İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/76 E. 2025/496 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/76
- Karar No
- 2025/496
- Karar Tarihi
T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/76 Esas - 2025/496 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/76 KARAR NO : 2025/496
H
DAVA : Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/02/2025 KARAR TARİHİ : 30/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/01/2026
TALEP: Davacı vekili 17/02/2025 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin "..." ibaresini içeren birçok markanın yanı sıra ... nezdinde 2002/07546 tescil numaralı “...HOLDİNG" ibareli, 2006/14456 tescil numaralı “...... şekil”, T/02710 tescil numaralı "... ..." ibareli tanınmış marka başta olmak üzere, 2014/56293 tescil numaralı “...YATIRIM”, 2008/29448 tescil numaralı “... ÇİMENTO” gibi ...Holding bünyesinde pek çok farklı sektörde gerçekleştirilen iş ve işlemi tanıtıcı markanın münhasıran sahibi olduğunu, bu çerçevede, müvekkili şirket ve markalarının esaslı unsurunu oluşturan "..." ibaresinin tanınırlığının en yüksek seviyede olduğunu, ulusal ve uluslararası arenada tüketiciler nezdinde tanınırlığa ve yürüttüğü yoğun markalaşma faaliyetleri neticesinde yüksek bir ticari itibara sahip olduğunu, müvekkili şirketin ... nezdinde tescilli ...esas unsurlu markaları yahut ayırt edilemeyecek derecede benzerlerinin müvekkili şirketin herhangi bir bilgisi veya izni olmaksızın davalının ticari unvanında ve ticari faaliyetlerinde kullanıldığını, söz konusu kullanımların, müvekkili şirketin marka hakkına tecavüz teşkil ettiğini ve davalının, müvekkili şirketin yıllar boyu oluşturmuş olduğu marka değeri ve ticari itibarından faydalanarak haksız kazanç elde ettiğini, davalı tarafından gerçekleştirilen kullanımların tespit edilmesi üzerine müvekkili şirket tarafından Üsküdar 9. Noterliğinin 04.06.2024 tarih ve 16262 yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edildiğini, ancak davalı kullanımlarının devam ettiğini, ihtarnamenin tebliğinden sonra dahi söz konusu kullanımları sonlandırmaktan imtina eden davalının iyi niyetli olduğundan söz edilemeyeceğini, yapılan arabuluculuk faaliyetinin de “görüşme yapılamadan anlaşamama” şeklinde sonuçlandırıldığını, davaya konu markasal ve ticari kullanımların ticari dürüstlüğe aykırı olup haksız rekabet teşkil ettiğini ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.52 uyarınca davalıya ait ticari unvanın ticaret sicilinden terkini gerektiğini ileri sürerek; tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması ile davalının ticaret unvanının sicilden terkinine, tescilli marka hakkına tecavüzden doğan maddi ve manevi zararların tazmini amacıyla fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00- TL maddi tazminatın ve 50.000,00-TL manevi tazminatın, ihtarnamenin tebliğinden itibaren işleyecek olan ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, dava sonunda verilecek hükmün masrafları davalı yana ait olmak üzere günlük gazete ve benzeri vasıtalarla ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şirket davaya cevap vermemiştir.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Davanın; marka hakkına tecavüz iddiasına dayalı, tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, ticaret unvandan terkin, maddi ve manevi tazminat istemlerinden ibaret olduğu anlaşılmıştır. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı eylemlerinin, davacının 2002/07546, 2006/14456, T/02710, 2014/56293, 2008/29448 sayılı markalarına ilişkin markaya tecavüz oluşturup oluşturmadığı, varsa bu tecavüzün önlenmesi, durdurulması ile maddi ve manevi tazminat istemlerinin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 07/10/2025 havale tarihli raporda özetle; "Takdir ve Değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; somut olayda davalı ticaret unvanı bakımından tecavüz ve terkin şartlarının oluşmadığı görüş ve kanaatine ulaştığımızı saygıyla arz ederiz." ifade edilmiştir.
GEREKÇE 6769 s. SMK’nın 29. maddesi ile “marka hakkına tecavüz sayılan filler” düzenlenmiş olup ilgili hüküm şöyledir: Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller Madde 29- (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır: a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak. b)Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek. c)Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak. ç)Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. (2) 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü tecavüz davalarında def’i olarak ileri sürülebilir. Bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi esas alınır. SMK’nın “marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları” yan başlıklı 7. maddesi ile getirilen düzenlenme ise şöyledir: Marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları Madde 7- (1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir. (2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması. b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması. c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması. (3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir: a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması. b)İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi. c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi. ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması. d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması. e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması. f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması. (4) Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez. (5) Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez: a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi. b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması. c) Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması. SMK m. 149 ile “Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler” aşağıdaki gibi düzenlenmiştir: (1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması. e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması. f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi. (2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir. (3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer. (4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez.
Davacı Şirket Adına Tescilli Markaların İncelenmesi T/02710 sayılı "...+şekil" ibareli tasarımın 26/08/2015 tarihinde tescil edildiği, 2002/07546 sayılı "...holding" ibareli markanın 01 / 02 / 03 / 04 / 05 / 06 / 07 / 08 / 09 / 10 / 11 / 12 / 13 / 14 / 15 / 16 / 17 / 18 / 19 / 20 / 21 / 22 / 23 / 24 / 25 / 26 / 27 / 28 / 29 / 30 / 31 / 32 / 33 / 34 / 35 / 36 / 37 / 38 / 39 / 40 / 41 / 42 / 43 / 44 / 45. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar 05/04/2002 tarihinde tescil edildiği, 2006/14456 sayılı "..." ibareli markanın 01 / 02 / 03 / 04 / 05 / 06 / 07 / 08 / 09 / 10 / 11 / 12 / 13 / 14 / 15 / 16 / 17 / 18 / 19 / 20 / 21 / 22 / 23 / 24 / 25 / 26 / 27 / 28 / 29 / 30 / 31 / 32 / 33 / 34 / 35 / 36 / 37 / 38 / 39 / 40 / 41 / 42 / 43 / 44 / 45. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar 10/04/2006 tarihinde tescil edildiği, 2014/56293 sayılı "...yatırım" ibareli markanın 01 / 02 / 03 / 04 / 05 / 06 / 07 / 08 / 09 / 10 / 11 / 12 / 13 / 14 / 15 / 16 / 17 / 18 / 19 / 20 / 21 / 22 / 23 / 24 / 25 / 26 / 27 / 28 / 29 / 30 / 31 / 32 / 33 / 34 / 35 / 36 / 37 / 38 / 39 / 40 / 41 / 42 / 43 / 44 / 45. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar 04/07/2014 tarihinde tescil edildiği, 2008/29448 sayılı "...çimento" ibareli markanın 19 / 35. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar 20/05/2018 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. Davacının iddiası, davalının ticaret unvanında ve ticari faaliyetlerinde ...ibaresini izinsiz kullandığı yönündedir. Bununla birlikte davalının markasal kullanımlarına ilişkin davacı tarafından delil sunulmadığından somut uyuşmazlığa ilişkin inceleme ve değerlendirmeler davalının ticaret unvanı bakımından yapılacaktır. Davalının ticaret unvanı “...Gıda Et Teks. Kimya Org. Reklam Zücc. San. Tic. Ltd. Şti.” şeklindedir. Yukarıda belirtildiği gibi, SMK m. 29/1-a, 7/2-b gereğince marka sahibi tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılmasının yahut tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılmasının önlenmesini talep etme hakkına sahiptir. Bu bağlamda işaretin ticaret alanında kullanılması halinde SMK m. 7/3-e kapsamında işaretin ticaret unvanı olarak kullanılması da yasaklanabilir. Ticaret unvanı 6102 sayılı TTK m. 39 ve devamında düzenlenmektedir. Buna göre; her tacir, ticari işletmesine ilişkin işlemleri, ticaret unvanıyla yapmak ve işletmesiyle ilgili senetlerle diğer belgeleri bu unvan altında imzalamak zorundadır. Ticaret unvanının korunmasına ilişkin m. 52/1 ise “Ticaret unvanının, ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibi, bunun tespitini, yasaklanmasını; haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmişse kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesini veya silinmesini, tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, gereğinde araçların ve ilgili malların imhasını ve zarar varsa, kusurun ağırlığına göre maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Maddi tazminat olarak mahkeme, tecavüz sonucunda mütecavizin elde etmesi mümkün görülen menfaatinin karşılığına da hükmedebilir” şeklindedir. YHGK’nin 08.02.2023 tarihli, E.2021/446 ve K.2023/61 sayılı kararında “hizmet” markalarına ilişkin olarak aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir: "18. Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında ticaret unvanının "ticaret alanında" kullanımından maksat; unvanın ekonomik kazanç elde etmek amacıyla ticari alanda kullanımı olup kazanç elde amacıyla kullanım dışındaki özel bir şekil ve sebep için ticaret unvanının kullanımı bu kapsama girmemektedir. Bir marka ile aynı ibareyi içeren ticaret unvanının marka hakkına tecavüz teşkil etmesi için SMK'nın 7/2-a maddesi gereğince markanın tescil kapsamındaki mal veya hizmetlerin ekonomik kazanç elde etme amacına yönelik olarak ticari alanda kullanılması gerekir. Buradan hareketle unvanın ticaret alanında kullanımı, unvanın markasal kullanımını da içine alan ancak ondan daha geniş kapsamlı bir kullanım şeklidir. Bu anlamda ticaret unvanının markasal kullanımı yanında markanın sahip olduğu işlevlere zarar verme anlamında tehlike oluşturan kullanımlar da, markasal kullanım şeklini almamış olsa dahi, SMK'nın 29/1-a maddesi yollamasıyla aynı Kanun 7/3-e maddesi gereğince marka hakkına tecavüz teşkil edebilir. Dolayısıyla bir markadaki aynı işareti içeren ticaret unvanının kullanımının marka hakkına tecavüz oluşturması, unvanın sadece markasal kullanımına bağlı değildir. Bu anlamda mehaz düzenlemelerde yer alan; ticaret unvanının kullanımının mal veya hizmetlerin ayrıt edilmesi amacına hizmet ettiği durumların sadece markasal kullanıma özgü olmayıp ticaret alanındaki diğer kullanımlar sırasında da böyle bir etkinin ortaya çıkması mümkündür. Özellikle ticari alandaki hizmet sunumlarının ticaret unvanı adı altında yapılması durumunda, markasal bir kullanım niteliğinde olmasa dahi bu kullanımların yukarıda açıklanan nitelikleri itibariyle sunulan hizmetin kökenini gösterme yahut diğer teşebbüslerin hizmetlerinden ayırt edilmesi işlevini haiz olabileceğinden bu tür bir kullanım, aynı ibareyi içeren ve aynı sınıflarda unvandan daha önce tescilli marka hakkına tecavüz niteliğinde olacaktır. 19. Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacılar tarafından kullanılan markaların esas unsurunun "..." ibaresinden oluştuğu, aynı ibarenin ticaret unvanlarında da yer aldığı, davalının ticaret unvanın asıl unsurunun da "..." ibaresinden ibaret olduğu, bu anlamda davacılara ait markalardaki ibarelerin aynısının davalının ticaret unvanında kullanıldığı, unvandaki diğer unsurların ayırt edici nitelikte olmadığı, davalının faaliyet alanı olan hizmet sektörü ile davacıların markaları kapsamlarındaki hizmet sınıflarının benzer olduğu anlaşılmaktadır. 20. Davacılara ait markalardaki esas unsur olan "..." ibaresinin davalının ticaret unvanında kullanıldığı ve davalının faaliyet gösterdiği hizmet sektörünün davacıların markalarının kapsamındaki hizmet sınıfları ile benzer olduğu açıktır. Bunun sonucu olarak; davacılara ait marka ile davalıya ait ticaret unvanı arasında, sunulan hizmetin kaynağı hakkında karışıklık söz konusu olabileceği gibi sunulan hizmetin diğerlerinden ayırt edilmesi işlevini haiz olma ihtimalinin bulunması nedeniyle davalıya ait ticaret unvanının, hizmet sunumu sırasında marka gibi algılanma ihtimali yanında davacılara ait tescilli markaların işlevlerine zarar verme ihtimalleri bulunmaktadır. Zira hizmet sınıflarında kullanılan markalarda, marka işaretinin konulabileceği somut bir ürün bulunmadığından bu işaretin hizmetin sunulduğu bina, araç, gereç, basılı evraklar vb. tanıtma vasıtalarıyla kullanımı mümkündür. Bu sebeple mal sınıflarında tescilli markaların aynı malı üreten bir tacirin ticaret unvanına karşı korunmaları ile hizmet sınıfında tescilli bir markanın aynı hizmeti sunan bir tacirin ticaret unvanına karşı korunması aynı özellikleri taşımayacaktır. 21. Bu kapsamda her ne kadar Özel Dairece, SMK'nın 7/3-e maddesinde yer alan işaretin ticaret alanında kullanılmasından markasal kullanımın kastedildiği, bu kapsamda SMK'nın 29/1-a maddesinin yaptığı yollama ile aynı Kanun'un 7/3-e maddesi anlamında marka hakkına tecavüzün söz konusu olabilmesi için davalı tarafça unvanın markasal kullanımının zorunlu olduğu belirtilmiş ise de; hizmet sektöründe faaliyet gösteren davalının, davacıların markalarındaki işaretin aynısını taşıyan ticaret unvanını hizmetin sunumu sırasında işletmesinin tabelası, fiyat listesi, kataloglar, reklam afişleri, ilanlar, servis arabaları, iş makineleri ve personel kıyafetleri gibi gereçler üzerinde kullanması durumunda, tescil edildiği şekilde kullansa dahi davacılara ait markaların işlevlerinin zarar görme ihtimallerinin bulunduğu, davalının sunacağı bu hizmetlerin davacıların markaları kapsamında yapılan hizmetler olarak algılanabileceği açıktır. Ayrıca SMK'nın 29/1-a yollamasıyla aynı Kanun'un 7/3-e maddesi kapsamında marka hakkına tecavüzün söz konusu olabilmesi için hem Kanun'un açık ifadesinden hem de mehaz düzenlemelerden çıkarılan sonuçlardan hareketle ticaret unvanının markasal kullanımı zorunlu değildir. Bu bağlamda markasal kullanımın yanında, tecavüz iddiasının söz konusu olduğu markaların işlevlerinin zarar görme ihtimallerinin mevcudiyeti durumunda da marka hakkına tecavüzden söz edilebilir. 22. Bu itibarla davacılara ait markalardaki esas unsur olan "..." ibaresinin, markaların tescilli olduğu hizmetlerdeki faaliyetler sırasında davalının ticaret unvanında aynen kullanımı, SMK'nın 29/1-a maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 7/3-e maddesi gereğince davacıların marka haklarına tecavüz teşkil etmekte olup davalının bu eylemi, davacılar tarafından marka haklarına dayalı olarak yasaklanabilir. 23. Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında; SMK'nın 7/3-e maddesi kapsamında ticaret unvanın kullanımının marka hakkına tecavüz oluşturabilmesi için unvanın markasal kullanımının zorunlu olduğu, zira SMK'nın 7/2 nci maddesindeki kullanımların tamamının markasal nitelikte olduğu, madde gerekçesinde değinilen mehaz düzenlemelerde de bu hususa işaret edildiği, bu bağlamda işaretin kullanıldığı mal veya hizmetler arasında bir ayrımın yapılmadığı, dolayısıyla unvansal kullanım markasal kullanım niteliğinde olmadığından marka hakkına tecavüz oluşturmadığı, bu sebeple davalının, davacıların markasındaki ibareyi unvan olarak hizmet sınıflarında kullanımının marka hakkına tecavüz oluşturmadığından direnme kararının Özel Daire kararındaki gerekçeyle bozulması gerektiği ileri sürülmüş ise bu görüş, Kurul çoğunluğunca benimsenmemiştir. 24. Hâl böyle olunca; davacılara ait markalardaki esas unsur olan "..." ibaresinin, davalının ticaret unvanının ek ve asıl unsuru olarak faaliyette olduğu hizmet sektöründe kullanımının, SMK'nın 29/1-a maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 7/3-e maddesi gereğince davacılara ait marka hakkına tecavüz niteliğinde olduğuna dair Bölge Adliye Mahkemesince verilen direnme kararı yerindedir." şeklinde karar verilmiştir. Bu karardan anlaşıldığı üzere YHGK’nin incelemesine esas noktalar; davacı markasındaki esas unsurun davalının ticaret unvanında kullanılıp kullanılmadığı, davalının faaliyet gösterdiği hizmet sektörünün davacı markalarının kapsamındaki hizmet sınıfları ile aynı/benzer olup olmadığı, tescilli markadaki işaretin “ticaret alanında” ticaret unvanı olarak kullanılıp kullanılmadığıdır. “Ticaret alanında” kullanma ise, markadaki işaretin ekonomik kazanç elde etmek amacıyla kullanılması olarak ifade edilmiştir. Diğer bir ifade ile bir marka ile aynı ibareyi içeren ticaret unvanının, marka hakkına tecavüz teşkil etmesi için marka tescili kapsamındaki mal veya hizmetlerin ekonomik kazanç elde etme amacına yönelik olarak ticari alanda kullanılması gerektiği belirtilmektedir. Bu açıklamalardan hareketle unvanın ticaret alanında kullanımının, unvanın markasal kullanımını da içine alan ancak ondan daha geniş kapsamlı bir kullanım şekli olduğu vurgulanmaktadır. Bu çerçevede somut uyuşmazlık ele alındığında; davalı tarafın ticaret unvanı “...Gıda Et Teks. Kimya Org. Reklam Zücc. San. Tic. Ltd. Şti.” olup, "..." ibaresi ticaret unvanının ek kısmıdır. Dolayısıyla davacı markalarının esas unsurunu teşkil eden ...sözcüğü, davalının ticaret unvanında markasal unsur olarak kullanılmıştır. Davalı unvanının çekirdek kısmından anlaşıldığı üzere davalının faaliyet alanları “Gıda Et Tekstil Kimya Organizasyon Reklam Züccaciye”dir. Bu faaliyet alanları ile davacının 2002/07546, 2006/14456 ve 2014/56293 sayılı markalarının tescilli olduğu mal/hizmetler arasında ayniyet ilişkisi bulunmaktadır. Şöyle ki; “Gıda ve Et” sektörü davacı markalarının tescilli olduğu 29, 30. sınıf; “tekstil” sektörü davacı markalarının tescilli olduğu 24, 25, 26. sınıf; “Kimya” sektörü davacı markalarının tescilli olduğu 01. sınıf; “Organizasyon ve Reklam” sektörü davacı markalarının tescilli olduğu 35. sınıf ve “Züccaciye” sektörü davacı markalarının tescilli olduğu 07, 11, 21. sınıf mal ve hizmetler ile aynı/aynı türdür.
Öte yandan; davalının ticaret unvanını markasal etki doğuracak şekilde ticari faaliyetlerinde kullandığına dair delil dosya kapsamında sunulmamış ise de; ticaret unvanının çekirdek unsurunun markasal etki yaratacak şekilde kullanıldığı, faaliyet alanı ve esas unsurların ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yakın tarihli olarak verdiği güncel bir kararında (19/06/2025 tarihli ve 2024/6823 Esas, 2025/4338 Karar); "... davacının ticaret unvanının 12.02.2018 tarihinde tescil edildiği, ticaret unvanının faaliyet konusu arasında “her türlü kuruyemiş ürünlerinin toptan ve perakende alım ve satım imalatı ile ithalat ve ihracatını yapmak, her türlü baharat ve aktariye ürünlerinin alım satımını yapmak, her türlü kahvenin ticaretini yapmak" bulunduğu, davalının markasının da davacının faaliyet alanına dahil olan emtialarda tescilli olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda davacının ticaret unvanının faaliyet alanı bakımından davalı markası ile sınıfsal benzerliğe sahip olduğu, öncelik hakkına sahip davacıya ait ticari unvanının çekirdek unsuru olan "BABİL" ibaresi ile karıştırma ihtimali doğuracak derecede benzer ibarenin marka olarak aynı ve benzer sınıflarda tescilinin SMK'nın 6/6 hükmü uyarınca hükümsüzlüğü gerektirdiği, anılan Kanun hükmüne göre markanın ticaret unvanını içermesinin yeterli olduğu, ticaret unvanının markasal kullanımının ve ticaret sicilinde tescil ve ilan edilen şirket faaliyet konusunda fiili faaliyette bulunmanın ayrıca aranmadığı gözetildiğinde Bölge Adliye Mahkemesince davacının ticaret unvanını markasal kullandığını ispatlayamadığı gerekçesiyle karar verilmesi de hatalı olmuştur. " şeklindeki gerekçede, ticaret unvanından terkin için ticaret unvanının markasal etki doğurur şekilde kullanımının aranmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, davalının ticaret unvanında “...” ibaresinin kullanımının, davacının marka hakkını ihlal teşkil ettiği ve ticaret unvanından terkin koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Maddi Tazminat Hususunda Değerlendirme: SMK m. 150 ve m. 151 hükümlerine göre marka hakkı ihlal edilen hak sahibinin bu durum nedeniyle uğradığı zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsamaktadır. Öncelikle; davacının marka hakkının ihlali nedeniyle uğramış olduğu fiili zararları/kayıpları ile ilgili olarak dava dosyasına herhangi bir delil sunulmadığı görülmüştür. Ayrıca, SMK m. 151 hükmünde düzenlenmiş olan “yoksun kalınan kazanç”ın hesaplamasıyla ilgili olarak da; davacının yoksun kaldığı kazancın SMK m. 151/2 hükmü uyarınca “marka hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç” (b fıkrası) hükümlerine göre belirlenmesi talep ettiği görülmekle, davalının ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğinden; Mahkememizce 18/11/2025 tarihli celsede, "Davacı vekilinin maddi tazminat talebi bakımından yoksun kalınan kazancı SMK 151/2-b kapsamında karşı tarafın elde ettiği net kazanca dayandırdığı anlaşılmakla; davalı tarafın tacir vasfı nedeniyle 6102 sayılı TTK m. 64 hükmü uyarınca ticari defter tutma ve TTK m.82 hükmü uyarınca 10 yıl süre ile ticari defterlerini saklama yükümlülüğü altında bulunduğu hususları gözetilerek; davalı şirkete ticari defterlerinin bulunduğu adresi ve irtibat kişisini mahkememize bildirmek üzere 2 hafta kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde ticari defterlerinin bulunduğu yer ve irtibat kurulacak yetkili bilgisini mahkememize beyan etmediği takdirde HMK 220/3 hükmü uyarınca duruma göre ticari kayıtların içeriği konusunda karşı tarafın beyanlarının kabul edilebileceğinin taraf vekillerine İHTARINA," şeklinde ara karar kurulmuş, belirtilen celse duruşma tutanağı şerhli olarak davalı şirkete Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre 28/11/2025 tarihinde tebliğ edilmiş, ancak davalı tarafça dosyaya herhangi bir beyanda bulunulmamıştır. Davacı vekilince sunulan 30/10/2025 havale tarihli dilekçesi ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 50. maddesi uyarınca mahkemece hakkaniyete uygun bir tazminat belirlenmesini talep etmiş, davacı vekili 18/11/2025 tarihli celsede talebini yinelemiştir. Eldeki davada olduğu gibi; ticari defterler sunulmadığından, gerek fiili zararın gerekse yoksun kalınan kâr rakamının hesaplanması mümkün olmazsa TBK'nın 50 ve 51. maddeleri uyarınca bu miktarın hakim tarafından takdiri mümkün ve gereklidir. Somut olayda, zarar miktarını tayinde, hakimin takdir yetkisini kullanırken esas alabileceği bir veri de bulunmamaktadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 30/06/2014 tarihli ve 2014/6714 Esas, 2014/ Karar sayılı ilamında; "Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 42, 43. Maddeleri ile sonradan yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50,51. Maddeleri gereğince zararı ispat etmek davacıya düşer ise de, zararı hakiki miktarını ispat etmek mümkün olmadığı takdirde, hakim hali mutad cereyanı ve zarara uğrayanın aldığı tedbirleri nazara alarak zarar miktarını adalete uygun şekilde tayin eder. Bu durumda mahkemece, dosyada mevcut deliler, iddia ve savunma göz önüne alınıp, davalının eylemleri nedeniyle, davacının her halükarda maddi zararın olacağı, ancak davalının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamaması nedeniyle bu zarar miktarının tam olarak tespitinin mümkün bulunmadığı gözetilerek adalete uygun bir maddi tazminata hükmetmek gerekirken, yazılı gerekçe ile bu istemin reddi doğru olmamış, kararın temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir." şeklinde karar verildiği görülmüştür. Neticeten; davalının internet yoluyla davacının marka hakkına tecavüz eyleminin sabit oluşu, eylemin niteliğinin davacının "..." ibareli markasının aynı şekilde kullanılması şeklinde oluşu, eylemin tarihi, davacı vekilince talep edilen maddi tazminat miktarının fahiş olmayışı, paranın alım gücü, kusurun ağırlığı, enflasyon durumu gibi faktörlerin tümü dikkate alınarak, talep edilen maddi tazminat miktarı olan 5.000,00 TL'nin tamamı, 6098 sayılı TBK 50 ve 51. maddeleri uyarınca hakkaniyete uygun görülmüştür.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede; davalı yanca "..." ibaresinin ticaret unvanında kullanımı, davacı markasının tanınmışlığı ve ülke genelinde bilinirliği hususları göz önüne alınarak, manevi olarak davacının ticari itibarının zedelediği, ihlâl olunan hakkın mahiyeti, ihlalin etkileri, ihlalin ulaştığı kitle, fiilin ve kusurun ağırlığı, paranın satın alma gücü, eylemin gerçekleştirilme biçimi karşısında; manevî tazminat miktarının 5.000,00 TL olarak saptanmasının hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 2-Davalı eylemlerinin davacının marka hakkına tecavüz olduğunun tespitine, tecavüzün önlenmesine, durdurulmasına, 3-Davalının ticaret unvanından "..." ibaresinin terkinine, 4-5.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Fazlaya dair istemlerin reddine, 6-Alınması gereken 683,10 TL harcın peşin alınan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 67,70 TL bakiye karar harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 7-Kabul edilen maddi nitelikteki talepler yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 55.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Kabul edilen maddi tazminat yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 5.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Kabul edilen manevi tazminat yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 5.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 10-Kabul oranının takdiren davacı lehine 1/2 olarak belirlenmesine, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 16.618,30 TL yargılama giderinden payına düşen 8.309,15 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına, 11-Taraflarca yatırılan gider avansından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hasaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/12/2025
Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 1.318,30.-TL Posta Masrafı 1.300,00.-TL Bilirkişi Ücreti 14.000,00.-TL Toplam 16.618,30.-TL