İlk Derece Mahkemesi 2026/413 E. 2026/380 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/413 Esas KARAR NO : 2026/380

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/11/2022 KARAR TARİHİ : 11/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 05/11/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalılardan ...'ın müvekkiline karşı, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla, 2.125.000,00 TL'lik bono ile icra takibi başlattığını, .... İcra Dairesi 2021/.... sayılı dosyasından müvekkiline, icra takibine ilişkin ödeme emrinin 29.07.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının ödeme emrine karşı imzaya itiraz dilekçesini icra mahkemesine sunduğunu, imzaya itiraz davası, bilirkişi raporu hükme esas alınarak müvekkilinin imzaya itirazının reddine karar verildiğini, davalı ..., takibe başlamadan önce .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı aldığını, müvekkilinin icra dosyasından haberdar olduğunda tüm mallarının haczedilmiş olduğunu gördüğünü, müvekkilinin alacaklı görünen şahısların kim olduğunu dahi icra takibini inceledikten sonra öğrendiğini, ne ...'ı ne de ...'yu tanımadığını, davalı ..., ifadesinde ...'i tanımadığını, senedi kendisinin düzenlemediğini, senedi ...'nun hazırladığını ifade ettiğini, müvekkiline karşı, yine ismini icra takibinin açılmasıyla öğrenmiş olduğunu, kişisel bilgileri ele geçirilerek senedin düzenlendiğini, kargo dolandırıcılığı yönteminin uygulandığını düşündüklerini, bu nedenlerden dolayı; .... İcra Dairesi 2021/... Esas numaralı icra takibinin durdurulmasına, davacının borçlu olmadığının tespitine, senedin ve takibin iptaline, icra takibi haksız ve kötü niyetle açılmış olduğundan; İİK m. 72/5 uyarınca, bonodaki alacak miktarının %20sinden aşağı olmamak üzere davacının uğradığı zararın takip alacaklısı davalı ...'dan tahsiline, davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. CEVAP: Davalı ... vekili tarafından sunulan 18/01/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığa konu bonoda; davacının senet keşidecisi, diğer davalı ... senet lehtarı olduğunu, dosyaya konu bonoda ya da icra takibinde müvekkilinin hiçbir sıfatı bulunmadığını, davaya konu alacak kambiyo senedinde kaynaklanmakla, HMK 201. madde gereğince senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıran veya azaltan hukuki işlemlerin kesin delillerle ispatı gerektiğini, davacı açık şekilde sahtecilik yapıldığını, imzanın kargo dolandırıcılığı yöntemi ile alındığını iddia etmekte olduğunu, 2.125.000-TL tutarı sıradan vatandaşlar için yüksek bir meblağ olabileceğini, ancak davacı gibi kuyumcu dükkânları olan bir günde o kadar para kazanan kişiler için veya müvekkili gibi yurtdışına ihracat yapan iş insanları için o paranın yüksek olmadığını, bu nedenlerden dolayı; davanın reddine, adli yardım kabul kararının kaldırılmasına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafça karşılanmasına karar verilmesini talep etmişlerdir. Davalı ... vekili tarafından sunulan 23/01/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Takip borçlusu hakkında .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine takip borçlusu .... İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyası ile imza itirazında bulunduğunu, imza itirazı kapsamında imza takip borçlusuna ait çıktığını, davacı takip borçlusunun başkaca bir dosyada alacaklı olan kişileri müvekkili ile ilişkilendirmeye çalışmasını kabul etmediklerini, müvekkilinin davacının bahsettiği kişileri ilk kez bu dava dilekçesi ile öğrendiğini, davacı tarafın takibe konu bononun müvekkiline tesliminin bononun düzenleme tarihinden 1 yıl sonra olmasını hayatın olağan akışına aykırı olduğu iddiası kendi öznel düşüncesi olduğunu, bu nedenlerden dolayı; yapılacak yargılama sonunda davacının davasının tümüyle reddine, davacının takip alacağının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı takip borçlusuna tahmiline karar verilmesi talep etmişlerdir. DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyası, .... İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/... soruşturma sayılı dosyası, soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporu, senet aslı, imza ve yazı incelemesine esas belge asılları, davacının sosyal ve ekonomik durum araştırmaları, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/... Soruşturma sayılı dosyası, Davalı ...'ın soruşturma aşamasında verdiği 23.08.2021 tarihli ifade tutanağı, Adli tıp kurumu raporu ve tüm dosya kapsamı. .... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine 23/04/2020 vade tarihli 2.125.000,00-TL bedelli bonoya dayanılarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/... Esas, ... Karar sayılı dosyasının incelemesinde; davacı ... tarafından davalı ... aleyhine .... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı icra takibine konu ve davamıza konu 16/04/2019 düzenleme tarihli 2.125.000,00-TL bedelli bonodaki imzaya itiraza yönelik davanın reddine karar verildiği ve kararın istinaf edildiği anlaşılmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasının incelenmesinde; ihtiyati haciz isteyen ... tarafından karşı taraf ... aleyhine 23/04/2020 vade tarihli 2.125.000,00-TL bedelli senet hakkında %15 teminat ile ihtiyati haciz kararı verildiği anlaşıldı, okundu dosyasına konuldu. ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/... sayılı soruşturma dosyasının incelenmesinde; müşteki ... tarafından yapılan şikayet sonrası şüpheliler ... ve ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan yapılan soruşturma sonucunda 16/04/2019 tanzim, 23/04/2020 vade tarihli 2.125.000,00-TL bedelli bonodaki imzanın davacı ...'in eli ürünü olduğundan bahisle takipsizlik kararı verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır. ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ... tarafından şüpheliler... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayete ilişkin soruşturmanın derdest olduğu anlaşılmıştır. Adli Tıp Fizik İhtisas Kurumu tarafından hazırlanan 03/08/2023 tarihli Adli Tıp Raporunda özetle;. İnceleme konusu senetteki yazılar ile ...'in mukayese yazıları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu yazıların mevcut mukayese yazılarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı, inceleme konusu senetteki borçlu imzaları ile ...'in mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzaların ...'in eli ürünü olduğu, inceleme konusu senetteki "..." isim yazısı ve borçlu imzaları bir kalem, matbu "İmza" yazısı altındaki "16/04/2019" ibaresi farklı fiziki evsafta ikinci bir kalem, diğer yazılar farklı fiziki evsafta üçüncü bir kalem ile yazılmış olduğu, mürekkeplerde yazı yaşı tayinine yarayan ve halen kullanılagelen bilimsel herhangi bir yöntem bulunmadığından, hangi yazıların ve imzaların daha önce yazıldığına dair bir tespite gidilemediği, inceleme konusu senedin imzalardan faydalanılarak oluşturulduğuna dair bulgu tespit edilemediğinin sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalılar aleyhine açılan kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı taraf dava konusu bonolardaki imza ve yazıların müvekkiline ait olmadığını bu nedenle dava konusu .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyasına konu 23/04/2020 vade tarihli 2.125.000,00-TL bedelli bonoya dayalı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile senedin ve takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılardan ... dosyaya konu bonoda ya da icra takibinde müvekkilinin hiçbir sıfatı bulunmadığını, diğer davalı ... ise davacının imzaya itirazının icra hukuk mahkemesinde haksız çıktığını, davacıların iddiasının haksız olduğunu bu nedenle davanın reddine ve lehlerine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmişlerdir. Mahkememizin 05/12/2022 tarihli ara kararı ile Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; İhtiyati tedbir talebinin icra dosyasına yatırılacak paranın davalı alacaklıya ödenmemesi yönünden teminatsız kabulü ile, adli yardım kapsamında davacı taraf teminattan muaf olduğundan teminatsız olarak İİK 72/3. maddesi gereğince, davacı borçlu tarafından ....İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı icra dosyasına yatırılacak paranın, davalı olan alacaklıya ödenmemesine karar verildiği ve bu hususta .... İcra Dairesine müzekkere yazıldığı anlaşılmıştır. Davalı ... vekili tarafından Mahkememizin 05/12/2022 tarihli İİK 72/3 kapsamındaki ara kararına yönelik istinaf başvurusunun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 24/03/2023 tarih, 2023/266 Esas, 2023/539 Karar sayılı ilamıyla esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır. .... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine 23/04/2020 vade tarihli 2.125.000,00-TL bedelli bonoya dayanılarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu ihtilaf .... İcra Dairesi'nin 2021/... esas sayılı icra dosyasında takibe konulan 16/04/2019 düzenleme, 23/04/2020 vade tarihli 2.125.000,00-TL bedelli bonodan dolayı davacının davalı tarafa borçlu olup olmadığı, senetteki imzanın davacıya ait olup olmadığı, senedin sahtecilik yoluyla düzenlenip düzenlenmediğinden kaynaklıdır. Mahkememizce davacı tarafın dava konusu bonolara ilişkin imza ve yazı itirazında bulunması nedeniyle bonolar üzerinde imza ve yazı incelemesi için adli tıp kurumundan rapor alınmış, Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen raporda; inceleme konusu senetteki yazılar ile ...'in mukayese yazıları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu yazıların mevcut mukayese yazılarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı, inceleme konusu senetteki borçlu imzaları ile ...'in mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzaların ...'in eli ürünü olduğu, inceleme konusu senetteki "..." isim yazısı ve borçlu imzaları bir kalem, matbu "İmza" yazısı altındaki "16/04/2019" ibaresi farklı fiziki evsafta ikinci bir kalem, diğer yazılar farklı fiziki evsafta üçüncü bir kalem ile yazılmış olduğu, mürekkeplerde yazı yaşı tayinine yarayan ve halen kullanılagelen bilimsel herhangi bir yöntem bulunmadığından, hangi yazıların ve imzaların daha önce yazıldığına dair bir tespite gidilemediği, inceleme konusu senedin imzalardan faydalanılarak oluşturulduğuna dair bulgu tespit edilemediği bildirilmiştir. Mahkememizce Yargıtay bozması öncesi yapılan yargılama sonucunda verilen 28/09/2023 tarihli karar ile; 1- Davacı tarafça Davalı ...'a yönelik açılan davanın reddine, 2- Davacı tarafça Davalı ...'ya yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, 3- Davalı alacaklı ...'ın uygulanan tedbir kararı nedeniyle alacağına geç kavuşmasından dolayı İİK 72/4 takip konusu senet bedelinin (2.125.000,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak Davalı ...'a verilmesine karar verildiği, karara karşı istinaf başvurusu sonucunda; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 19/06/2025 tarih, 2023/1714 Esas, 2025/842 Karar sayılı ilamıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, istinaf kararına karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 12/03/2026 tarih, 2025/4694 Esas, 2026/1513Karar sayılı ilamıyla "Takip alacaklısı, bono lehtarı ... soruşturma aşamasında verdiği 23.08.2021 tarihli ifadesinde, bonoyu düzenleyen ...'i tanımadığını, ticari ilişkisi olmadığını, senedi kendisine para alacağı olan diğer davalı ...'nun teslim ettiğini belirtmiştir. Davaya cevap dilekçesinde de aynı savunmada bulunulmuştur. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olsa da, senette düzenleyen ile lehtar arasında bir temel ilişkinin bulunduğu ve bu temel ilişkiye dayalı olarak senedin verildiği kabul edilmektedir. Senedin şekli görünüşüne uygun, düzenleyen ile arasındaki temel ilişkiyi açıklama zorunluluğu bulunmayan lehtar davalı ..., mücerretlik ilkesi gereğince beyanda bulunma zorunluluğu bulunmamasına rağmen keşideci ile aralarında herhangi bir ticari ilişki olmadığını ifade etmiştir. Bu beyan ile düzenleyenin senet lehtarına herhangi bir temel borç ilişkisinin bulunmadığı ispat edilmiştir. Açıklanan bu çerçevede davacı, düzenleyen ...'in davalı, lehtar ...'a bonodan dolayı borçlu olmadığı kabul edilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerektiği." gerekçesiyle Mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkememizce Yargıtay bozma kararı sonrası yapılan 11/06/2026 tarihli celsede; usul ve yasaya uygun olan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 12/03/2026 tarihli 2025/4694 Esas, 2026/1513 Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına oybirliğiyle karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur. Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde toplanan deliller kapsamında davacı tarafça dava konusu bonodaki imzaya itiraz edilerek ve bononun sahtecilik yoluyla düzenlendiğinden bahisle borçlu olmadığının tespitine ve takibin, senedin iptaline karar verilmesi talep edilmiş olup, yargılama sırasında yapılan imza incelemeleri sonrası düzenlenen bilirkişi raporları senetteki imzanın davacının eli ürünü olduğunun tespit edilmiş ve davacı tarafça bonolardaki imzaya yönelik itirazın ispatlanamadığı ve imzaya itirazın haksız olduğu anlaşılmış ise de, takip alacaklısı ve bono lehtarı olan davalı ...'ın soruşturma aşamasında verdiği 23.08.2021 tarihli ifadesinde, bonoyu düzenleyen davacı ...'i tanımadığını, ticari ilişkisi olmadığını, senedi kendisine para alacağı olan diğer davalı ...'nun teslim ettiği yönündeki beyanları ile davalı ...'in beyanları ile davacı ... ile aralarında ticari ilişki olmadığı, davalı ... diğer davalı olan ...'dan alacaklı olduğuna ilişkin beyanları ile dava konusu senedin düzenleyeni davacı ...'in senet lehtarı olun ... ile aralarında herhangi bir temel borç ilişkisinin bulunmadığı anlaşıldığından ve davacı tarafça dava konusu bonodan dolayı davalı ...'a karşı borçlu olmadığı ispatlanmış olduğundan Davacı tarafça Davalı ...'a yönelik açılan davanın kabulü ile; Davacı ...'in dava konusu .... İcra Dairesi'nin 2021/... esas sayılı icra dosyasında takibe konulan 16/04/2019 düzenleme, 23/04/2020 vade tarihli 2.125.000,00-TL bedelli bonodan ve bonoya dayalı icra takibinden dolayı davalı ...'a borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, davalı ...'ın davacı ... ile aralarında ticari ilişki olmamasına ve dava konusu senetten dolayı davacı ...'den herhangi bir alacağı bulunmamasına rağmen bu durumu bilerek kötü niyetli şekilde davacı hakkında dava konusu senede dayalı icra takibi başlatması nedeniyle takip konusu alacağın (2.766.363,82-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının İİK 72/5 maddesi uyarınca davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, davalı ... yönünden ise bu davalının dava konusu senette hak sahibi olmaması ve icra takibinde taraf sıfatının bulunmaması nedeniyledavalı ...'ya yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacı tarafça Davalı ...'a yönelik açılan DAVANIN KABULÜ ile; a) Davacı ...'in dava konusu .... İcra Dairesi'nin 2021/... esas sayılı icra dosyasında takibe konulan 16/04/2019 düzenleme, 23/04/2020 vade tarihli 2.125.000,00-TL bedelli bonodan ve bonoya dayalı icra takibinden dolayı davalı ...'a BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE ve takibin iptaline, b) Takip konusu alacağın (2.766.363,82-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının İİK 72/5 maddesi uyarınca davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 2- Davacı tarafça Davalı ...'ya yönelik açılan DAVANIN pasif husumet yokluğundan REDDİNE, 3- Alınması gereken bakiye 188.970,31-TL karar harcının davalı ...'dan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 4- Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.600,00-TL'nin haksız çıkan taraf olan davalı ...'dan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 5- Yargılama sırasında ödenmeyen adli tıp fatura bedeli 6.000,00-TL'nin haksız çıkan davalı ...'dan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 6- Davacı tarafça yargılama sırasında davalı ... yönünden yapılan yargılama gideri olan 26 adet tebligat ve posta gideri olan 412,50-TL'nin davalı ...'dan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına, 7- Davalı ... tarafından yargılama sırasında yapılan 1 adet tebligat posta masrafından oluşan 100,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine, 8- Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 401.627,30-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacı tarafa verilmesine, 9- Davalı ... yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 3/2, 7/2 uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine, 10- Taraflarca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının yatıran ilgili tarafa resen iadesine, Dair; Davacı vekilinin, Davacı asilin ve Davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, Davalı ... vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/06/2026

Başkan ... e-imza* Üye ... e-imza* Üye ... e-imza* Katip ... e-imza*