İlk Derece Mahkemesi 2025/877 E. 2026/592 K.

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/877 Esas KARAR NO : 2026/592

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/11/2025 KARAR TARİHİ : 26/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; davacının söz konusu; "...Bank A.Ş. ...Organize Sanayi Şubesine ait ...Seri numaralı, 543.510,19 TL bedelli 28/06/2025 Vade tarihli çek" nedeniyle davalıya karşı borçlu olmadığının tespiti amacıyla arabuluculuğa başvurulmuş olup; davalı taraf ile anlaşmaya varılamadığını, bu nedenle ... Arabuluculuk Bürosu'nun... dosya numaralı dosyası ile arabuluculuk anlaşamama tutanaklarının tarafınca sunulduğunu, davacının davalı ile arasında bir ticari ilişki mevcut olduğunu, bu amaçla davacı, davalıdan alacağı mallara yönelik olarak avans olması adına ...Bank A.Ş. ... Şubesine ait ...Seri numaralı, 543.510,19 TL bedelli 28/06/2025 Vade tarihli çeki verdiğini, davalı çeki aldıktan sonra vermesi gereken malları davacıya teslim etmemiş olup anlaşmaya açıkça aykırı davrandığını, davalı taraf yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi bir de bedelsiz kalan çeki, bankaya ibraz ettiğini, davacı tarafından söz konusu mallar teslim alınmadığından işbu çek ile ilgili menfi tespit davası ikame etme gereği hasıl olduğunu, davalı şirket ile davacı arasından yapılan ticari mal alım satımı gereğince davacı üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, malların teslimi yapılması için avans olarak davalı tarafa çek verildiğini, ancak davalı taraf haksız bir şekilde söz konusu malların teslimini gerçekleştirmediğini, davalı tarafından söz konusu mallar teslim edilmediği gibi bedelsiz kalan çek de iade edilmediğini, fazlaya ve başkaya ilişkin her türlü hukuki ve cezai haklarımız saklı kalmak kaydı ile; haklı davamızın kabulünü, davacının davalıya karşı borçlu olmadığının tespitini, davaya konu ...A.Ş. ...Sanayi Şubesine ait ...Seri numaralı, 543.510,19 TL bedelli 28/06/2025 Vade tarihli çekin iptalini, İstanbul ... İcra Dairesi ...Esas sayılı icra dosyasının iptalini, dava süresi boyunca tedbiren durdurulmasını, davalının kötü niyetli olması sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücreti gibi sair giderlerin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; hiçbir şekilde borcu ve davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla ; ihdas kaydını değiştiren ve kıymetli evrakı talil eden davacının borçtan mücerret evrak olan çeke ilişkin iddialarını yazılı, somut ve resmi delillerle ispatlayamadığından; borcunu ödemekten imtina etmek amacıyla davalı aleyhinde açılan kötü niyetli, haksız ve mesnetsiz davanın ve kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesi için cevap verme zorunluluğu hasıl olduğunu, davacının haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, davacı aleyhine haksız ve kötü niyetle dava başlatan davacının haksız ve mesnetsiz kötü niyet tazminat taleplerinin reddini, İİK m.72/4 uyarınca, davalının alacağının geciktirilmesi sebebiyle davacı borçlunun alacağın %20’sinden aşağıda olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini, davalı aleyhindeki haksız ve mesnetsiz icra takibinin dava süresi boyunca tedbiren durdurulması taleplerinin ve çekin iptali taleplerinin reddini, HMK 329. Vd. md.leri gereğince davasının hiçbir hakkı olmadığı halde kötü niyetle dava ikame ettiğinden yargılama gideri ile davalının tarafına ödemesi gereken vekalet ücretinin davacı tarafından ödenmesini, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: -İstanbul ... İcra Dairesinin... Esas sayılı icra dosyası. -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Tüm dosya kapsamı DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, Uyuşmazlık; davacı tarafından davalıya verilen dava konusu çekin taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında avans mahiyetinde düzenlendiği, davalının çek karşılığında teslim etmesi gereken malları teslim etmemesi nedeniyle çekin bedelsiz kaldığı ve bu sebeple davacının çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca çek, kambiyo senedi niteliğinde olup mücerret borç ikrarını içeren kıymetli evraktır. Çekin hukuki niteliği gereği kural olarak bir ödeme aracı olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle, çekin avans veya teminat amacıyla verildiği yönündeki iddia, kambiyo senedinin olağan fonksiyonuna aykırı bir vakıa niteliğinde olup, bu iddiayı ileri süren tarafça yazılı delillerle ispat edilmelidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 190. maddesi ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca, taraflar dayandıkları vakıaları ispatla yükümlüdür. Menfi tespit davalarında da, çekin bedelsiz kaldığını veya avans mahiyetinde düzenlendiğini ileri süren davacı taraf, bu iddiasını kesin, inandırıcı ve yazılı delillerle ortaya koymak zorundadır. Her ne kadar davacı taraf bilirkişi incelemesi deliline dayanmış ise de, bilirkişi incelemesi tarafların ispat etmekle yükümlü oldukları vakıaların yerine geçebilecek bir delil olmayıp, mevcut delillerin teknik değerlendirilmesine hizmet eden bir ispat vasıtasıdır. Davacı tarafından öncelikle çekin avans amacıyla düzenlendiğini ortaya koyan yazılı delillerin ibraz edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda Mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında davacı tarafa, dava konusu çekin davalıya avans amacıyla verildiği iddiasını ispata elverişli, çeke açıkça atıf yapan yazılı delillerini sunması için iki haftalık kesin süre verilmiştir. Ancak davacı tarafça verilen kesin süre içerisinde, çekin avans mahiyetinde düzenlendiğini veya dava konusu çek ile temel borç ilişkisi arasında doğrudan bağlantı bulunduğunu ortaya koyan, senede açıkça atıf içeren herhangi bir yazılı delil dosyaya ibraz edilmemiştir. Dosya kapsamındaki mevcut deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça çekin avans olarak verildiği, davalının mal teslim yükümlülüğünü yerine getirmediği ve bu nedenle çekin bedelsiz kaldığı yönündeki iddiaların yazılı ve kesin delillerle ispat edilemediği anlaşılmıştır. Davacı tarafından sözleşme, sipariş formu, proforma fatura, yazışmalar, teslim edilmeyen mallara ilişkin ticari kayıtlar veya çeke açıkça atıf yapan herhangi bir belge sunulmadığı gibi, verilen kesin süreye rağmen bu eksiklik de giderilmemiştir. Bu durumda, kambiyo senedi niteliğindeki dava konusu çek nedeniyle davacının borçlu olmadığının kabulünü gerektirir hukuki ve fiili şartların oluşmadığı, davacının ispat yükünü yerine getiremediği, ispat edilemeyen iddialara hukuki sonuç bağlanmasının mümkün bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00-TL harcın, peşin alınan 9.281,80-TL harçtan mahsubu ile bakiye 8.549,80-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 86.961,63-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 5-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere karar verildi. 26/06/2026

Katip Hakim ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır