. Dava konusu ihtilaf davacı tarafça işletilen ücretli otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti, ihlal ceza tutarı, işlemiş faiz ve KDV'den kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine karşı borçlu davalı tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı hususlarından kaynaklıdır. İİK'nın 50/1. maddesi uyarınca, para veya teminat borcu için takip hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile uygulanır. 6100 sayılı HMK 10. maddesi gereğince sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda dava ve icra takibi, sözleşmenin yerine getirileceği (ifa edileceği) yerde açılabilir. Sözleşmenin yerine getirileceği yer tarafların açık ya da örtülü isteklerine göre belirlenir. Aksi durumda ise sözleşmenin yerine getirileceği yer Türk Borçlar Kanunu’nun 89. maddesi gereğince tespit edilir. Uyuşmazlık sözleşmeden doğan bir para borcuna ilişkin olup, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, bu para borcu alacaklının ödeme zamanındaki ikametgahında ödenir .Davalı tarafın icra dairesinin yetkisine itirazda bulunmuşsa da itiraz dilekçesinde yetkili icra müdürlüğü belirtilmediğinden ve usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığından reddine karar verilmiştir. Davalı tarafın Mahkemenin yetkisine ilişkin itirazın; davanın taraflar arasında hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı para alacağından kaynaklı olduğu dikkate alınarak TBK 89 ve HMK 10 maddesi gereği alacaklının/davacının ikametgahı Mahkemesi de yetkili olduğundan reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 Tarih ve 7144/18 maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Belirlenen ceza miktarının yasayla konulmuş olması karşısında ne davacının ne de mahkemelerin, bu miktarın hakkaniyetli olup olmadığı ve sebepsiz zenginleşmeye yol açıp açmayacağını takdir etme hakkı bulunmamaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 14/03/2019 tarihli 2017/2049 E. 2019/489 K. Sayılı ilamı) 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir. Anayasa Mahkemesinin 2017/166 Esas- 2018 / 8 Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı anlaşıldığından geçiş ücreti ve ihlalli geçiş cezasının toplamı asıl alacak olarak değerlendirilerek faiz hesaplaması yapılmasının ve 3065 Sayılı Kanunun 24/c maddesi gereği KDV hesaplaması yapılmasının hukuka uygun olduğu Mahkememizce kabul edilmiş ve bilirkişi raporunda yapılan hesaplama hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır. Bilirkişi raporunda davacı tarafından ihlâlli olduğu iddia edilen geçişleri gerçekleştiren araç plakalarına geçiş anında tanımlı OGS ve/veya HGS aboneliği olup olmadığı, abonelikleri varsa geçiş anında veya geçişi takip eden gün içinde abonelik bakiyelerinin uygun olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılamadığı belirtilmişse de davalı tarafça cevap dilekçesinde ihlalli geçiş anında bakiyelerin olmadığı yönünde savunmanın ileri sürülmemiş olması ve bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde bankaya müzekkere yazılması talebinde bulunmuşsa da cevap dilekçesinde banka kayıtlarına delil olarak dayanmadığı ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında değerlendirilmekle müzekkere talebinin reddine karar verilmiştir. Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalının ...,...,...,...,...,...,...,...,...,... plakalı araçları ile davacının işletmeciliğinde olan köprü ve/veya otoyollardan geçiş ücreti ödemeden 84 adet ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile itirazın iptali davasının açıldığı, davacının tüzel kişi tacir, davalının aracını ticari amaçla kullandığı, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı bu nedenle bildirim yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, davacı tarafından dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 84 adet geçişe ait 75 geçiş görüntülerinin CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, 9 adet geçişe ait geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulmadığı, bu nedenle dava dosyasına sunulmayan 9 adet geçiş yönünden alacaklı olduğunun ispat edilemediği anlaşılmakla, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının davalıdan 75 adet ihlalli geçiş için 709,70 TL geçiş ücreti + 64,69 TL İşlemiş Faiz + 11,64 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere 786,03 TL alacağının bulunduğu anlaşılmakla davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile davacı tarafın başlattığı Ankara ...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 709,70 TL asıl alacak, 64,69 TL işlemiş faiz ve 11,64 TL KDV olmak üzere toplam 786,03 TL alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,anılan durum karşısında takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile; a) Davacı tarafın başlattığı Ankara ...İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 709,70 TL asıl alacak, 64,69 TL işlemiş faiz ve 11,64 TL KDV olmak üzere toplam 786,03 TL alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, b) Hükmolunan asıl alacağın %20'si (141,94 TL) oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 269,85-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 179,90-TL peşin harç düşüldükten sonra eksik kalan 89,95-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 786,03-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 4-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 196,73-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, 5-)Davacı tarafça yatırılan 179,90-TL başvuru harcı ve 179,90-TL peşin harç olmak üzere toplam 359,80-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-)Davacı tarafından yatırılan 1.500,00-TL Bilirkişi ücreti ve 158,25-TL posta giderinden ibaret toplam 1.658,25-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 1.326,27-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına, 7-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin kabul red oranına göre 1.247,69-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 312,31-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 8-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2023

Katip e-imzalı*

Hakim e-imzalı*