İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/146 E. 2022/536 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO:2020/146 Esas KARAR NO:2022/536 DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :06/07/2018 KARAR TARİHİ:22/09/2022 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın ... ile iplik satın almak için CIF İzmir teslim şekli ile anlaşma yaptığını, anlaşmaya göre malların İzmir Alsancak Limanına davalı taşıyıcı firma tarafından taşınarak navlun bedelinin de davalıya ödendiğini, taşıma tamamlandıktan sonra davalı firmanın ekipman denetim kontrol ücreti, konteyner giriş çıkış, gemi liman güvenlik, acentelik, tahliye, nezaret, dökümasyon ücreti adı altında toplam 7.758,48 USD ücret talep ettiğini, sözkonusu ücretler ödenmeden malın teslim edilmeyeceğinin bildirildiğini, bu durum karşısında müvekkili firmanın gümrük müşaviri tarafından davalının hesabına itirazi kayıtla ödeme yapıldığını, ödemeden sonra davalının tebliğ ettiği faturalara da itiraz edildiğini, TTK’nun 1196.maddesine göre taşıyanın navlun dışında hiçbir ücret talep edemeyeceğini, CIF teslim şekline göre satıcının navlun ücreti, sigorta ücreti ve malların teslim edildiği ana kadar bütün masrafları yüklendiğini, davalının taşıma sözleşmesi uyarınca gönderenden tahsil ettiği ücrete ilave olarak belgeleri teslim etmek için ilave ücret talep etmesinin haksız rekabet hükümlerinin ihlali niteliğinde olduğunu, bu nedenle itirazi kayıtla ödenen ücretlerin iadesi için ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durdurulduğunu, itirazın haksız ve kötüniyetle yapıldığını ileri sürerek davalının takibe itirazının iptali ile icra takibinin devamına, alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... şirketinin Türkiye acenteliğini yaptığını, TTK hükümlerine göre acenteye doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini, bu nedenle davanın öncelikle pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, taşımanın şartlarının yer aldığı konişmentoda Londra Mahkemelerinin yetkili kılınarak uygulanacak hukukun da İngiliz Hukuku olarak belirlendiğini, bu nedenle mahkemenin de yetkisiz olduğunu, konişmentoda yer alan free out kaydının dava konusu tüm masrafların gönderilen tarafından ödeneceğini gösterdiğini, bu nedenle davacının TTK’nun 1196.maddesine dayanamayacağını savunarak davanın husumet yokluğu, yetkisizlik ve esastan reddi ile kötüniyetli açılan takip ile müvekkili lehine % 20 ‘den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir. Mahkememizden verilen 27/05/2019 tarih ve ... sayılı kararı ... Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 27/02/2020 tarih ve 2019/... Esas 2020/... Karar sayılı ilamıyla bozulmakla yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Somut uyuşmazlık hakkında tarafların beyanları ve faturalarda yazan harcamalara konu hizmetlerin ifa edildiği tahliye limanı ve davalı "... nin acentelik sıfatı" gözetilerek yapılan incelemede, dosya eki belgelerden iş bu hizmetlerin kim tarafından verildiği hakkında açık ve somul veriye rastlanılmadığından, davacı salebinin yerinde olup olmadığı hakkında değerleme yapmanın mümkün olmadığını, davalı faturalanndaki acentelik ücreti haricinde kalan, Gümrüklü saha ekipman denetim vc kontrol hizmetinin, Gümrüklü saha konteyner giriş akış hizmetinin. Gemi liman güvenlik hizmetinin, Tahliye nezaretinin, Gemi Tahliye ücretinin Kim tarafından verildiğinin ve bedelinin ne miktar olduğunun TCDD ... Liman İşletme Müdürlüğüne sorulması, akabinde fiden cevaba göre Sayın Mahkemenizin ara kararı 3. madde hükmündeki görev talimatlarının yerine getirilebileceği hususu belirtilmiştir. Taraf vekillerinin rapora beyan ve itirazları doğrultusunda aldırılan bilirkişi ek raporda özetle; mali incelemeler bakımından yapılan ek incelemede, kök raporda varılan kanaatleri değiştirecek nitelikte bir tespit bulunmadığı belirtilmiştir. Taraf vekillerinin rapora beyan ve itirazları doğrultusunda aldırılan bilirkişi ek raporda özetle;Kök ve ek rapora davalı tarafından yapılan itirazlar ile ek rapor sonrası yine davalı tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, kök ve ek raporda belirttikleri görüş ve tespitlerini yinelemişlerdir. Dava, deniz taşımasına ilişkin olarak ihtirazi kayıtla ödenen Acentelik, Dökümantasyon, Ekipman Denetim Kontrol Ücreti, ISPS Yükleme Güvenlik Bedeli, Konteyner giriş çıkış ücreti, Tahliye Ücreti, Gemi Liman Güvenlik Bedeli, Acentelik Tahliye Nezaret Ücreti, Gemi tahliye ücreti açıklamalı fatura bedellerinin iadesi isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Davacının satın almış olduğu emtiaların Alsancak limanına taşımasının yapıldığı, konişmentolara göre ... S.A nın taşıyan, davacının gönderilen, davalının ise taşıyanın varma limanı acentesi olduğu görülmektedir. Davacı vekili davalı tarafından yükün teslimi için navlun dışında bir bedel talep edilemeyeceğini ileri sürmüş, Davalı taraf ise konişmentodak FO kaydı gereği iadesi istenen bedellerin talep edilebileceğini belirtilerek davanın reddi talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık varma limanında Acentelik, Dökümantasyon, Ekipman Denetim Kontrol Ücreti, ISPS Yükleme Güvenlik Bedeli, Konteyner giriş çıkış ücreti, Tahliye Ücreti, Gemi Liman Güvenlik Bedeli, Acentelik Tahliye Nezaret Ücreti, Gemi tahliye ücreti açıklamalı fatura bedellerinden gönderilenin sorumlu olup olmadığı hususundadır. Taşımalara konu mal faturasına göre satışın CIF teslim şekli ile yapıldığı görülmektedir. Buna göre varış yerindeki masraflardan alıcı sorumlu olacaktır. TTK 1203. maddesinde " Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur." düzenlemesi bulunmaktadır. Anılan hükme göre gönderilenin sözleşme veya konişmentoya göre ödemesi gereken alacaklar ile kendisi adına yapılmış masrafları ödemesi gerekmektedir. Davacı ile satıcı arasında CIF teslim şeklinde yapılan sözleşme gereği varma limanı masrafları gönderilen üzerinde ise de TTK 1203. Maddesi hükmüne göre gönderilenin sorumlu olduğu bu bedellerin her bir taşıma için navlun sözleşmesi ve konişmento kayıtları doğrultusunda tespit edilmesi gerekmektedir. Davacı taraf yükü teslim aldığından konişmento kayıtları ile bağlıdır. Dava konusu Lineer In- Free Out ( FO) kaydı bulunmaktadır. Yükleme limanına ilişkin olduğu anlaşılan Lineer in kaydına göre yükleme masrafları navlun kapsamındadır. Tahliye limanına ilişkin konulan FO kaydı ise TTK 1167. maddesinde belirtilen boşaltma masraflarının taşıyana ait olduğu yönündeki hükmün aksine bu masrafların gönderilene ait olacağı anlamına gelmektedir. Davalı tarafın gönderilen konumundaki davacıdan talep ettiği masraf kalemlerinden Ekipman Denetim Kontrol Ücreti, ISPS Yükleme Güvenlik Bedeli, Konteyner giriş çıkış ücreti, Tahliye Ücreti, Gemi Liman Güvenlik Bedeli, Acentelik Tahliye Nezaret Ücreti, Gemi tahliye ücreti TTK 1203 maddesi gereğince gönderilen adına yapılan masraflardandır. Taraflar arasında, varma limanında yükün tahliyesine ilişkin işlemlerin davalı ya da ifa yardımcıları tarafından yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Yükün gönderilen tarafından teslim alındığı, buna göre taşıyan veya onu temsilen acentesi tarafından gönderilen adına yapılıp boşaltma gideri olarak değerlendirilecek olan bu masraflardan konişmentodaki FO kaydı ve TTK 1203 maddesi gereğince davacı tarafın sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Dava konusu faturalarda belirtilen Acentelik ve Dökümantasyon Ücreti ise niteliği itibariyle boşatma gideri olmayıp konişmentodaki FO kaydından bağımsız olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Dökümantasyon ücreti konişmentonun ibrazı üzerine gönderilenin haklı hamil olduğunun tespiti, taşımaya ilişkin belgelerin tasnif edilmesi ve saklanmasının karşılığı olarak talep edilen bir ücret olup bu hizmetlerin taşıyan adına verildiği, bu bedelin gönderilenden talep edilemeyeceği, yine acentelik ücreti de yüke ilişkin ve gönderilen adına yapılan hizmetlerden olmayıp acente ile taşıyan arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirdiğinden davacıdan talep edilemeyeceği değerlendirilmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda özetle; davalı tarafın verilen hizmetleri somut olarak belgelemesi gerektiği, belirtilmiş ise de, yukarıda da belirtildiği üzere davaya konu hizmetlerin varma limanı acentesi olan davalının ya da ifa yardımcılarının yaptığı hususunda uyuşmazlık bulunmayıp, ihtilaf söz konusu bedellerin navlun kapsamında kalıp kalmadığı noktasındadır. Bunun tespiti bakımından ise; bilirkişi raporlarında konişmentodaki FO kaydının değerlendirilmediği, Mahkememizde davacısı aynı olan ve benzer nitelikteki alacaklara ilişkin yargılaması devam eden başkaca dosyaların bulunduğu, söz konusu dosyalarda eldeki dosya ile aynı veya farklı bilirkişi heyetlerinden raporlar alındığı, ancak gerek farklı bilirkişi heyetlerinden alınan raporlar gerekse de aynı bilirkişiler tarafından taşıma şartları ve konişmento kayıtları aynı olan dosyalarda farklı görüşler bildirildiği, Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında taşıma uzmanı Dr...tarafından düzenlenen, yine Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında taşıma uzmanı Dr.... tarafından düzenlenen raporlarda ise Mahkememizce varılan sonuca benzer nitelikte konişmentodaki FO kaydı dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, buna göre eldeki dosya ve yargılaması devam eden dosyalarda sunulan beyan ve itirazlar, gelen yazı cevapları ve sunulan bilirkişi raporlarının bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekmiş olup; yukarıda açıklanan nedenlerle dökümantasyon ücreti ve acentelik ücretinin gönderilenden talep edilemeyeceği, iadesinin gerektiği, yüke ilişkin olarak yapılan, gemiden tahliye ve boşaltma gideri niteliğindeki Ekipman Denetim Kontrol Ücreti, ISPS Yükleme Güvenlik Bedeli, Konteyner giriş çıkış ücreti, Tahliye Ücreti, Gemi Liman Güvenlik Bedeli, Acentelik Tahliye Nezaret Ücreti, Gemi tahliye ücretinin konişmentodaki FO kaydı gereğince gönderilen talep edilebileceği kanaatine varılarak, taşıyanın talep edemeyeceği bedellerin iadesi gerekmekle faturalarda acentelik ve dökümantasyon bedellerinin KDV si ile birlikte toplamı yönünden davanın kabulüne, diğer bedeller yönünden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 1.486,8 USD üzerinden devamına, kabulüne karar verilen takibe konu asıl alacağın takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranın üzerinden faiz uygulanmasına, -Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Kabulüne karar verilen 1.486,8 USD asıl alacağın TL karşılığı üzerinden %20 oranında hesaplanan 1.124,02 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 617,63 TL den karar harcı olan 383,90 TL nin mahsubu ile fazla alınan 233,73 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 4-Davacı yargı gider toplamı olan 4.501,9 TL'nin ( 35,90 TL başvurma harcı, 266,00 TL posta gideri ve 4.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 862,56 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı yargı gider toplamı olan 1.600,00 TL bilirkişi ücretinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.293,44 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı için takdir edilen 5.620,10 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 7-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/09/2022 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır