İlk Derece Mahkemesi 2025/855 E. 2026/422 K.

T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/855 Esas KARAR NO : 2026/422 Karar

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 10/10/2024 KARAR TARİHİ : 14/05/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, TALEP: Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; 28.11.2020 Tarihinde ... sevk ve idaresindeki müvekkil şirket nezdinde trafik sigortası ile sigortalı bulunan ... plakalı araç, direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı istikametten gelen ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca ve başkaca araçlara çarparak trafik kazasına sebebiyet verdiğini, meydana gelen trafik kazasında sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz ve alkollü olduğu, ayrıca KTK' nın 56/1-A maddesinin ihlal ederek kusurlu olduğu tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından ödenen sigorta tazminatının TTK m. 1481 ile ZMMS Genel Şartları B.4. maddesi kapsamında rücuen tazminini talep ettiklerini, davanın kabulüyle, davaya konu icra dosyasına yapılan itirazının iptaline, takibin 18.954,53-TL (takip toplamı) üzerinden devamı ile 11.05.2022 (sigorta tazminatının ödeme tarihi) tarihinden itibaren işleyecek faiziyle (ticari temerrüt faizi) birlikte tahsiline, asıl alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, dosyanın tensibi ile birlikte davalıların menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine (Yüksek Mahkemenin (...) kararlarında da belirttiği gibi bu hususu «... ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, borçlunun temerrüde düşürülmesi gerekli olmayıp, borcun muaccel olması -yani vadesinin gelmesi- yeterlidir...» şeklinde ifade etmiştir. (....))yargılama giderleri, vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı taraf sunduğu dava cevap dilekçesinde özetle; İlamsız icra takibinde davacı şirkete yapılan borca itiraz tarihi göz önünde bulundurarak zamanaşımı itirazında bulunarak davanın usulden reddini talep ettiklerini, tazminatın taraflarına rücu edilmesine ilişkin zamanaşımı itirazında bulunduklarını, ... plakalı aracın bulunmadığını, davacının beyanları ve sunulan belgelerin birbirine uymadığını, bu sebeple davanın reddedilmesi gerektiğini, dava konusu olayın gerçekleştiği kaza günü sürücü ... normal hızla seyir halinde iken neden olduğunu anlayamadığı bir sebepten dolayı direksiyonun hakimiyetini kaybettiğini ve öncelikle ... plakalı araç ile çarpıştığını, akabinde kendi şeridine geçmeye çalışırken kazayı görmesine rağmen hızla seyretmekte olan ... plakalı araçla çarpışmak durumunda kaldığını, gerçekleşen kazada ... plakalı aracın da kusurunun bulunmadığını, zira müvekkili şirkete ait araç ile ... plakalı aracın çarpışması sonucunda müvekkili şirkete ait aracın bir kısmı kendi şeridinde kaldığını, ... plakalı aracın sürücüsünün bunu görmesine rağmen durmadığını ve devam ettiğini, sürücü ...'in ... plakalı araçla çarpıştıktan sonra direksiyonu toplamaya çalıştığını, bu defa diğer şeritten gelen ... plakalı araçla çarpışmak durumunda kaldığını, 3. olarak gerçekleşen bu kazada da ... plakalı aracın ağır kusurunun bulunduğunu, zira hemen önünde 3 aracın karıştığı bir kaza meydana geldiğini ve bunu görebilecek durumda olmasına rağmen herhangi bir önlem almadığını, eğer ... plakalı aracın sürücüsü takip mesafesini korumuş olsaydı yahut dikkatli bir şekilde yola bakıyor olsaydı gerçekleşen kazayı görerek uzak mesafede durabilir ve 3. kazanın gerçekleşmesini önleyebileceğini, buna rağmen herhangi bir eylemde bulunmadığını tam aksine kaza alanına doğru aracını sürmeye devam ettiğini, bu halde ... plakalı aracın kazanın gerçekleşmesinde kusurunun bulunmadığını, akabinde ... plakalı aracın geri geri giderek ... plakalı araç ile çarpıştığını, müvekkili şirkete husumet yöneltilmesinin haksız olduğunu, zira ... plakalı araçta gelen zarardan ... plakalı aracın sorumlu olduğunu, davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacının itirazın iptali talebinin ve icra-inkâr tazminatı talebinin reddine, davacının icra takibinin konusu olan meblağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Büyükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... tarihli görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiştir. Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır. Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı olarak davacı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin rücuen tazmini istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İstanbul Arabuluculuk Dairesinin ... numaralı dosyasında; ... tarihinde .... sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 17, m. 18/A ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği anlaşıldı. Dosya kapsamında bulunan İstanbul .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 18.454,00-TL asıl alacak ve 500,53-TL İşlemiş faiz olmak üzere toplam 18.954,53-TL alacağın (% 9,00 faiz) yönünden 10/09/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borcun sebebi olarak maddi hasarlı trafik kazasının gösterildiği, davalı tarafından 23/12/2022 tarihinde borcun tamamına ve talep edilen harç, masraf, faiz ve vekâlet ücreti de dâhil tüm fer’ilerine ayrıca ve açıkça itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı görülmüştür. Uyuşmazlık, Davacının takip ve dava tarihi itibariyle 28/11/2020 tarihli kaza tarihinde dava dışı sürücünün ehliyetsiz ve alkollü olup olmadığı, rücu şartları oluşup oluşmadığı, davacının davalıdan ödenen bedeli talep edip edemeyeceği, davacının bu alacağı talep edip edemeyeceği, borcun ödenip ödenmediği, borçlunun temerrüte düşüp düşmediği temerrüt tarihinin , uygulanması gereken faiz tür ve oranının, buna göre tahakkuk eden faiz miktarının ve toplam alacağın ne olduğu, icra-inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplandığı tespit edildi. Mahkememizce davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre yukarıda kaza nedeni ile tarafların kusurunun olup olmadığı, rücuen tazminat şartlarının oluşup oluşmadığını tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, dosyanın bilirkişi heyetine verildiği, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 23/03/2026 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; "Dosyadaki teknik veriler, ekspertiz raporu ve aktüeryal hesaplamalar ile tam uyumlu olup; kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...’in %100 (Tam Kusurlu) olduğu; Sürücünün ehliyetsiz oluşunun ve kaza sırasındaki sevk hatasının, direksiyon hakimiyeti kaybıyla doğrudan teknik illiyet bağı kurduğu; ... plaka sayılı aracın sürücüsü dava dışı ...‘in kazanın oluşumunda %100 oranında ASLİ ve TAM KUSURLU olması sebebiyle, araç maliki davalı ....’nin 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve bağlı yönetmelikler gereği dava dışı ...’in sürekli sakatlığa maruz kalması sonucunda meydana gelen zarardan sürücünün kusuru nispetinde %100 oranındaki kısmından araç maliki ve işleticisi olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; Gerçekleşen zararın, davacı .... tarafından sigortacı sıfatı ile ... plaka sayılı aracın maliki, davalı ....’nin hukuki sorumluluklarının teminat altına alınması maksadıyla 09.07.2020 başlangıç 09.07.2021 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde tanzim edilen, ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi hükümleri gereğince, poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamında olduğu; Dava konusu kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin Sakatlanma ve Ölüm Tazminat Teminat limitinin kişi başına 410.000,00-TL, olduğu, davacı ....‘nin, poliçe teminat limiti tutarına kadar gerçekleşen toplam tazminat tutarından sorumlu olduğu, artan bakiyenin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği; Gerçekleşen kaza sebebi ile dava dışı ...‘in sürekli sakatlığa maruz kalması sonucunda meydana gelen zararın davacı .... tarafından sigortacı sıfatı ile düzenlenen ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi hükümleri gereği, Sakatlanma ve Ölüm Tazminat Teminat limitinin kişi başına 410.000,00-TL, tutarındaki poliçe limitini aşmadığı; 28.11.2020 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda oluşan zararın, poliçenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki vadesi içerisinde gerçekleştiği; Davalı ....’nin maliki olduğu ... plaka sayılı aracın sürücüsü dava dışı ...‘in %100 oranındaki kusuru nispetinde, gerçekleşen zararın, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı sıfatı ile davacı .... tarafından zarar gören dava dışı ...‘e ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı; Davacı .... tarafından dosyada mübrez 11.05.2022 tarihli açıklamalı ödeme dekontu ile 18.454,00-TL sürekli sakatlık zararı tazminat tutarının dava dışı ...’in vekili ...’a ödendiği; Davalı ....’nin maliki olduğu ... plaka sayılı aracın sürücüsü dava dışı ...‘in olayın oluş şekli itibarıyla kazanın meydana gelmesinde heyetimizde görevli makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur yönünden yapılan değerlendirmeye göre %100 oranında kusurlu olduğu; Araç sürücüsü dava dışı ...‘in kaza anında en az 1,47(birvirgülkırkyedi) promil ALKOLLÜ olduğu, mevzuat hükümlerine göre belirlenen seviyenin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı, T.C. Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu .... Adli Tıp İhtisas Kurulu’nun.... tarih ve ... sayılı kararında, emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyeceğinin değerlendirildiği; ... plaka sayılı aracın sürücüsü dava dışı ...‘in kaza anında sevk ve idaresinde bulunan aracı kullanmak için yeterli sürücü belgesine sahip olmadığı; Alkollü ve/veya sürücü belgesiz araç kullanımı sebebiyle oluşan zararların Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliğinin B4/b-c maddeleri gereğince sigortalıya rücu sebepleri kapsamında değerlendirildiği; Davacı ....‘nin 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 95/1 kapsamında ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliğinin B4/b-c maddelerine dayanarak, mezkûr olayda zarar gören dava dışı ...’e ödediği 18.454,00-TL tutarındaki ana para tazminat bedelini ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı bulunan ... plaka sayılı aracın maliki sigortalısı davalı ....’ne karşı, rücuen tazminat talep şartlarının gerçekleşeceği," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporu HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Madde 1401/1 bendinde; Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle va da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir.” 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu Madde 11/1 bendinde; “Sigorta sözleşmeleri: Madde 1l- (2) Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir. Ancak, sigorta sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartlar tesis edilebilir. Bu hususlar, sigorta sözleşmesi üzerinde ve özel şartlar başlığı altında herhangi bir vanılsıva neden olmavacak sekilde acık olarak belirtilir.” Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları Madde Al ve A4 te; “Sigortanın Kapsamı Madde Al- Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır. a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması, b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, ©) Üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, d) Aracın yanması, e) Aracın veva araç parçalarının çalınması veva çalınmaya teşebbüs edilmesi.” 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Madde 1461/1 bendinde; Sigorta bedeli: Madde 1461- (2) Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez.” Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; 20.11.2020 tarihinde gerçekleşen kaza sonucunda gerçekleşen zarar kapsamında davacı .... tarafından 11.05.2022 tarihli ödeme dekontu ile 18.454,00-TL hasar tazminat tutarının ödediği ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Madde 1472/1 uyarınca halefiyet hakkına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Sigortacı ödediği tazminat tutarı ile sınırlı olmak kaydı ile halefiyet hakkına dayalı olarak rücu talebini zarar verenlere karşı kullanabilir. Tazminat yükümlülüğünü yerine getirmek suretiyle halefiyet hakkına sahip olan sigortacı, rücu talebini öncelikle zarar verenin varsa, ilgili risk için teminat sunan sigorta şirketine yönlendirmelidir. Zarar veren tarafın sigorta poliçesinde bulunan limitler, gerçekleşen zarar tutarını karşılamaya yetiyorsa, meydana gelen zarar, poliçe kapsamında giderilir. Davalı ....’nin maliki olduğu ... plaka sayılı aracın sürücüsü dava dışı ...‘in olayın oluş şekli itibarıyla kazanın meydana gelmesinde heyetimizde görevli makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur yönünden yapılan değerlendirmeye göre %100 oranında kusurlu olduğu; Araç sürücüsü dava dışı ...‘in kaza anında en az 1,47(birvirgülkırkyedi) promil ALKOLLÜ olduğu, mevzuat hükümlerine göre belirlenen seviyenin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı, T.C. Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu ... Adli Tıp İhtisas Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı kararında, emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyeceğinin değerlendirildiği; ... plaka sayılı aracın sürücüsü dava dışı ...‘in kaza anında sevk ve idaresinde bulunan aracı kullanmak için yeterli sürücü belgesine sahip olmadığı; Alkollü ve/veya sürücü belgesiz araç kullanımı sebebiyle oluşan zararların Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliğinin B4/b-c maddeleri gereğince sigortalıya rücu sebepleri kapsamında olduğu davacının 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 95/1 kapsamında ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliğinin B4/b-c maddelerine dayanarak, mezkûr olayda zarar gören dava dışı ...’e ödediği 18.454,00-TL tutarındaki ana para tazminat bedelini ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı bulunan ... plaka sayılı aracın maliki sigortalısı davalı ....’ne karşı, rücuen tazminat talep şartlarının gerçekleşeceği tespiti karşısında gerçek zararın kusur oranında belirlendiği, ehliyetsizlik sebebine dayalı rücu şartlarının oluştuğu, davacının davasını ispat ettiği anlaşılmakla itirazın iptali lie takibin devamına karar vermek gerekmiştir. İİK'nın 67/2. maddesine göre itirazın iptali davasında, alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için hükmün usulüne uygun yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içerisinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması gerekir. Burada borçlu itirazının kötü niyetle yapılmış olması veya alacağın bir belgeye bağlanması koşulu aranmaz. Bu yasal koşullar yanı sıra takibe konu alacağın likit olması da gerekir. Bir alacağın likit olup olmadığı her olay özelliklerine göre değişmekle birlikte alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilerek sonuca ulaşılmalıdır. Buna göre, likit bir alacaklıdan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması yada borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlarının bilinmesi ya da bilinmesinin gerekmesi gerekir. Davalı taraf talebine karşı koymasının haklı nedenlere dayanıp dayanmadığının belirlenmesi, rücu şartlarının belirlenmesi yargılama yapılmasını gerektirdiğinden alacağın likit (muayyen, belirli) olduğundan söz edilemez. Bu durumda mahkemece davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; Davanın İİK'nın 67/1.maddesi uyarınca KABULÜNE, 1-İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı ilamsız icra takibine davalı tarafından yöneltilmiş olan18.954,53-TL bakımından itirazın iptali ile asıl alacak tutarına icra takip tarihinden asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2.maddesi uyarıca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, 2- İİK'nın 67/2. maddesi şartları oluşmadığından davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.294,78-TL ilam harcın davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 867,18-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç, 60,80-TL vekalet harcı, olmak üzere toplam 916,00-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından görevsiz mahkemede ve mahkememizde yapılan 18.742,50-TL toplam yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına) 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili hazineye irat kaydına, 8-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen olunan 18.954,53-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince tarafların talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair; miktar itibariyle KESİN olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/05/2026

Katip ... ¸e-imzalı

Hakim .... ¸e-imzalı