İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2026/949 E. 2026/181 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2026/949
- Karar No
- 2026/181
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 24. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/949 Esas KARAR NO : 2026/181
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 30/12/2025 KARAR TARİHİ : 09/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ... nin davalı ... ile arasında ... plaka sayılı ticari minibüsün sigortalanması adına 22/03/2024 başlangıç, 22/03/2025 bitiş tarihli HDI Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi imzalandığını, 20.04.2024 tarihinde davalı ... mülkiyetindeki, müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı minibüsün ... ili ... ilçesi ... yönü istikametine doğru seyir halinde iken aracın ön kısımları ile ... plakalı aracın sol arka kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı sigortalı aracın sürücüsünün olay yeri terk olduğu için belirlenemediğini, müvekkili şirket tarafından ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasarın tespiti için ekspertiz işlemi yaptırıldığını ve düzenlenen eksper raporu uyarınca kaza sonrası sigortalı araçta meydana gelen hasar miktarının toplamda 240.000,00-TL olarak tespit edildiğini, bu kapsamda müvekkil şirket tarafından dava dışı ...'e 23.08.2024 tarihinde 200.000,00-TL ödeme yapıldığını, Zorunlu Mali ... Sigortası kapsamında tazminat ödemesini gerçekleştiren müvekkili sigorta şirketinin, kazaya sebebiyet veren sigortalısına rücu hakkı kapsamında, ilgili tazminat bedelinin davalı tarafından müvekkili sigorta şirketine ödenmesi gerektiğini, bu nedenle müvekkili şirket tarafında rücu hakkına ilişkin olarak ... İcra Müdürlüğü .../.... E. sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine icra takibine başlandığını, davalı tarafından borca, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak itiraz edildiğini açıklayarak itirazın iptali ile davalı aleyhine alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi dosyaya sunmadığı görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacının ZMMS ile sigortaladığı aracın yaptığı kaza nedeniyle 3. kişiye ödediği bedeli sigortalısı olan davalıya rücu için başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd. maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.
Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; davacı sigorta şirketinin davalıya ait ... plaka sayılı aracı ZMMS sigortası ile sigortaladığı, sigortalı aracın 20/04/2024 tarihinde ... plaka sayılı araçla maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı ve davacı sigorta şirketinin bu araca 200.000,00 TL hasar ödemesi yaptığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davalıya ait araç sürücüsünün olay yerini terk edip etmediği etmiş ise rücu sebebi kabul edilip edilemeyeceği, edebilecek ise davalıya ait araç sürücüsünün kusurunun olup olmadığı, kazaya karışan araçta oluşan hasar miktarı ile davacının rücu için davalı aleyhine başlattığı ... İcra Dairesinin .../.... Esas sayılı takip dosyalarına davalı tarafından yapılan itirazların iptalinin gerekip gerekmediği, talep edilen faiz miktarlarının yerinde olup olmadığı ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ... İcra Dairesi .../.... Esas sayılı İcra Dosyası UYAP üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş, sigorta poliçesi hasar dosyası ödeme belgeleri, araç trafik kaydı celp edilmiş 03.08.2026 tarihli bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır. İtirazın iptali istemine konu, ... İcra Dairesi .../.... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 27/12/2024 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı, borçlunun davalı olduğu; takibin 200.000,00 TL asıl alacak ve 16.569,86 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 216.569,86 TL alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibi olduğu; ödeme emrinin borçluya 03/01/2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 06/01/2025 tarihli borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçesi sunduğu, dilekçenin davacı tarafa tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, davanın 30/12/2025 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 216.569,86 TL alacak üzerinden açıldığı anlaşılmıştır. 01.06.2015 tarihinden önce düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçelerine ilişkin olarak meydana gelen trafik kazalarında o dönem yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde sigortacının işletene rücu nedenleri arasında sigortalı aracın sürücüsünün kaza sonrası olay yerinden ayrılması sayılmamıştır. Dolayısıyla 01.06.2015 tarihinden önce düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçelerine dayalı olarak zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan sigorta şirketi salt olay yerini terk nedenine dayalı olarak kendi akidine rücu edemeyecektir. Ancak 01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri nedeniyle bedensel ve maddi hasarlı trafik kazası sonucu zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan zorunlu trafik sigortacısı, kendi akidi olan sigortalısına karşı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesine göre olay yerini terk nedeniyle rücu davası açabilecektir. Zira 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların B.4 maddesinde ifade edilen haller ile benzer zorunlu haller dışında olay yerini terkin, içe rücu sebebi olduğu kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır. Eldeki dosyada, sigorta poliçesinin düzenlenme tarihi 22/03/2024 tür. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı maddesi aşağıdaki şekildedir. ''Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. (Değişik:RG-2/2/2016-29612)(1) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, b)(Değişik:RG-2/2/2016-29612)(1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise, d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa, e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse, f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.'' Eldeki dosyada davacı sigorta şirketi yukarıda bahsi geçen maddenin ''f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,'' bendine dayanarak rücu talebinde bulunmuştur. Davacı ... nezdinde davalıya ait ... plakalı vasıtanın 22/03/2024 başlangıç-22/03/2025 bitiş tarihli ...-6 sayılı poliçe ile zorunlu mali mesuliyet sigortası mevcut bulunmaktadır. Trafik ekibi tarafından tutulan kaza tutanağı incelendiğinde; ''20.04.2024 günü saat 01:55 sıralarında idaremiz ...nde iki araçlı maddi hasarlı trafik kazasında; Sürücüsü belli olmayan ve kaza yerinden firari ... plaka sayılı aracı ile ... kavşağını geçtikten sonra ...’nden ... Köprüsü yönüne seyrederken aracının ön sağ kısımları ile önünde aynı yöne giden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sol arka kısımlarına çarparak direksiyon hakimiyetini kaybetmiş ve sürücünün gidiş istikametine göre yolun solunda bulunan orta refiş oto korkuluklarına (Demir çitlere) aracının ön kısımları ile çarpması sonucu iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bu kazanın oluşumunda ... plakalı aracın firari sürücüsü 2918 sayılı K.T.K da yer alan 56/1-c (Önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek (yakın takip) maddesini ihlal ettiği kaza yeri inceleme ve sürücü beyanı doğrultusunda kanaate varılmıştır. (Not. 7 metrelik orta refiş oto korkuluğuna zarar vermiştir. ... plakalı aracın içerisinde alkol kutusu vardı.)'' şeklinde belirtildiği görülmüştür. Teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmış, 03.08.2026 tarihli bilirkişi raporu ile özetle; ... plakalı aracın firari sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu, ... plakalı araç sürücüsü ...’nın meydana gelen kazada kusursuz olduğu, aracın davaya konu kazasında: hasar bedelinin 240.000 TL olduğu, ...nin, kazaya etken ... plakalı aracın 22.03.2024-22.03.2025 tarihleri arası ...-6 sayılı poliçesi ile ZMMS sigortacısı olduğu, araç hasar bedeli ve değer kaybının ZMMS sigortası teminatları kapsamında değerlendirildiği, ZMM sigortasının kaza tarihi itibarı ile teminat limitinin araç başına 200.000 TL olduğu, davacının hasar bedeli olarak 200.000 TL ödemiş olduğu bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 20.04.2024 günü saat 01:55 sıralarında ... ilçesi, ...’nde iki araçlı maddi hasarlı trafik kazasında; ... plakalı otomobil sürücüsü otomobili ile , yakın takip nedeni ile, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin arka kısımlarına çarptığı, ... plakalı aracın firari sürücüsü, Karayolları Trafik Kanununun 56.c ve 84.d maddelerinde belirtilen kuralları ihlal etmiş olup, aracı ile yol üzerinde seyri esnasında, yakın takip nedeni önde seyir halinde olan ... plakalı araca arkadan çarptığı kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... şehirinde nizami olarak seyri esnasında arkasındaki aracın yakın takibi nedeni ile kendi aracına arkadan çarpması şeklinde neticelenen trafik kazasında alabileceği bir tedbir olamaması nedeni ile kusursuz olduğu, ... plakalı aracın davaya konu kazasında hasar bedelinin 240.000 TL olduğu kanaatine varılmıştır. Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde davalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği sabit olup, davalı tarafça olay yerini belirtilen sebeplerden biriyle terk edildiği ispat edilemediğinden davacının rücu talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmış, usul ve yasaya uygun dosya muhteviyatı ile uyumlu ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu hükme esas alınmış davacının ödemiş olduğu 200.000,00 TL'yi davalıya rücu edebileceği kanaatine varılmış, davacının takipte ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş yasal faiz talebinde bulunduğu görülmüş, ödeme tarihinin 23/08/2024, takip tarihinin 27/12/2024 olduğu anlaşıldığından bu tarihler arasında işlemiş yasal faizin 16.569,86 TL olduğu mahkememizce hesap edilmiş ( 23.08.2024 ile 27.12.2024 (bu tarih hariç) arasındaki 126 gün için yıllık %24 faiz oranı üzerinden %8,... olmak üzere toplam %8,... faiz uygulanmıştır.) Davanın Kabulü İle Davalının ... İcra Müdürlüğünün .../.... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin takip talebinde belirtilen şartlarla aynen devamına karar verilmiştir İcra inkar tazminatı yönünden; İİK’nın 67 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmünce; icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada borçlunun kötü niyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir. İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz edip duran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı öngörülmüş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlarının bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda değil ise, alacağın likit ve muayyen olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemez. Eldeki davada alacak haksız fiilden kaynaklanmakta olup likit değildir. Bu nedenle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın Kabulü İle; 1-Davalının ... İcra Müdürlüğünün .../.... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin takip talebinde belirtilen şartlarla aynen devamına, 2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin şartlar oluşmadığından reddine, 3-Alınması gerekli karar harcı 14.793,89-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 2.615,63-TL peşin harç ile 1.082,85 TL icra dosyasına yatan peşin harcın mahsubu ile bakiye 11.095,41-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafça yatırılan 2.615,63-TL peşin harç ile 1.082,85 TL icra dosyasına yatan peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvuru harcı, 87,50-TL vekalet harcı, 795,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 10.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.497,90-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 4.600,00-TL arabuluculuk ücreti davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine, Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 19/10/2026
Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır