İlk Derece Mahkemesi 2026/414 E. 2026/397 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C. ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA " 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2026/414 Esas KARAR NO : 2026/397

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi (Ticari Defterler) DAVA TARİHİ : 18/05/2026 KARAR TARİHİ : 20/05/2026 KARAR YAZMA TARİHİ : 21/05/2026 Mahkememize açılan davanın yapılan tensip incelemesi sonucunda, dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ; DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: ... Tic.Ltd.Şti.'nin hissedarı ve müdürü olan ...'ın 07/11/2024 tarihinde vefat ettiğini. Resmi evrakların taşınması sırasında şirkete ait PAY DEFTERİNİN bulunmadığını. Ticari işletmede bulunan pay defterinin vefat etmesi nedeniyle zayi olduğundan TTK.nun 68/son uyarınca zayi olduğuna dair tarafına belge verilmesini talep etmiştir. Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin internet sayfasından yapılan araştırmada, ... Tic.Ltd.Şti.'nin en son 16 Aralık 2009 tarihli 7439 sayılı, 13.sayfasında ve 30 Aralık 1997 tarihli 4461 sayılı, 15. Sayfasında, şirketin şirketin sermayesinin 25.000.000,00.TL değerinde 20 iştirak hissesine ayrılmış olup 500.000.000,00.TL.si olup 14 hisseye karşılık 350.000.000.TL.si ..., 6 hisseye karşılık 150.000.000,00.TL ... tarafından muvazaadan ari olarak ve tamamen taahhüt edildiği belirtilmiştir. Ayrıca 2 Kasım 2018 tarihli, 9694 sayılı, 672. Sayfada, ...'ın 08/10/2038'e kadar müdür seçildiği ve münferiden temsile yetkili olduğu belirtilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE: Dava, ticari şirketin pay defterinin kaybı nedeniyle zayi belgesi verilmesine ilişkindir. Mahkemenin sıfat (husumet) yokluğunu kendiliğinden (re'sen) gözetmesi gerekir. Çünkü, sıfat yokluğu, bir def’i değil, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itirazdır. Hâkim, kendisine sunulan dava malzemesinden (davalı...veya davacının bildirdikleri vakıalardan, yani dava dosyasından) bir itiraz sebebinin varlığını (sıfat yokluğunu) öğrenirse, bunu kendiliğinden (re'sen) gözetir. İşte bu nedenle, hâkim, sıfat yokluğunu kendiliğinden gözetir. (... Kararı) Taraf sıfatı, usul hukukuna değil, maddî hukuka ilişkin bir sorundur; diğer bütün maddi hukuk sorunlarında olduğu gibi, dava şartı değildir. Taraf sıfatının (davacı...bakımından, aktif husumet ehliyetinin; davalı...bakımından, pasif husumet ehliyetinin) yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için (def’i değil) bir itirazdır. Diğer bütün itiraz hallerinde olduğu gibi, sıfat yokluğu da, ancak dava dosyasından anlaşılabildiği ölçüde hâkim tarafından kendiliğinden (re'sen) gözetilir (.....). Yukarıda ifade edildiği üzere, taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden nazara alınması gerekir. Bu nedenle mahkemenin taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı...ve davalı...sıfatlarına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı...ve davalı...sıfatı yoksa, davanın esası hakkında bir karar verilemez; dava, sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir. Nitekim aynı ilkeler, Hukuk Genel Kurulu’nun 18.04.2007 gün ve ... sayılı kararlarında da benimsenmiştir. Somut olay değerlendirildiğinde; Davacı ... ne kadar dava dilekçesine eklediği, şirketin ortağı ve müdürü olan babası ...'ın 07/11/2024 tarihinde ölümü nedeni ile babasının müdür olduğu şirketin pay defterinin babasının vefat olması nedeniyle zayi olduğu belirtilmiş ise de yukarıda belirtildiği gibi, şirketin ortak müdürü ölmüş ise zayi talebinde bulunma yetkisi iki ortaklı şirkette sağ olan diğer ortak ... şirketi temsil edeceğinden, şirketin dava ve işlerini takip edeceğinden, dava açan ...'ın şirketin yetkili ortağı var iken, ... Tic.Ltd.Şti.'de bir yetkisi ve aktif husumet sıfatı bulunmadığından. 6100 sayılı HMK.nun 114/1-d ve 115.maddelerine göre, taraf sıfatı dava şartı olup davacı...tarafların aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1)6100 sayılı HMK.nun 114/1-d ve 115.maddelerine göre, taraf sıfatı dava şartı olup davacı...tarafların aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden REDDİNE, 2)492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken red karar harcı dava açılırken alınan peşin harç yeterli olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3)Davacı...tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine, Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu davacı...tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/05/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.

¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸