İlk Derece Mahkemesi 2026/605 E. 2026/863 K.

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2026/605 Esas KARAR NO : 2026/863

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/07/2026 KARAR TARİHİ : 16/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde ; müvekkili şirketin İstanbul boğazında yolcu taşıma faaliyetinde bulunan, davalı Kooperatifin bünyesinde 3 adet çalışan gemisi bulunan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin, personel giderleri v yakıt giderleri dahil tüm giderleri kendi karşıladığı gemilerle kooperatif adına ağırlıklı olarak boğazda yolcu taşıdığını, bu taşıma hizmetlerinden tahsil edilen ücretlerin davalı kooperatif hesabına ödendiğini, davalı kooperatifin ise her gemi için yapılan işin mahiyetine göre gelirlerden pay ödediğini ancak dava dilekçesinde yazılı faturaların ödenmediğini, bunun üzerinde icra takibi başlatıldığını, icra takibi sırasında kısmi ödeme yaptığını, ancak kalan kısmını ödemediğini belirterek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde ; mahkemenin görevsiz olup, görevli mahkemenin Deniz Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin, davacının ileri sürdüğü gibi müvekkili kooperatife dışarıdan sunulan bağımsız bir hizmet alım ilişkisi olarak nitelendirilemeyeceğini, dava konusu faturaların ödeme zamanının, taraflar arasında uygulanan havuz sistemi ve dönemsel tahsilat-dağıtım düzeninden bağımsız değerlendirilemeyeceğini, takip sonrasında yapılan ödemelerin, takip konusu borcun ikrarı niteliğinde olmadığını, davacının 10.041.000,00 TL tutarındaki ödemeleri doğrudan takip toplamından mahsup etmesi hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. DELİLLER VE GEREKÇE Dava Deniz taşımasına konu yolcu taşıma bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Davalı tarafın cevap dilekçesinde bahsettiği İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesine ait 2026/301 E. - 2026/285 K sayılı dosya incelendiğinde dava konusunun benzer mahiyette olduğu ve BAM kararında ; " 6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir. Ticari davalar TTK. 4. maddesinde; mutlak ve nispi ticari dava olarak düzenlenmiştir. Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise; nispi ticari dava söz konusu olup, ticaret mahkemesi görev alanı içinde kalacaktır. TTK.'nın 5. maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir. Ancak TTK'nın 5/2. Maddesinde ise, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği düzenlenmiştir. HSYK 'nın 20/07/2004 tarih ve 370 sayılı kararı ile İstanbul 'da kurulup faaliyete geçirilen denizcilik ihtisas mahkemesinin yargı alanının İstanbul İli mülki sınırları olarak belirlenmiş ve yine 09/09/2014 tarihli ticaret mahkemesi hakimleri ile bazı yer adli yargı hakimlerinin müstemir yetkilerinin düzenlenmesine ilişkin yetki kararnamesi ile 6102 sayılı TTK 5/2 maddesi gereğince İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi, TTK 'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere münhasıran görevlendirilmiştir. Somut olayda uyuşmazlık deniz taşımasına konu yolcu taşıma bedeline ilişkin fatura alacağına ilişkin olup, uyuşmazlığın deniz taşımasından kaynaklanmasına göre eldeki davada denizcilik ihtisas mahkemeleri görevlidir. Bu durumda ilk derece mahkemesinin yazılı şekilde davanın görev/dava şartı yokluğundan usulden reddi ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine ilişkin kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır." denildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yazılı İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesinin kararında belirtildiği üzere somut olayda uyuşmazlık deniz taşımasına konu yolcu taşıma bedeline ilişkin fatura alacağına ilişkin olduğu ve uyuşmazlığın deniz taşımasından kaynaklanmasına göre eldeki dava da deniz ihtisas mahkemesi görevli olduğundan aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere : 1-HMK 114-c , HMK 115/1 Maddesi gereğince Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememizden talep edilmesi halinde dosyanın görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla), 2-HMK 20.maddesine göre süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kararın kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten , kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurularak, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde resen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin davacı vekiline ihtarına, 3-Harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 16/10/2026

Başkan ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Katip ... ¸e-imzalı

¸ E-imzalıdır