İlk Derece Mahkemesi 2026/291 E. 2026/424 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/291 Esas KARAR NO : 2026/424

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) DAVA TARİHİ : 04/04/2026 KARAR TARİHİ : 15/04/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile asilin, Bakırköy Banka Alacakları İcra Dairesi’nin .../... Esas sayılı takip dosyasında dayanak yapılan ... Bank A.Ş. ... Şubesi’nin 27/11/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı, 850.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadıklarının tespitini, icra takibinin iptalini ve İİK 72/2 uyarınca icra takibinin tedbiren durdurulmasını talep ettiği; ....’ın, yetkilisi olduğu şirket adına aldığı .... ile .... seri aralığındaki çek koçanını, davalı ...’nin güven telkin eden beyanlarına inanarak yalnızca hatır çeki olarak ve miktar hanesi boş şekilde teslim ettiğini, bu çeklerin ... ile davalı ... ve ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından rızası dışında yüksek bedellerle doldurularak tedavüle sokulduğunu, davacının bu çekler karşılığında herhangi bir mal, hizmet, avans veya menfaat temin etmediğini, bu nedenle temel borç ilişkisi bulunmadığını, çekin kambiyo senedi vasfı taşımadığını ve takibin kötü niyetli olduğunu ileri sürdüğünün; davalılar hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Esas sayılı soruşturma dosyasının bulunduğunu, ayrıca Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .../... Esas, .../.. Karar sayılı dosyasında konkordatonun reddi ile iflas kararı verildiğini, İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .../... Esas sayılı iflas dosyasının da delil olarak gösterildiğini, ... tarafından düzenlendiği belirtilen borç ikrar belgesi, tanık beyanları, ticari defter ve kayıt incelemesi ile gerçek borçluların ..., ... ve ... şirketi olduğunun ispatlanacağının bildirildiğini; davacıların borca batık durumda ve iflas halinde oldukları belirtilerek adli yardım talep edildiğini, ayrıca davalı bankanın kötü niyetli hareket ettiği iddiasıyla çek bedelinin %40’ından aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesinin istendiği anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir. Dava şartları bakımından HMK.nın 114 ve 115. maddeleri bakımından re'sen yapılan inceleme sonucunda; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış olup, mahkeme tarafından resen gözetilir. HUAK m. 18/A (2) hükmünde dava şartı arabuluculuğa mutlaka dava açmadan önce başvurulması zorunlu tutulmuştur. HMK 114/2 ye göre (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır. denilerek özel kanunlarla da özel dava şartı getirildiğinden resen inceleme yapılacağı sabittir. Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 17/06/2020 gün, .../... Esas sayılı, .../... Karar sayılı ilamı; "Davacı tarafından yukarıda anılan mevzuat uyarınca dava tarihi itibariyle arabuluculuğa başvurduğundan bahsettiği ancak buna ilişkin tutanağın sunulmadığı da görülmüştür. Uyuşmazlığın giderilmesinde uyuşmazlık, davacı vekiline arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağının aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dosyaya ibraz edilmemesi halinde bu belgelere UYAP sisteminden ulaşılabilmesi nedeniyle suretinin yeterli olup olamayacağı noktasında toplanmaktadır.''Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi taktirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir'' hükmüyle davacının arabulucuk faaliyetine ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dosyasına sunulmasını ''dava şartı'' olarak kabul etmiş, bu şartın gerçekleşmemesi halinde de müeyyidesinin ne olacağını açıkça kural altına almıştır. Bu yönüyle emredici nitelikte olan norm, hakime taktir yetkisi tanımamıştır. şeklindedir. 6102 sayılı TTK' nın 5/A maddesi; " (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. " şeklindedir. Yine 7155 sayılı Yasa ile değişik 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesi hukmü ise "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindedir. Somut olayda; davacı tarafça dava açılmadan önce özel dava şartı olan arabuluculuk sürecinin tamamlanmadığı, dava dilekçesinde de arabuluculuk başvurusu yapılmadığının açıkça belirtildiği, dava konusu uyuşmazlığın menfi tespit istemine ilişkin olduğu, buna ilişkin davaların kanun değişikliği üzerine zorunlu arabuluculuğa tâbi olduğu ve dava şartı olarak kabul edildiği, (Aynı yönde İBAM ... HD. .../... Esas - .../... Karar sayılı ilamı) arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir bir dava şartı olmadığı, bu nedenle işbu dosyada dava tarihi itibariyle arabuluculuk sürecinin tamamlanmadığı anlaşılmakla davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın 6102 Sayılı TTK'nun 5/A maddesi, 6325 Sayılı Kanunun 18/A-2 maddesi ve 6100 Sayılı HMK'nın 115/1-2 maddeleri gereğince arabuluculuk dava şartı yokluğu sebebiyle usulden REDDİNE, 2-Davacı tarafından harçların yatırılmadığı anlaşıldığından Harçlar Kanunu'na göre belirtilen 732,00TL ilam harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Dosya kesinleştiğinde ve talep halinde gider avansları var ise taraflara iadesine, Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15.04.2026

Katip ... ✍e-imzalıdır

Hakim ... ✍e-imzalıdır