İlk Derece Mahkemesi 2026/224 E. 2026/908 K.

T.C. İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/224 Esas KARAR NO : 2026/908

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 12/03/2026 KARAR TARİHİ : 28/10/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemesi sonrasında; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müşterilerinden alınan ve tedarikçilere verilmek üzere hazırlanan ... İstanbul Şubesi'ne ait, ... seri nolu, 14.03.2026 tarihli, 1.750.000 TL bedelli çek, ... ... İstanbul Şubesi'ne ait, ... seri nolu, 25.03.2026 tarihli, 1.000.000 TL bedelli çek, ... Bankası, ... ... Şubesi'ne ait, ... seri nolu, 31.08.2026 tarihli, 1.000.000 TL bedelli çek, ... Bankası, ... ... Şubesi'ne ait, ... seri nolu, 30.09.2026 tarihli, 1.000.000 TL bedelli çek, ... ... İstanbul Şubesi'ne ait, H1-... seri nolu, 15.03.2026 tarihli, 500.000 TL bedelli çek, ... ... İstanbul Şubesi'ne ait, H1-... seri nolu, 16.04.2026 tarihli, 650.000 TL bedelli çek, ... ... İstanbul Şubesi'ne ait, H1-... seri nolu, 30.04.2026 tarihli, 650.000 TL bedelli çekin dağıtım çantası içerisindeki zarfla bilikte kaybolduğunu, yapılan tüm araştırmalara rağmen bulunamadığını belirterek, çeklerin zayi nedeniyle iptallerine ve dava sonuna kadar ödemelerinin tedbiren durdurulması için ödeme yasağı kararı verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava; 6102 sayılı TTK.’nun 818/1.s maddesinin yollamasıyla aynı kanunun 757. vd. maddeleri uyarınca hasımsız olarak açılmış zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali istemine ilişkindir. Davacı ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi yetkili müdürü olduğunu dava dilekçesinde beyan etmiştir. 6102 Sayılı TTK 757. maddesi : '' İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.'' şeklindedir. 6102 sayılı TTK 761. maddesi : '' Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir. Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.'' şeklindedir. 6102 sayılı TTK 764. maddesi : '' Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.'' şeklindedir. TTK'nın 818/1-s maddesi uyarınca çeklerde uygulanması gereken TTK'nın 757/1 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı yasanın 758/1. maddesi uyarınca poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Adı geçen yasanın 759. maddesinin birinci fıkrasında poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebileceği, ikinci fıkrasında da iptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarında belirtildiği üzere esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulması yeterlidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir. Kaldı ki dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek, kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden ve davanın reddine neden olan tüm hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/11761 E - 2018/3544 K sayılı ilamı da bu doğrultudadır.) 6102 sayılı TTK'nın 757/1 maddesine göre kıymetli evrakın iptalini ancak evrak üzerinde hak sahibi olan lehtar veya yetkili hamilin isteyebilecektir.Keşideci ise senet hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabilecek olup keşidecinin kıymetli evrakın iptali davasını açmakta aktif husumeti ve hukuki yararı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptali istenen çek bilgileri şu şekildedir: 1-Keşidecisi ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi,... ..., .../İST. şubesinin, ... seri nolu, 14.03.2026 tarihli, 1.750.000 TL; 2-Keşidecisi ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi,..., .../İST. şubesinin, ... seri nolu, 25.03.2026 tarihli, 1.000.000 TL; 3-Keşidecisi ... Metal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,Lehdarı ... Grup Hırdavat Kurumsal Elekt. , ... BANKASI, .../ANK. şubesinin, ... seri nolu, 31.08.2026 tarihli, 1.000.000 TL 4- Keşidecisi ... Metal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,Lehdarı ... Grup Hırdavat Kurumsal Elekt.... BANKASI, .../ANK. şubesinin, ... seri nolu, 30.09.2026 tarihli, 1.000.000 TL; 5-Keşidecisi ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi,..., .../İST. şubesinin, H1-... seri nolu, 15.03.2026 tarihli, 500.000 TL; 6-Keşidecisi ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi,..., .../İST. şubesinin, H1-... seri nolu, 16.04.2026 tarihli, 650.000 TL; 7-Keşidecisi ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi,..., .../İST. şubesinin, H1-... seri nolu, 30.04.2026 tarihli, 650.000 TL; Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında eldeki dosya incelendiğinde,kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptalini istemekte hukuki yararı ve aktif husumeti olan taraf lehtar yahut yetkili hamildir.Davacı vermiş olduğu dava dilekçesinde ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin yetkili müdürü beyan etmekle,davacının müdürü olduğu şirket adına davayı açtığı ihtimalde yukarıda bilgileri verilen ve şirketin keşidecisi olduğu 1,2,5,6,7 numaralı çekler hakkında zayi nedeniyle iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.Davacının şirket müdür olarak değil de kendi adına davayı açtığı ihtimalde ise davacı lehtar yahut yetkili hamil olmadığından yine aktif husumet ve hukuki yararı bulunmamaktadır.Bu nedenlerle yukarıda bilgilerine yer verilen 1,2,5,6,7 numaralı çekler açısından davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.3 ve 4 numaralı çekler açısından ise 31/08/2026 ve 01/10/2026 tarihlerinde çeklerin bankaya ibraz edildiği ve bedellerinin ödedndiği görülmekle bu çekler açısından davanın konusuz kaldığı kanaatine varılarak bu çekler yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Çeklerin bankaya ibrazı neticesinde tahsil edilmiş oldukları görüldüğünden artık istirdat davası açmak için süre verilmesine gerek kalmadığından bu yönde süre verilmemiştir. Hukuki yarar dava şartı olduğundan davacının feragat beyanı doğrultusunda değil dava şartı öncelikle incelenerek karar verilmiştir. 26/03/2026 tarihli ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir kararı neticesinde teminat yatırılmadığından ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalktığının tespitine karar verilmiştir. Yukarıda yer verilen gerekçeler ışığında 1,2,5,6,7 numaralı çekler açısından davanın reddine ;3 ve 4 numaralı çekler açısından ise dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Keşidecisi ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi,... ..., .../İST. şubesinin, ... seri nolu, 14.03.2026 tarihli, 1.750.000 TL; Keşidecisi ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi,..., .../İST. şubesinin, ... seri nolu, 25.03.2026 tarihli, 1.000.000 TL; Keşidecisi ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi,..., .../İST. şubesinin, H1-... seri nolu, 15.03.2026 tarihli, 500.000 TL; Keşidecisi ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi,..., .../İST. şubesinin, H1-... seri nolu, 16.04.2026 tarihli, 650.000 TL; Keşidecisi ... ve Dış Ticaret Limited Şirketi,..., .../İST. şubesinin, H1-... seri nolu, 30.04.2026 tarihli, 650.000 TL; Yukarıda bilgileri yer verilen çekler açısından DAVANIN HUKUKİ YARAR YOKLUĞU NEDENİ İLE REDDİNE 2-Keşidecisi ... Metal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,Lehdarı ... Grup Hırdavat Kurumsal Elekt. , ... BANKASI, .../ANK. şubesinin, ... seri nolu, 31.08.2026 tarihli, 1.000.000 TL Keşidecisi ... Metal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,Lehdarı ... Grup Hırdavat Kurumsal Elekt.... BANKASI, .../ANK. şubesinin, ... seri nolu, 30.09.2026 tarihli, 1.000.000 TL; Yukarıda bilgileri yer verilen çekler açısından DAVA KONUSUZ KALDIĞINDAN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA 3-Alınması gerekli peşin harç karar harcını karşıladığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonrasında oy birliğiyle karar verildi. 28/10/2026

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır

Bu belge 5070 sayılı Yasa uyarınca güvenli E-İMZA ile imzalanmıştır.