İlk Derece Mahkemesi 2025/903 E. 2026/443 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/903 Esas - 2026/443 T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/903 KARAR NO : 2026/443

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/10/2025 KARAR TARİHİ : 12/05/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 14/05/2026 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında güneş hücrelerinin alım-satımı konusunda yapılan görüşmeler sonucunda 0,36912 USD/birim fiyatla A sınıfı güneş hücresinin, açık hesap (fabrikadan malların çıkmasından itibaren 90 gün içinde) ödeme yöntemiyle satışı hususlarında anlaştıklarını, mal tesliminin taraflarca FOB olarak belirlendiğini, 11.02.2025 tarihli Ödeme Garantisi Sözleşmesi ve Proforma Fatura imzalandığını, davacının anlaşmaya uygun olarak 12 palet 599.040 adet güneş hücresini 19.02.2025 tarihinde Shangai Havalimanında davalı şirkete teslim ettiğini, havayolu konşimentoları, nihai faturalar ve yük listelerinin e-mail yoluyla davalıyla paylaşıldığını, davacının davalı şirkete 19 Şubat 2025 tarihinde malları ayıpsız şekilde teslim ettiğini, akdedilen sözleşme uyarınca 599.040 adet güneş hücresinin bedelinin 221.117,6448 USD olduğunu, taraflar arasındaki anlaşma uyarınca davalı tarafından ödemenin 19.05.2025 tarihinde yapılması gerektiğini, bu hususun davacı şirket yetkilisi tarafından davalıya 12.05.2025 tarihinde e-posta ile hatırlatıldığını, davalı şirketin vadesinde hiçbir ödeme yapmadığını, davalı şirkete iyi niyetli olarak ek süre verildiğini, davalının haziran ayına kadar davacıyı oyaladığını, davalının sadece 05.06.2025 tarihinde 10.000 USD ödeme yaptığını, nihai olarak davalının 10.000 USD dışında ödemesi olmadığını, davacının işlemiş faizleri hariç 211.117,6448 USD bakiye alacağı olduğunu, davalının borcunu ödememesi üzerine Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün 2025/45904 E sayılı dosya ile takip başlattığını, davalının borcunun bulunmadığı gerekçesiyle haksız bir şekilde ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline ve %20'den aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sunduğu faturalarda satılan malın “MONO PERC SOLAR CELLS 182*182MM 10BB, 23.496 AND ABOVE, 7.69 Watt AND ABOVE, A GRADE” olarak tanımlandığını, Solar cell gibi ileri teknoloji ürünlerde, malın sözleşmeye uygunluğunun sadece dış görünüşle değil; performans testleri, verim ölçümleri, kırık/çatlak oranı analizleri gibi teknik incelemelerle anlaşılabileceğini, bu nedenle; gizli ayıp ihtimalinin yüksek olduğunu, davalının imzası ve kabulü bulunmayan Commercial Invoice ve Payment Guarantee eklerinde yer alan; “Buyer shall inform guality problems in official writing within 3 days after receiving the goods, and shall not use guality problems as the reason for reducing or refusing to pay” şeklindeki kayıt ve Payment Guarantee'deki “buyer shall pay payments on time and shall not refuse to pay for any reason” hükmünün davacı tarafından alıcının tüm ayıp deflerini ortadan kaldıran hükümler gibi sunulduğunu, bunun kabul edilemez olduğunu, söz konusu hükümlerin davalının imzası ve kabulünde olmadığını, ayrıca satıcının tek taraflı hazırladığı genel işlem şartları niteliğinde olduğunu, davalının bunları müzakere ederek serbest iradesiyle kabul ettiğinin söylenemeyeceğini, davacı tarafından teslim edilen malların fiili durumunun, teknik özelliklerinin sözleşme ve proforma/faturada belirtilen niteliklere uygun olup olmadığının, ayıpların varlığı halinde ekonomik değer kaybının ve olası bedel indiriminin, konusunda uzman bilirkişi marifetiyle tespitini talep ettiklerini, ayrıca taraf ticari defterlerinin incelenmesini talep ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLER: Kayseri Genel İcra Dairesi'nin 2025/45904 Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtlarının celbi ile yapılan tetkikinde; alacaklının ... Xınhe (shanghaı) Energy Co. Ltd., borçlunun ... Enerji Taahhüt İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olup, 213.141,00 USD üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu şirkete 23/09/2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu şirket vekilince 24/09/2025 tarihli itiraz dilekçesi verilmesi üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmasına karar verilmiş olup, davalı vekilince davalı şirkete ait e-defterlerin ibraz edilmesi üzerine mali müşavir bilirkişi Azzem Özkan'dan rapor aldırılmıştır. Mali müşavir bilirkişi Azzem Özkan'ın 15/04/2026 tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafça başlatılan icra takibinde davalıdan 221.117,64 USD anapara ve 2.204,00 USD işlemiş faiz talep edilmiş, takip dayanağı olarak güneş pili satımına ilişkin 11.02.2025 tarihli ödeme garanti sözleşmesi gösterildiği, dosyadaki fatura, ödeme garanti sözleşmesi, havayolu konşimentosu ve davalının kayıtları incelendiğinde taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan 0,36912 USD/birim üzerinden 299.520 adet * 299.520 adet - 599.040 adet güneş paneli hücresinin (221.117,6448 USD) davacıya teslim edildiğinin anlaşıldığı, dava konusu güneş panelleri için davalı tarafça 05.06.2025 tarihinde 10.000 USD tutarlı ödeme yapıldığı, bu durumda davacının alacağının 211.117,6448 USD olarak hesaplandığı, davalının imzası bulunan ödeme garanti sözleşmesinde ürünlerin fabrikadan sevk edilmesinden sonra 90 gün içinde ödeneceğinin belirtildiği, dava konusu ürünlerin ise havayolu konşimentosu ile 25.02.2025 tarihinde sevk edildiği, bu durumda davalının 26.05.2025 tarihinde temerrüde düştüğü, temerrüt tarihinden takip tarihine kadar kısmi ödeme mahsup edilerek (yapılan ödeme taleple bağlılık kuralı dikkate alınarak öncelikle anaparadan düşülmüştür) TMCB'nin yayımladığı kamu bankalarının 1 yıla kadar vadeli mevduata uyguladığı azami faiz oranları üzerinden 2.431,96 USD faiz hesaplandığı, davacı talebinin ise 2.204,00 USD olduğu tespit edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacı tarafında fatura, sözleşme, konşimento ve yük listelerine dayanarak davalı aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafın süresinde itirazı üzerine İİK 67.maddesi uyarınca 1 yıllık yasal süresi içinde açılmış itirazın iptali davasıdır. İİK 67/1.maddesine göre "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." Takibe konu alacak fatura, sözleşme alacağıdır. Faturanın TTK.da tanımına yer verilmemiştir. Vergi Usul Kanunu 229.maddesinde fatura, "Satılan emtia ve yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesika"olarak tanımlanmıştır. TTK 21/1.maddesine göre, 'Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir” TTK 21/2.maddesine göre 'Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır'. 27.06.2003 tarihli 2001/1 E.2003/1 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında, 'fatura sözleşmenin yapılmasıyla ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Öyle ki, taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belgedir....." denilmiştir. Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle sözleşmesel ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle faturaya dayalı alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir. Somut uyuşmazlıkta; davacı taraf, taraflar arasında güneş hücreleri satım anlaşması yapıldığını, tarafların tanesi 0,36912 USD'den A sınıfı güneş hücresinin, açık hesap (fabrikadan malların çıkmasından itibaren 90 gün içinde) ödeme yöntemiyle satışı hususlarında anlaştıklarını, ayrıca taraflarca teslim usulü olarak Incoterms kurallarından FOB teslim usulünun belirlendiğini,bu kapsamda taraflarca 11.02.2025 tarihli Ödeme Garantisi Sözleşmesi ve Proforma Faturanın imzalandığını, anlaşmaya uygun olarak davalının siparişi üzerine toplam 12 palet 599.040 adet güneş hücresini 19.02.2025 tarihinde Shangai Havalimanında davalı şirkete teslim edildiğini, akdedilen sözleşme uyarınca 599.040 adet güneş hücresinin bedelinin 221.117,6448 USD olduğunu, davalının yalnızca 10.000 USD kısmi ödeme yaptığını, davalının davacı şirkete işlemiş faizler hariç 211.117,6448 USD bakiye borcu bulunduğundan bahisle davalı hakkında Kayseri Genel İcra Dairesinin 2025/45904 E. sayılı dosyasında başlatılan takibe davalı tarafından yapılan haksız ve kötüniyetli itirazın iptali ile takibin işleyecek tüm faizleriyle birlikte devamına, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiği görülmektedir. Davalı cevap dilekçesinde; davacı şirket ile arasında Çin’de üretilen MONO PERC solar hücrelerin müvekkiline satışı konusunda ticari ilişki bulunduğunu, taraflar arasındaki bakiyenin, basit bir fatura alacağından öte 1.560.468 adetlik büyük bir Proforma Fatura kapsamındaki kısmi sevkiyatlara ve karmaşık bir cari hesap ilişkisine dayandığını, davacının sunduğu Commercial Invoice’larda satılan mal; “MONO PERC SOLAR CELLS 182*182MM 10BB, 23.4% AND ABOVE, 7.69 Watt AND ABOVE, A GRADE” olarak tanımlandığını, solar cell gibi ileri teknoloji ürünlerde, malın sözleşmeye uygunluğu sadece dış görünüşle değil; performans testleri, verim ölçümleri, kırık/çatlak oranı analizleri gibi teknik incelemelerle anlaşılabildiğinden gizli ayıp ihtimalinin yüksek olduğunu, mahkemenin malların teknik özelliklerinin sözleşme ve proforma/faturada belirtilen niteliklere uygun olup olmadığı, ayıpların varlığı halinde ekonomik değer kaybının ve olası bedel indiriminin belirlenmesi gerektiğini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere müvekkili davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiği görülmektedir. Davacı şirket yabancı şirket niteliğinde olduğundan Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Çin ile ülkemiz arasında teminattan muafiyete ilişkin anlaşma olup olmadığı sorulmuş olup 29.12.2025 tarihli cevabi yazı ile iki ülke arasında muafiyet anlaşması bulunduğu belirtildiğinden davacı şirketten teminat alınmamıştır. Davalı tarafça zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de davaya konu sözleşme ve fatura tarihinin 11.02.2025 oluşu, takip tarihinin ise 17.09.2025 oluşu gözetilerek davalı vekilinin zamanaşımı itirazı haklı bulunmamıştır. Davacının davalı aleyhine Kayseri İcra Dairesinin 2025/45904 E sayılı dosyası ile 17.09.2025 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, söz konusu takipte davalıdan 211.117,00 USD asıl alacak ve 2.024,00 USD faiz olmak üzere toplam 213.141,00 USD alacak talep ettiği, takip dayanağı olarak güneş pili satımına ilişkin11/02/2025 tarihli ödeme garantili sözleşmenin gösterildiği görülmektedir Dosyadaki faturalar incelendiğinde; davacının davalıya düzenlemiş olduğu GLXH2025020601-1 numaralı faturanın 11.02.2025 tarihli olduğu, Mono Perc Solar Selis açıklamasıyla fiyatı 0,36912 olan 299520 Adet malın toplam tutarının 110.558,82 USD olduğu görülmektedir. İkinci fatura incelendiğinde GLXH2025020601-2 numaralı faturanın 11.02.2025 tarihli olduğu, Mono Perc Solar Selis açıklamasıyla fiyatı 0,36912 olan 299520 Adet malın toplam tutarının 110.558,82 USD olduğu görülmektedir. Bu faturaların toplam tutarı 221.117,64 USD olarak hesaplanmaktadır. Bilirkişi tarafından dosyadaki 21.02.2025 tarihli çeki listeleri incelendiğinde her bir fatura için ayrı ayrı çeki listesi düzenlendiği, teslim şeklinin FOB olduğu ve brüt ağırlığının 3.624 kg olduğu belirlenmiştir. Dosyadaki 22.02.2025 tarihli KTL2050234 ve 22.02.2025 tarihli KTL2050236 numaralı havayolu konşimentolar incelendiğinde; 299520 adet + 299520 adet güneş enerjisi hücresi olduğu, ağırlıklarının 3801 kg olarak gözüktüğü davacı tarafça davalıya Shanghai KTL Internatonal Lagistics Co. Ltd. aracılığıyla Pudong Havaalanından İstanbul Havaalanına MU703 sefer sayılı uçakla gönderileceği yazılıdır. Davacı tarafça sunulmuş Ziraat Bankasının 05.06.2025 tarihli 10.000 USD tutarlı ödeme dekontu incelendiğinde davalının davacıya 05.06.2025 tarihinde 10.000 USD ödediği anlaşılmaktadır. Davalının ticari defterlerinde de aynı tarihte (890.575,00 TL) ödeme gözükmektedir. Bunun dışında başka bir ödeme iddiası bulunmamaktadır ve davalı kaydında da yer almamaktadır. Davalı tarafın cevap dilekçesi içeriği de malın teslim edilmediğine ilişkin olmayıp mallarda gizli ayıp olma ihtimalinin yüksek olduğu yönündedir. Her ne kadar davalı tarafça mallarda ayıp olup olmadığının mahkememizce belirlenmesi talep edilmiş ise de eldeki dava açılmadan önce ayıba yönelik hiçbir ihtar gönderilmediği gibi davalı taraf ayıp olduğunu değil ayıplı olma ihtimali bulunduğunu iddia ettiğinden davalının bu savunmasına itibar edilmemiştir. Netice itibariyle dosyadaki havayolu taşıma senedi, faturalar, ödeme garanti sözleşmesi ve davalının ticari defter kayıtları incelendiğinde davalının dava konusu ürünleri teslim aldığı ve 10.000 USD ödeme yaptığı gözetilerek 221.117,64 USD bedelden 10.000 USD ödeme mahsup edildiğinde 211.117,64 USD davacının alacağı bulunduğu belirlenmiştir. Davacı taraf takip talebinde işlemiş faiz talebinde de bulunmuş olup mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada; GL2025020602-1 numaralı 11.02.2025 tarihli ödeme garanti sözleşmesinde ürünlerin fabrikadan sevk edilmesinden sonra 90 gün içinde ödeneceği belirtildiği, havayolu konşimentosunun tarihi 25.02.2025 olduğu için bu süreye 90 gün eklendiğinde davalının 26.05.2025 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmiştir. Davacı taraf takip talebinde davalıdan 2.204 USD işlemiş faiz talep etmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalının 26.05.2025 tarihinde temerrüde düşeceği ve takip tarihi olan 17.09.2025 tarihine kadar taleple bağlılık kuralı gereği kamu bankalarınca 1 yıl vadeli mevduatlara uygulanan azami faiz oranı üzerinden hesaplama yapıldığında 2.431,962 USD faiz tutarı hesaplanmıştır. İzah edilen nedenle davanın kabulü ile Kayseri İcra Dairesi'nin 2025/45904 Esas sayılı takip dosyasında, davalının 211.117,00 USD asıl alacak ve 2.024,00 USD faiz olmak üzere toplam 213.141,00 USD'nin fiili ödeme günündeki TC. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığına yönelik itirazının iptali ile takibin devamına, asıl alacak niteliğindeki 213.141,00 USD'ye takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD cinsi döviz için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına karar vermek gerekmiştir. Davacı, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini istemiştir. İİK'nun 67/2.maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için İİK 67.maddesindeki itirazın iptaline özgü dava şartlarının yanında, davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. İcra inkar tazminatına, döviz üzerinden talep edilen alacağın takip tarihindeki “Türk Lirası” karşılığı üzerinden hükmedilebilir. (Yargıtay 19 Hukuk Dairesi'nin 2012/11766 E. 2012/14589 Karar sayılı ilamı) Somut olayda alacağın faturadan kaynaklı likit bir alacak olması ve davacının talebi gözetilerek, itirazın iptaline karar verilen 213.141,00 USD'nin takip tarihindeki karşılığı olan (1 USD = 41,3657-TL) 8.816.726,66-TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Yabancı para alacağına ilişkin eldeki davada harç ve vekalet ücreti dava dava tarihindeki kur verileri dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2023/3573 E. 2024/1388 Karar sayılı ilamı aynı yöndedir) HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın KABULÜ ile Kayseri İcra Dairesi'nin 2025/45904 Esas sayılı takip dosyasında, davalının 211.117,00 USD asıl alacak ve 2.024,00 USD faiz olmak üzere toplam 213.141,00 USD'nin fiili ödeme günündeki TC. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığına yönelik itirazının iptali ile takibin devamına, 2-Asıl alacak niteliğindeki 211.117,00 USD'ye takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD cinsi döviz için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına, 3-İtirazın iptaline karar verilen 213.141,00 USD'nin takip tarihindeki karşılığı olan 8.816.726,66-TL'nin takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Alınması gereken 609.429,58-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan alınan 108.273,77-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 501.155,81-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafça yatırılan 615,40-TL başvurma harcı ile 108.273,77-TL peşin harç olmak üzere toplam 108.889,17-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 200,00-TL tebligat ve posta gideri ile 15.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.200,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 956.076,40-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 10-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 12/05/2026

Başkan ¸E-imzalıdır Üye ¸E-imzalıdır Üye ¸E-imzalıdır Katip ¸E-imzalıdır