İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2026/416 E. 2026/209 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2026/416
- Karar No
- 2026/209
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 24. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/416 Esas KARAR NO : 2026/209
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30.12.2024 KARAR TARİHİ : 15.10.2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.01.2024 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracın ... İli, ..., ... Caddesi istikametinde seyir halindeyken davalı sigorta şirketine ... numaralı poliçe ile sigortalı olan ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın tali yoldan ana yola aniden çıkması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada davalı tarafın yüzde yüz oranında kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracının ön tampon ve motor kaputu gibi kısımlarında hasar oluştuğunu, aracın 2011 model olması ve yapılan onarımlar nedeniyle değer kaybına uğradığını, davalı sigorta şirketinin onarım sürecinde Mevzuata aykırı olarak yan sanayi parçalar kullandığını, aracın kaza öncesinde herhangi bir hasar kaydının bulunmadığını, tüm bakımlarının yetkili serviste yapıldığını, kaza sonrası onarımın yirmi gün sürdüğünü, aracın ticari taksi olması nedeniyle bu süre zarfında ticari kazanç kaybı yaşandığını, 12.02.2024 tarihinde davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, 27.02.2024 tarihinde başlatılan arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla araç değer kaybı ve hasar parça farkı bedeli olan 200,00-TL tutarının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, ticari kazanç kaybı bedeli olan 100,00-TL tutarının ise işleten ve sürücüden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava Değeri Artırım Dilekçesi: Davacı vekili 23.09.2026 tarihli dilekçesi ile HMK.nun M.107 uyarınca anılan bilirkişi ek raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek dava dilekçesinde 200,00-TL araç değer kaybı ve hasar parça farkı bedeli ve 100,00-TL ticari kazanç kaybı bedeli olan talebini bakiye hasar bedeli olarak 11.177,00-TL, değer kaybı bedeli olarak 10.460,00-TL, ticari kazanç kaybı bedeli olarak ise 2.693,00-TL olmak üzere toplamda 300,00-TL'den 24.330,00-TL'ye artırdıklarını ve bakiye hasar bedeli ile araç değer kaybı bedelinin araç maliki ve sürücü yönünden olay tarihinden, sigortacı yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işletilecek aracın ticari taksi oluşu nazara alınarak avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan (sigortacı yönünden ZMMS teminat üst limitini aşmamak üzere) müşterek ve müteselsilen, ticari kazanç kaybı bedelinin ise sadece araç maliki ve sürücüden kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 01 Ocak 2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasının ticari ilişkiden kaynaklanmadığını, haksız fiile dayalı tazminat davası olması sebebiyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, kaza yeri ve şirket merkezi dikkate alındığında yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu, davacının tazminat taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davalı araca ait sigorta şirketine husumet yöneltilmesi gerektiğini ve sigorta şirketine başvuru dava şartı olduğundan davanın usulden reddi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, kaza tespit tutanağının kesin delil olmadığını ve kusur tespiti için Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, davacının iddialarını ispatlayamadığını ve kazanın oluşumunda davacının tam kusurlu olduğunu, araç onarım süresinin makul olmadığını ve ticari kazanç kaybı iddiasının ispatlanması gerektiğini, hasar bedelinin sigorta şirketince karşılanmış olması nedeniyle sebepsiz zenginleşme oluştuğunu, faiz başlangıç tarihinin ve faiz türünün hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle; davanın reddini, kusur tespiti için bilirkişi raporu alınmasını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 04.07.2023 - 04.07.2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçe teminat limitinin araç başına 200.000,00-TL olduğunu, uyuşmazlığın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davacının talep ettiği tazminat miktarını belirleyebilecek durumda olduğunu, KTK'nın 97. maddesi uyarınca sigortacıya usulüne uygun başvuru şartının yerine getirilmediğini, davacı tarafından değer kaybı zararına ilişkin herhangi bir talep veya belgenin sunulmadığını, araçta bulunan eşyaların zararının trafik poliçesi teminatı kapsamında olmadığını, KTK'nın 92. maddesi ve Genel Şartlar A.6 maddesi uyarınca eşya zararlarının teminat dışı kaldığını, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi'nden aracın nakliyat veya kasko poliçesinin olup olmadığının sorulmasını, davanın ilgili sigorta şirketlerine ihbar edilmesini, Genel Şartlar uyarınca mini onarım, şasi hasarı, değer kaybı limitleri ve kiralık araç gibi teminat dışı hallerin gözetilmesini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde olduğunu, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından kusur tespiti yapılmasını, davacı tarafa ... plakalı araç için 05.02.2024 tarihinde 17.000,07-TL ve 22.02.2024 tarihinde 2.835,49-TL olmak üzere toplam 19.835,56-TL ödeme yapıldığını, bu ödemelerle araç başı teminat limitinin sona erdiğini, hesaplamaların Genel Şartlar Ek-1 kriterlerine göre yapılması gerektiğini, Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca iptal kararlarının geriye yürümeyeceğini, kaza tarihi itibariyle reel piyasa koşullarının esas alınmasını, davacıya ait aracın önceki hasarlarının ve ağır hasar kaydının bulunup bulunmadığının Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi kayıtlarından tespit edilmesini, aracın kilometre ve yaş bilgilerinin celbini, kasko sigortacısından mükerrer ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmasını, müvekkili şirketin anlaşmalı onarım merkezlerinde iskonto hakkının bulunduğunu, gerçek zarar ilkesi gereği KDV'nin ancak fatura ile ispatlanması halinde ödenebileceğini, araç mahrumiyeti talebinin yansıma zarar niteliğinde olup teminat dışı kaldığını, arabuluculuk vekalet ücreti talebinin haksız olduğunu, tüm bu nedenlerle; davanın dava şartı yokluğundan veya esastan reddini talep etmiştir. Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı ...'e usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalı ... davaya cevap vermemiştir. DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; davacıya ait araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMM kapsamında sigortalanan, diğer davalıların maliki ve sürücüsü olduğu araç arasında meydana gelen kaza sebebiyle davacıya ait araçta meydana geldiği iddia edilen hasar bedeli ve değer kaybının ZMM sigortacısından, araç malikinden ve sürücüsünden, araç mahrumiyet bedelinin ise davalı araç malikinden ve sürücüsünden tahsili talebine ilişkindir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi: "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklindedir. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-I. maddesi: "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır. Sigorta şirketi kaza tarihi itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi tanzim eden şirket konumundadır. Sigorta şirketinin sigortalı aracın üçüncü kişilere vereceği zararlardan dolayı poliçe kapsamında ve limitiyle sorumlu olacaktır. Trafik Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine göre sigortanın kapsamı belirlenmiş olup, buna göre sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu temin etmek zorundadır. İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir. Bu sebeple araç maliki işleten sıfatıyla zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davacı taraf, talebini zarara sebep olan araç sürücüsüne, araç malikine ya da her ikisine karşı ileri sürebilir. KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Zarar gören davacı, TBK'nın 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşıda tazminat davası açabilir. 01/01/2024 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç, ... İli, ..., ... caddesi istikametinde seyir halinde iken ... plakalı aracın tali yoldan ana yola çıkarak davacıya ait aracın aniden önüne çıkması neticesinde davacıya ait aracın duramayarak davalı tarafa ait araca çarpması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. ... plakalı aracın, ... poliçe numaralı karayolları zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 04.07.2023 tarihi ile 04.07.2024 tarihleri arasında davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış olup kaza tarihinde araç başına 200.000,00 TL maddi teminat bulunmaktadır. Dava konusu kazadaki kusur durumu, davacıya ait araçtaki hasar bedeli, değer kaybı ve aracın makul onarım süresi ve kazanç kaybının tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan asıl ve ek raporda; dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün yüzde yetmiş oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçtaki hasar bedelinin KDV dahil 37.569,11 TL olduğu, davalının kusuruna isabet eden zarar miktarının 28.176,83 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 17.000,07 TL hasar bedeli ödendiği, davacının bakiye hasar bedeli zararının 11.177,00 TL olduğu, davacıya ait araçtaki değer kaybının 17.727,28 TL olduğu, davalının kusuruna isabet eden zarar miktarının 13.295,49 TL olduğu, davacının bakiye değer kaybı zararının 10.460,00 TL olduğu, ,aracın makul onarım süresinin on gün olduğu, kaza tarihi itibariyle aracın aylık kazancının 10.771,15 TL olduğu, on güne isabet eden kazanç kaybının 3.590,38 TL olduğu, davalının kusuruna isabet eden kazanç kaybı bedelinin 2.693,00 TL olduğu belirtilmiştir. Hazırlanan raporun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün yüzde yetmiş beş oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu, davacının davalıdan talep edebileceği hasar bedeli zararının 11.177,00 TL olduğu, değer kaybı zararının 10.460,00 TL olduğu, kazanç kaybı zararının 2.693,00 TL olduğu anlaşılmıştır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesinde; “...Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içerisinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi yer almaktadır. Dava dilekçesi ekinde sunulan sigorta şirketine başvuru dilekçesi ile dilekçenin davalıya tebliğine dair tebliğ evrakı dikkate alındığında, davacı tarafından davalı sigorta şirketine 12.02.2024 tarihinde başvuru yapıldığı, sekiz iş günü sonu olan 23.02.2024 tarihinde temerrütün gerçekleştiği anlaşıldığından davalı sigorta şirketi yönünden 23.02.2024 tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmiştir. 6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi gereğince, haksız fiilden kaynaklı alacaklarda davalının haksız fiil tarihinde temerrüte düşmesi sebebiyle davalılar araç maliki ve sürücüsü yönünden haksız fiil (kaza) tarihinden itibaren faiz uygulanması gerekmektedir. Araç mahrumiyet bedeli talebi yönünden 01.01.2024 (kaza) tarihinden itibaren faiz uygulanmıştır. Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kabulüne; A)11.177,00 TL hasar bedelinin, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden 23.02.2024 tarihinden itibaren, davalılar ... Yapı İnşaat Gıda ... ve ... yönünden 01.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, B)10.460,00 TL değer kaybı bedelinin, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden 23.02.2024 tarihinden itibaren, davalılar ... Yapı İnşaat Gıda ... ve ... yönünden 01.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, C)2.693,00 TL kazanç kaybı bedelinin 01.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Yapı İnşaat Gıda ...'nden ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 1.661,98-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harçtan ve 410,37-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 824,01-TL'nin davanın kabul oranlarına göre; 732,80-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 91,21-TL'nin davalılar ... Yapı İnşaat Gıda ...'nden ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan toplam 837,97-TL peşin ve tamamlama harcın davanın kabul oranlarına göre; 745,22-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 92,75-TL'nin davalılar ... Yapı İnşaat Gıda ...'nden ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından 427,60-TL başvurma harcı, 60,80-TL vekalet harcı, 10.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.570,30-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 12.058,70-TL yargılama giderinin davanın kabul oranlarına göre; 10.723,97-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.334,73-TL'nin davalılar ... Yapı İnşaat Gıda ...'nden ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalılar ... Yapı İnşaat Gıda ... ve ... Sigorta Şirketi tarafından yapılan yargılama giderinin davalılar ... Yapı İnşaat Gıda ... ve ... Sigorta Şirketi üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı ... tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 24.330,00-TL vekalet ücretinin davanın kabul oranlarına göre; 21.637,00-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 2.693,00-TL'nin davalılar ... Yapı İnşaat Gıda ...'nden ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul oranlarına göre; 3.201,53-TL'nin davalılar ... Yapı İnşaat Gıda ...'nden ve ... Sigorta Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen, 398,47-TL'nin davalı ... Yapı İnşaat Gıda ...'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına, 9-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı ... Yapı .. Ltd. Şti. vekilinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15.10.2026
Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır