İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/1130 E. 2026/328 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/1130
Karar No
2026/328
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 29. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1130 KARAR NO : 2026/328

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ (Deniz Yoluyla Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/04/2026 KARAR TARİHİ : 11/11/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı iddiası; müvekkili şirket ... Anonim Şirketi ile davalı ...Limited Şirketi arasında taşıma işleri organizasyonu ve lojistik hizmetleri kapsamında bir hizmet ilişkisinin kurulduğunu, sunulan hizmetler karşılığında davalı adına faturalar düzenlendiğini ve cari hesap ilişkisi oluştuğunu, 30.09.2025 tarihli cari hesap mutabakatı ile davalının 84.786,54 USD ile 19.200 TL borçlu olduğunun ikrar edildiğini ancak davalının borcunu ödememesi üzerine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz etmesi ve arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamaması üzerine işbu davanın açıldığını belirterek İstanbul Anadolu ...İcra Dairesi’nin ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, 3.834.789,31 TL asıl alacağın işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafa, dava usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davacı vekili 04/11/2026 havale tarihli dilekçesi ile taşıma işleri organizatörlüğü yapıldığını, müvekkili şirketin faaliyet alanlarından birinin taşıma işleri organizatörlüğü olduğunu, müvekkilinin dava konusu yüklerin taşındığı gemilerin maliki, donatanı veya işleteni olmadığı gibi bu yüklerin fiili deniz taşıyıcısı da olmadığını, fiili deniz taşımalarının müvekkilinin organizasyonu ile tespit edilen ve yer ayırtılan deniz taşıyıcıları (hatlar) tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin davalıya verdiği hizmetin yük için uygun hat ve seferin tespiti ile booking (yer ayırtma) işlemlerinin yapılması, konteynerlerin temini, konteynerlerin gemiye yüklenmesi ve tahliyesi süreçlerinin organize edilip takip edilmesi, ev konşimentosu (...) ve ilgili taşıma dokümantasyonunun düzenlenmesi, VGM tartım işlemleri ile gerektiğinde tahliye limanındaki acente vasıtasıyla son taşımanın organize edilmesinden ibaret olduğunu, bu edimlerin 6102 sayılı TTK'nın Dördüncü Kitabında ("Taşıma İşleri") m. 917 vd. düzenlenen taşıma işleri organizatörlüğü sözleşmesinin tipik edimleri olduğunu, TTK m. 917 uyarınca organizatörün ücret karşılığında eşyanın taşınmasını organize etmeyi üstlendiğini, taşıma için gerekli araç ve yolun belirlenmesi, taşıyıcılarla sözleşme yapılması, gerekli bilgi ve talimatların verilmesinin organizasyon kapsamında olduğunu, dolayısıyla dava konusu alacağın müvekkilinin taşıyıcı sıfatıyla bir deniz taşıma sözleşmesine (TTK m. 1138 vd.) dayanarak talep ettiği navlun alacağı değil taşıma işleri organizatörü sıfatıyla üstlendiği organizasyon hizmetinin karşılığı olan ücret alacağı olduğunu, faturalarda yer alan "Uluslararası Navlun Deniz / International Sea Freight" ibaresinin müvekkilinin taşıyıcılara ödediği deniz navlunu ile organizasyon hizmetini birlikte kapsayan toplu (all-in) organizasyon bedelinin e-fatura sistemindeki kalem adı olduğunu, bu tanımın söz konusu hizmet bedeline 3065 Sayılı KDV Kanunu m. 14/1 kapsamındaki uluslararası taşımacılık istisnasının uygulanabilmesi amacıyla kullanıldığını, faturalarda istisna sebebinin açıkça "14/1 Uluslararası Taşımacılık" olarak gösterildiğini, vergisel nitelikteki bu tanımın müvekkilinin taşıyıcı sıfatını taşıdığını ya da taraflar arasındaki ilişkinin bir deniz taşıma sözleşmesi olduğunu göstermediğini, nitekim aynı faturalarda "Acentelik Ücreti / Agency Fee", "Dokümantasyon / Documentations" ve "VGM Tartım Ücreti" gibi doğrudan organizasyon hizmetine özgü kalemlerin de yer aldığını, sözleşmenin hukuki nitelendirmesinde faturada kullanılan kalem adının değil tarafların fiilen üstlendiği edimlerin esas alınması gerektiğini,"Uluslararası Navlun Deniz" kalemini içeren faturalara konu hizmetler, fatura bazında; İhracat yüklemelerinin:...sayılı, 12/05/2025 tarihli, 1.350,00 USD tutarlı fatura (1.310,00 USD navlun + 40,00 USD acentelik ücreti): HBL No: ... 1x40' HC konteyner (...) ile Gebze limanından Barcelona'ya ihracat yüklemesi olduğunu, müvekkilinin booking, konteyner temini, yüklemenin organizasyonu ve HBL düzenlenmesi hizmetlerini verdiğini, (liman yükleme tarihi: 14.04.2025), ...sayılı, 26/05/2025 tarihli, 1.020,00 EUR tutarlı fatura (980,00 EUR navlun + 40,00 EUR acentelik ücreti): HBL No: ... 1x40' HC konteyner (...) ile liman dolum şeklinde ...'dan ...'a ihracat yüklemesi olduğunu, müvekkilinin ..., liman dolum ve yüklemenin organizasyonu ile ... düzenlenmesi hizmetlerini verdiğini, (Liman yükleme tarihi: 25.04.2025) ...sayılı, 11/06/2025 tarihli, 1.740,00 USD tutarlı fatura (1.600,00 USD navlun + 50,00 USD VGM tartım ücreti ve KDV'si + 80,00 USD acentelik ücreti): ... No: .... 1x20' DC ve 1x40' HC konteyner (..., ...) ile Ambarlı'dan ...'a ihracat yüklemesi olduğunu, müvekkilinin booking, VGM tartım işlemleri, yüklemenin organizasyonu ve ... düzenlenmesi hizmetlerini verdiğini, (Liman yükleme tarihi: 20.05.2025) İthalat ve cross (üçüncü ülkeler arası) yüklemelerinin; ...sayılı, 26/05/2025 tarihli, 2.125,00 USD tutarlı fatura (all-in): ... No: ... 1x20' DC konteyner (...) ile... (Hindistan) limanından Kumport'a ithalat yüklemesi olduğunu, müvekkilinin booking ile konteynerin gemiye yüklenmesi ve tahliyesi süreçlerinin organizasyonunu üstlendiğini; fatura, taşıma organizasyonu karşılığında navlun ve dokümantasyon masraflarını kapsayacak şekilde toplu olarak düzenlendiğini, (varış tarihi: 26.05.2025) ... sayılı, 13/06/2025 tarihli, 16.710,00 USD tutarlı fatura: ... No: .... 6x40' HC konteyner ile ...(Çin) – ...(İtalya) teslim şartlı cross yüklemesi olduğunu, müvekkilinin booking, konteynerlerin ...'da gemiye yüklenmesi ve ... (Slovenya) limanında tahliyesi süreçlerini organize ettiğini, tahliyenin ardından ...'deki acentesi vasıtasıyla ...'ya son taşımayı organize ettiğini, fatura, bu taşıma organizasyonu karşılığında düzenlendiğini (varış tarihi: 17.06.2025), ... sayılı, 07/07/2025 tarihli, 1.625,00 USD tutarlı fatura (1.600,00 USD navlun + 25,00 USD dokümantasyon): HBL No: .... 1x20' DC konteyner (...) ile ...(Çin) limanından ...'a ithalat yüklemesi olduğunu, müvekkilinin, booking ile konteynerin gemiye yüklenmesi ve tahliyesi süreçlerinin organizasyonunu üstlendiğini; fatura, deniz taşıması organizasyonu karşılığında navlun ve dokümantasyon bedeli şeklinde düzenlendiğini, (varış tarihi: 06.07.2025), dava ve takip konusu diğer faturaların ise herhangi bir deniz navlunu kalemi içermediğini, ... ve ... sayılı faturalar terminal hizmetleri (THC) bedeline, ... sayılı fatura yurt içi kara taşıması bedeline, ... sayılı fatura ise millileşmiş konteyner satışına ilişkin olduğunu, bu faturaların da müvekkilinin organizatör sıfatıyla davalıya sağladığı hizmet ve satışların karşılığı olduğunu, TTK m. 5/2 uyarınca denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla görevlendirilen asliye ticaret mahkemelerinin görev alanı, münhasıran TTK ve diğer kanunlardan doğan deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davaları olduğunu, Yerleşik uygulamaya göre görev alanının belirlenmesinde uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı esas alındığını, her alacağın yalnızca bir deniz taşımasıyla bağlantılı olduğu için deniz ticareti uyuşmazlığı sayılmadığını, (İstanbul BAM 57. HD, E. 2024/1100 K. 2024/1242 T. 19.07.2024), somut uyuşmazlığın TTK'nın Beşinci Kitabında ("Deniz Ticareti") düzenlenen bir deniz taşıma sözleşmesinden değil, Dördüncü Kitapta düzenlenen taşıma işleri organizatörlüğü sözleşmesinden doğan ücret alacağına ilişkin olduğunu, uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak hükümlerin TTK m. 917 vd. hükümleri olduğunu, davanın genel görevli asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla mahkememizce görülmesi gerektiğini, dava şartlarının eksiksiz olarak mevcut olduğunu, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği, faturaların davalının ticari defterlerine kaydedilip kaydedilmediği ve alacağın varlığı, tarafların ticari defterleri ile ekte sunulan yazışmalar üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesiyle de açıkça ortaya konulacağını, bu nedenle, gerektiğinde yerinde inceleme yetkisi de verilmek suretiyle bilirkişi incelemesi yapılmasına ilişkin taleplerini tekrar etmiştir. Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde; Dava, taşıma işleri organizasyon hizmeti sunulduğu iddiasına dayalı alacağın tahvili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, davacı tarafından davalıya taşıma işleri organizasyonu kapsamında fatura içeriği hizmetleri verip vermediği, fatura içeriği hizmetleri deniz taşıma işlerinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve mahkememizin görevli olup olmadığı hususlarına ilişkindir. HMK'nın 114/c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir ve HMK'nın 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasından resen araştırılır. 6102 Sayılı TTK'nın 5/2. maddesinde "Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Bu çerçevede İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi, Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı ile deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiş ve bu mahkemelerin yargı çevresi İstanbul ili olarak belirlenmiştir. Dava dilekçesi ekinde ve takip talebi ekinde yer alan faturaların bir kısmının içeriklerinde "Uluslararası Navlun Deniz" açıklamasına yer verildiği, davacı vekilinin 04/11/2026 tarihli açıklama dilekçesinde deniz yoluyla taşıma işleri organizasyonunu gerçekleştirdiğini iddia ettiği, deniz yoluyla taşıma işleri organizasyonunun taraflar arasındaki sözleşmeye uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin, davacının deniz taşıma işleri için gerekli araç ve yolun belirlenmesi ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin değerlendirilebilmesi için taşıyanın sorumluluğunun ve TTK'nın 1178. maddesi ve devamı maddelerinin tartışılması gerektiği, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmadığı, davaya bakmakla görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla HMK'nın 114/1-c ve HMK'nın 115/2 maddeleri uyarınca davanın görev yönünden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-)HMK'nın 114/1-c ve HMK'nın 115/2 maddeleri uyarınca davacının davasının dava şartı - görev yönünden USULDEN REDDİNE, 2-)Görevsizlik kararının kesinleşmesine müteakiben 2 hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde, dosyanın görevli İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ'NE) GÖNDERİLMESİNE, 3-)HMK'nın 20. maddesi uyarınca dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için süresinde başvurulmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 4-)HMK'nın 331/2. maddesi gereğince yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine, 5-)Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde görevli mahkemeye başvurulmadığı takdirde harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda ek karar yazılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın HMK'nın 345. maddesi gereğince taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf başvurma ve karar harçları ile istinaf gider avansının tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/11/2026

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/1130, K. 2026/328, T. 11.11.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-1130-e-2026-328-k-4feac1bab278