İlk Derece Mahkemesi 2026/1131 E. 2026/910 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/1131 Esas KARAR NO:2026/910

DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ:26/03/2026 KARAR TARİHİ:20/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 25.02.2022 tarihinde kurulduğunu ve kuruluş aşamasında İstanbul Ticaret Odası tarafından şirket yetkililerine "Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri", "Pay Defteri" ve "Müdürler Kurulu Karar Defteri" olmak üzere 3 adet yasal defter teslim edildiğini, bu defterlerden Müdürler Kurulu Karar Defteri'nin şirket muhasebecisi SMMM ...'ta bulunduğunu, ancak Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ile Pay Defteri'nin, sonradan ortak olan ...'ın ortaklık kararının tescil ve ilan işlemlerinin yapılması amacıyla adı geçen Mali Müşavir tarafından şirket hissedarı ...'a bizzat teslim edildiğini, şirket ortakları arasında halihazırda haklı sebeple fesih davası açılması aşamasında olunduğunu, ortaklardan ...'un defterlerin ...'da olduğunu 23.03.2026 tarihinde muhasebeciden öğrendiğini, durumu kendisine sorduğunda ise ortak ...'ın defterleri teslim almadığını iddia ederek inkarda bulunduğunu ve şirkete iade etmediğini, defterlerin elinden çıkması ve iade edilmemesi eylemine karşı davalı hissedar hakkında ayrıca ... Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulduğunu, söz konusu ziya olgusuna defterleri bizzat teslim eden SMMM ...'ın da tanıklık edeceğini beyanla TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca müvekkili şirkete ait "Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri" ile "Pay Defteri"nin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Feri müdahale talebinde bulunan ... vekili, 20/10/2026 tarihli dilekçesinde; davacı iddialarının asılsız olduğunu, defter ve belgelerin nerede olduğu müvekkili tarafından da bilinmediği gibi müvekkilinde hiçbir şekilde bulunmadığını, müvekkilinin diğer ortaklar tarafından hakaret, tehdit ve baskı yoluyla fiilen şirketten uzaklaştırılmış olup 01.11.2025 tarihinden bu yana şirket ile ilgili iş ve işlemleri takip edemediğini, müvekkili tarafından .... Asliye Ceza Mahkemesi 2026/.... Sayılı ceza davası açıldığını, davacı tarafın diğer ortakları tarafından firmaya ait bir taşıt ve bir de taşınmaz malın satıldığını, diğer ortaklarca karar alınmadan bunun gerçekleşmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafından bildirilen tanığa bu hususlarla ilgili soruların sorulmasını talep ettiklerini beyanla davaya feri müdahil olarak katılmalarına karar verilmesini talep etmiş, mahkememizin 20/10/2026 tarihli duruşmasında davanın mahiyeti ve hasımsız olarak görülmesi gerektiği nedeni ile müdahale talebinin redine karar verilmiştir. Mahkememizce tensip ara kararında belirtilen hususlara ilişkin olarak gerekli müzekkereler yazılmış, gelen cevaplar dosya arasına alınmış, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2026/... Soruşturma sayılı dosyası celbedilmiş, deliller toplanmış davacı tarafından bildirilen tanık mahkememiz huzurunda dinlenmiştir. Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir. Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler için zayi belgesi verilebilmesi, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır. Talep eden, tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlü olduğu gibi, tacir olması nedeniyle basiretli davranma yükümlülüğü de bulunmaktadır. Bu yükümlülüğe aykırı davranılması durumunda zayi belgesi verilmesi istemini kabul etmek mümkün değildir.(Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 2008/3544 E,2009/7573 K) Mücbir sebep diye tabir edebileceğimiz sebeplerle ortaya çıkan zayi hallerine mahsus olmak üzere mahkemece zayi belgesi verilir. Zayi belgesi verilmesi için tacirin kendisinden beklenen tüm özen ve dikkati göstermesine rağmen engel olamayacağı bir sebepten kaynaklanan ziya söz konusu olmalıdır. Yasada bu tür mücbir sebeplere örnek olarak yangın, su baskını, deprem gibi bir afet yahut hırsızlık halleri sayılmıştır. Elbette bu halleri yasada sayılan sebeplerle sınırlamak yasa koyucunun amacına uygun değildir. Ancak zayiye neden olan olgunun mahkeme denetimine açık bir biçimde ortaya konulması, bu durumun davacının saklama yükümlülüğüne aykırı davranışından ileri gelmediğinin tespit edilmesi gerekmektedir. Yargıtayın bu husustaki yerleşik kararlarına göre, zayi belgesi verilmesi için tacirin kendisine kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların gerektiği, tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi, ayrıca defter ve belgelerini şirket merkezinde bulundurması ve koruması için gerekli tedbirleri alması gerektiği belirtilmiştir. Dava dilekçesindeki anlatımlara, dinlenen davacı tanığı ...'ın beyanlarına ve dosya kapsamına göre; zayi belgesi verilmesi talep edilen ticari defterin şirket ile ilgili yapılacak işlemlerden dolayı davacı tarafından, aynı zamanda şirketin mali müşavirliğini yapan ...'a teslim edildiği, adı geçen tanık tarafından sözü edilen defterlerin, kararların imzası için şirket ortaklarından ...'a teslim edildiğinin beyan ve iddia edildiği, ne var ki, şirket ortağı ... tarafından bu iddianın kabul edilmediği ve defterlerin kendisinde olmadığı yönünde beyanda bulunulduğu, dosya kapsamındaki beyan ve kabullere göre şirket ortakları arasında anlaşmazlıklar yaşandığı, davacı tarafından ... hakkında, şirket "Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri" ile " Pay Defteri"ni teslim aldığı halde teslim almadığını iddia etmesi ve / veya haksız şekilde elinde bulundurması nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma ve / veya Hırsızlık suçlarından dolayı ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2026/... Soruşturma sayılı dosyası ile yapılan şikayet neticesinde, 03/04/2026 tarihinde takipsizlik kararı verildiği ve kararın itiraz üzerine kesinleştiği, şirket ortakları arasında yaşanan anlaşmazlıklar sebebi ile defter ve belgelerin kimde olduğu hususunun tespit edilemediği ve davacıya tesliminin sağlanamadığı, bu durumda dava konusu ticari defter ve belgelerin zayi olduğundan söz edilemeyeceği, oysa ki, yukarıda da açıklandığı üzere zayi belgesi verilebilmesi için TTK. 82/7 maddesi uyarınca zayi olgusu ile birlikte mücbir sebebin de bulunması gerektiği, ne var ki davacı talebinin mücbir bir sebebe değil, şirket ortakları arasındaki hukuki uyuşmazlığa ve güveni kötüye kullanma iddiasına dayandığı, bu iddianın da dosya kapsamına ve soruşturma dosyası ile yapılan tahkikat sonucuna göre ispatlanamadığı, kaldı ki, talep konusu defterlerin şirket ortağı ... tarafından teslim alındığı ve kasıtlı olarak şirkete teslim edilmediği ihtimalinde dahi defterlerin varlığı sonlanmadığından, kanunun aradığı anlamda zayi olgusundan söz edilemeyeceği, davacının, defterleri elinde bulundurduğunu iddia ettiği ortağa karşı defterlerin ibrazı veya iadesi davası açması ya da adli makamlar aracılığıyla celbini talep etmesinin her zaman için mümkün olduğu, keza defterlerin son olarak şirketin mali müşavirliğini yapan ...'ın ofisinde olduğu ve şirket dışında iken ortadan kaybolduğu, bu durumda defterleri kendi işyerinde yahut şirket merkezinde muhafaza etmek yerine, bir başka yerde saklanmak üzere mali müşavire emanet eden davacının, defterlerin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni gösterdiğinden de söz edilemeyeceği, talep edenin basiretli bir tacir gibi defterleri şirket merkezinde muhafaza etme yükümlülüğüne aykırı davrandığı, açıklanan nedenlerle TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Gerekli harçlar alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Karar kesinleştiğinde, var ise, arta kalan gider ve delil avanslarının ayrı bir karar yazmaya gerek olmaksızın, HMK 333 maddesi ve gider avansı tarifesine göre, ilgililerine re'sen iadesine, Dair verilen karar; davacı vekilinin yüzüne karşı , taraflardan herhangi birisinin mahkememize başvurusu üzerine gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içerisinde, mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başkaca denk bir mahkemeye verilecek dilekçe ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı.20/10/2026

Katip ... e-imza

Hakim ... e-imza