İlk Derece Mahkemesi 2026/2408 E. 2026/42 K.

T.C. İSTANBUL 23. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/2408 Esas KARAR NO 2026/42 Karar

İŞ:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) TALEP TARİHİ:18/08/2026 KARAR TARİHİ:09/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) çekişmesiz yargı işinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İlgili vekili talep dilekçesinde; Müvekkili ...'nin ciro yoluyla elinde bulunan; ... Konf. Ürn. Teks. Gayrimenkul Tic. Ltd. Şti tarafından keşide edilen, ... .../İSTANBUL şubesinin ... iban nolu hesabından keşide edilen ... seri numaralı, 20/09/2026 keşide tarihli, 1.500.000.-TL değerinde çek ve ... Konf. Ürn. Teks. Gayrimenkul Tic. Ltd. Şti tarafından keşide edilen, ... .../İSTANBUL şubesinin ... iban nolu hesabından keşide edilen ... seri numaralı, 30/09/2026 keşide tarihli, 1.500.000.-TL değerinde çekin kaybolma suretiyle zayi olduğunu, müvekkilinin bütün aramalarına rağmen çeki bulamadığını, Keşideciden teslim alınan çeklerin müvekkilinin elinde iken zayi olması nedeniyle çekin tahsilatının mümkün olamadığından müvekkilinin mağdur olduğunu, bu nedenlerle çeklerin kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ihtimali bulunduğundan öncelikle tensiple birlikte ödeme yasağı kararı verilmesini ve yargılama sonunda çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin 20/08/2026 tarihli tensip tutanağının 1 nolu ara kararı ile; Talep dilekçesinde belirtilen çeklerin arka suretlerinin sunulmadığı ve çeklerin ön yüzlerinde ilgili talep edenin lehtar olduğuna yönelik herhangi bir kaydın bulunmadığı görülmekle; ilgili tarafa; talebe konu çekler yönünden meşru hamil olduğunu gösterir tüm yazılı kayıtları, faturaları, belgeleri, çek tahsilat makbuzları ve çeklerin arka suretlerini sunması için 1 HAFTALIK KESİN SÜRE verilmesine, kesin süre içerisinde istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi halinde tekrar bu hususta delil bildirme hakkından vazgeçmiş sayılacağının ve dosyanın mevcut haliyle karara çıkartılacağının ihtarına, (ihtarın işbu ara kararın tebliği ile yapılmasına)" karar verilmiş olup, ilgili talep eden tarafça meşru hamil olduğuna yönelik süresinde beyanda bulunulmamıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstem; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin ve meşru hamil olmayanın bu hakkı yoktur. Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Bu nitelikteki davanın mutlak olarak çek hamili tarafından açılması gerektiği gerek yasadaki düzenlemeler ve gerekse de Yargıtay kararları ile belirgindir. Davanın istemde bulunan sıfatı nedeniyle dinlenebilir (mesmu) olmaması halinde çekişmesiz yargı koluna dahil olan ve mutlak olarak reddi mucip bir istemin ele alınarak karar verilmesi Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olduğu gibi 6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir. Her ne kadar ilgili talep eden mahkememize açmış olduğu talep ile talep dilekçesinde belirttiği çeklerin iptalini istemiş ise de; ilgilinin iptali talep edilen çeklerin meşru hamil ( alacaklı ) sıfatına ilişkin kayıtlarının talep dilekçesinde sunulmadığı ve yine mahkememizce verilen kesin süreye rağmen süresinde beyanda da bulunulmadığı, kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, ilgili talep edenin meşru hamil (alacaklı) sıfatı olmadığından talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İlgili talep edenin meşru hamil olmaması sebebiyle talebinin aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, 2-Harç peşin alınmış olduğundan ayrıca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-İlgili talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra ilgili talep edene İADESİNE, 5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere ilgili tarafın yokluğunda dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi. 09/09/2026

Başkan ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Katip ... ¸e-imzalı