İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2022/786 E. 2026/898 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2022/786
Karar No
2026/898
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/786 Esas KARAR NO:2026/898 HAKİM : Zuhal GÜMÜŞ 220010

DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ:12/10/2015 KARAR TARİHİ :21/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kaza tarihinde zorunlulu mali mesuliyet trafik sigorta poliçesi bulunmayan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu kaza meydana geldiği, ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan müvekkil ...'ın yaralandığı, ... Devlet Hastanesi 12/06/2012 tarihli özürlü sağlık kurulu raporunda müvekkilinin geçirdiği trafik kazası neticesinde %23 oranında sürekli sakat kaldığı, kaza sonrası ... hesabına başvuru yapılmış ise de ödeme yapılmadığı, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik sürekli sakatlık tazminatı olarak 10.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/... , 2016/... Karar sayılı ve 01/03/2016 tarihli görevsizlik kararı ile dosyanın mahkememize tevzi edilmediği, mahkememizin ... esasına kaydı yapıldığı, mahkememiz dosyasında verilen 03/05/2017 tarih ve ... Esas 2019/... Karar sayılı kararının Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 07/04/2022 tarih ve 2022/3926 Esas 2022/7124 Karar sayılı ilamıyla bozulmakla, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamasına devam edildiği görüldü. Davacı ...'ın dosyanın mahkememize tevzi edilmeden önce 21/07/2018 tarihinde vefat ettiği, davacı vekilinin 25/08/2021 tarihli beyan dilekçesi ile davacı mirasçıları adına vekaletname sunduğu görüldü. Mahkememiz dosyasının 29/03/2023 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın ATK'ya gönderilmesine karar verilmiş olup, 02/04/2024 tarihli ATK raporunda özetle;"Dosyada Mevcut belgelere göre; ... ve ... oğlu, 02/02/1961 doğumlu, ...’in 26/05/2011 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak: Gr1 VI (1a……….6)A %10 E cetveline göre %11.3(yüzdeonbirnoktaüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 1.5(birbuçuk) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa olunur. " şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü. Mahkememiz dosyasının 26/06/2024 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca daha önce alınan ATK raporları arasında çelişki bulunduğundan dosyanın ATK Üst Kuruluna gönderilmesine karar verilmiş olup, 14/11/2024 tarihli ATK raporunda özetle;"... hakkında düzenlenmiş adli ve tıbbi belgelerde bildirilen veriler İkinci Üst Kurulca tekrar değerlendirildiğinde; Mevcut belgelere göre; ... oğlu, 1961 doğumlu, 21.07.2018 tarihinde vefat eden son durum muayenesi bulunmayan ...’ın 26.05.2011 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının; A- 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında yapılan değerlendirme ile meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak; Gr1 VI (1a-------------6) A %10 E cetveline (yaşına) göre %11.3(yüzdeonbirnoktaüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, B- İyileşme (geçici iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 1,5 (birbuçuk) aya kadar uzayabileceği, C- ... ... ... Devlet Hastanesinin 12.06.2012 tarih, 2183 nolu Sağlık Kurulu Raporundaki Özürlülük kavramıyla İlgili İhtisas Kurulunun 18.03.2024 tarihli, 4850 karar sayılı meslekte kazanma gücü kaybı - çalışma gücü kaybı kavramlarının farklı kavramlar oldukları, farklı tüzük ve yönetmeliklerin, farklı bölümlerinde değerlendirildikleri, aralarında bağlantı bulunmadığı, aralarında çelişkiden bahsedilemeyeceği oy birliği ile mütalaa olunur. " şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü. Mahkememiz dosyasının 26/03/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın aktüerya bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, 13/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 26.05.2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalının %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre kazalı/müteveffa ...'ın a)Geçici ve sürekli iş göremezlik dönemine ait %20 müterafik kusur indirimli zararının = 8.641,84 TL olduğu, b)Sayın Mahkemece hatır taşıması indirim koşullarının gerçekleştiğinin kabulü halinde ise; Geçici ve sürekli iş göremezlik dönemine ait %20 müterafik kusur ve %20 hatır taşıması indirimli zararının = 6.481,38 TL olduğu, c)Kazalının maddi zararlarının poliçe limitlerini aşmadığı, d)Sayın Mahkemece en son verilen kararda 20.06.2016 dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiş olup, bu hususun bozma dışında kaldığı,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü. Mahkememiz dosyasının 11/03/2026 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın ek rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, 14/03/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;"Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 26.05.2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalının %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre kazalı/müteveffa ...’ın 1-Geçici iş göremezlik dönemindeki maddi zararına ilişkin olarak; a)Geçici iş göremezlik dönemine ait %20 müterafik kusur indirimli zararının = 764,46 TL olduğu, b)Sayın Mahkemece hatır taşıması indirim koşullarının gerçekleştiğinin kabulü halinde ise; Geçici iş göremezlik dönemine ait %20 müterafik kusur ve %20 hatır taşıması indirimli zararının = 573,34 TL olduğu, 2-Sürekli iş göremezlik dönemindeki maddi zararına ilişkin olarak:

a)Sürekli iş göremezlik dönemine ait %20 müterafik kusur indirimli zararının = 7.877,38 TL olduğu, b)Sayın Mahkemece hatır taşıması indirim koşullarının gerçekleştiğinin kabulü halinde ise; Sürekli iş göremezlik dönemine ait %20 müterafik kusur ve %20 hatır taşıması indirimli zararının = 5.908,04 TL olduğu, 3-Kazalının maddi zararlarının poliçe limitlerini aşmadığı, 4-Sayın Mahkemece en son verilen kararda 20.06.2016 dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiş olup, bu hususun bozma dışında kaldığı,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü. Mahkememiz dosyasının 06/05/2026 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca mirasçılardan ...'ın kısıtlılık kararının kaldırılıp kaldırılmadığı hususunun ilgili sulh hukuk mahkemesinden sorulmasına karar verildiği, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/465 esas sayılı dosyası üzerinden mahkememiz dosyasına verilen 13/05/2026 tarihli yazı cevabında vesayet kararının gönderildiği, mirasçı ...'ın güncel vasisinin Av. ... atandığı görüldü. Mahkememiz dosyasının 23/09/2026 tarihli celsesinde mirasçılar davacılar vekilinin beyanında güncel vasi ile görüşüp beyanda bulunmak üzere süre talep ettiği, aynı tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca davacı vekiline beyanda bulunmak üzere süre verildiği, ...'ın vasisi Av. ...'ın 20/10/2026 tarihli beyan dilekçesinde yokluklarında karar verilmesine rızaları olduğuna ilişkin beyanda bulundukları görüldü. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE: Dava, cismani zarar nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce verilen ... E. 2017/... K. Sayılı kararın Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/3211 E., 2020/6301 K. Sayılı kararın ile bozulmasına karar verilmiş karar düzeltme istemi üzerine verilen Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/3926 E., 2022/7124 K. Sayılı kararı ile ise " Dairemizin 27/10/2020 gün 2019/3211 2020/6301 E-K sayılı bozma ilamında; mahkemece kaza tarihinde yürürlükte bulunan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre davacının iş gücü kaybı ve iyileşme süresi hakkında Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiş olup, bu saptama yerinde olmakla birlikte, gerek Dairemiz geri çevirme ilamında ve gerekse yukarıda 1 nolu bentte açıklandığı üzere, davacı ...'ın mahkeme karar tarihi sonrasında (21/07/2018 tarihinde) ölmüş olduğu ve bu nedenle mahkemece Dairemiz bozma ilamı doğrultusunda aldırılacak aktüer raporunda, müteveffa davacının bakiye yaşam süresinin 21/07/2018 (ölüm) tarihi olduğu esas alınarak bu doğrultuda hesap yapılması gerekliliği açık olup davalı vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme isteğinin kabulü Dairemizin 27/10/2020 gün 2019/3211 2020/6301 E-K sayılı bozma ilamının 2. bendine bu hususun da ayrıca eklenmesi gerekmiştir." şeklindeki gerekçelerle mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkememizce bozma ilamına uyulmakla bozma gerekleri yerine getirilmeye çalışılmıştır. Dosyamız davacısı ...'ın 21/07/2018 tarihinde yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmış, müteveffanın mirasçılarının tamamı dosyada taraf olarak yer almış ve mirasçılar tarafından dosyaya devam edilmiştir. Mahkememiz kararının bozulmasından sonra bozma gerekleri yerine getirilmeye çalışılmış, bu kapsamda dosyanın ATK'ya gönderilerek, müteveffa davacı ...'ın 26/05/2011 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası nedeni ile uğramış olduğu iş gücü kaybı ve iyileşme süresinin Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre tespiti noktasında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir. ATK tarafından hazırlanan 19/04/2024 tarihli raporda " Dosyada Mevcut belgelere göre; ... ve ... oğlu, 02/02/1961 doğumlu, ...’in 26/05/2011 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak: Gr1 VI (1a……….6)A %10 E cetveline göre %11.3(yüzdeonbirnoktaüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 1.5(birbuçuk) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa olunur. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür. ATK raporunun dosyaya sunulması sonrasında mahkememizce dosya arasında bulunan ATK raporu ile dava dilekçesi ekinde sunulan maluliyet raporu arasında çelişki bulunduğundan çelişkinin giderilmesi için dosyanın rapor alınmak üzere ATK Üst Kuruluna tevdi ile; kaza tarihi 26/05/2011 dikkate alınarak kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre davava-müteveffanın maluliyet oranının belirlenmesinin istenilmesine karar verilmiş atk üst kurulu tarafından hazırlanan 05/12/2024 tarihli rapor ile " ... hakkında düzenlenmiş adli ve tıbbi belgelerde bildirilen veriler İkinci Üst Kurulca tekrar değerlendirildiğinde; Mevcut belgelere göre; ... oğlu, 1961 doğumlu, 21.07.2018 tarihinde vefat eden son durum muayenesi bulunmayan ...’ın 26.05.2011 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının; A- 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında yapılan değerlendirme ile meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak; Gr1 VI (1a-------------6) A %10 E cetveline (yaşına) göre %11.3(yüzdeonbirnoktaüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, B- İyileşme (geçici iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 1,5 (birbuçuk) aya kadar uzayabileceği, C- ... ... Devlet Hastanesinin 12.06.2012 tarih, 2183 nolu Sağlık Kurulu Raporundaki Özürlülük kavramıyla İlgili İhtisas Kurulunun 18.03.2024 tarihli, 4850 karar sayılı meslekte kazanma gücü kaybı - çalışma gücü kaybı kavramlarının farklı kavramlar oldukları, farklı tüzük ve yönetmeliklerin, farklı bölümlerinde değerlendirildikleri, aralarında bağlantı bulunmadığı, aralarında çelişkiden bahsedilemeyeceği oy birliği ile mütalaa olunur. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür. ATK raporlarının dosyaya kazandırılmasın müteakip dosyanın aktüerya bilirkişine tevdi ile; dosya kapsamında yer alan ATK raporları değerlendirilerek ve davacı - müteveffanın vefat tarihi de dikkate alınarak davacının talebine konu işgöremezlik tazminatı hususunda hesaplama ve değerlendirme yapılmasının (hem bozma öncesi rapordaki veriler ve yaşam tablosu hem de TRH 2010 tablosu ve güncel veriler dikkate alınarak seçenekli hesaplama yapılmasının) istenilmesine karar verilmiş kök raporun dosyaya kazandırılması sonrasında eksik görülen hususların tamamlanması için dosya ek rapora gönderilmiş ve hükme de esas alınan 17/03/2026 tarihli ek bilirkişi raporu dosyaya kazandırılmıştır. İlgili raporda " S O N U Ç: Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 26.05.2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalının %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre kazalı/müteveffa ...'ın 1-Geçici iş göremezlik dönemindeki maddi zararına ilişkin olarak; a)Geçici iş göremezlik dönemine ait %20 müterafik kusur indirimli zararının = 764,46 TL olduğu, b)Sayın Mahkemece hatır taşıması indirim koşullarının gerçekleştiğinin kabulü halinde ise; Geçici iş göremezlik dönemine ait %20 müterafik kusur ve %20 hatır taşıması indirimli zararının = 573,34 TL olduğu, 2-Sürekli iş göremezlik dönemindeki maddi zararına ilişkin olarak; a)Sürekli iş göremezlik dönemine ait %20 müterafik kusur indirimli zararının = 7.877,38 TL olduğu, b)Sayın Mahkemece hatır taşıması indirim koşullarının gerçekleştiğinin kabulü halinde ise; Sürekli iş göremezlik dönemine ait %20 müterafik kusur ve %20 hatır taşıması indirimli zararının = 5.908,04 TL olduğu, 3-Kazalının maddi zararlarının poliçe limitlerini aşmadığı, 4-Sayın Mahkemece en son verilen kararda 20.06.2016 dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiş olup, bu hususun bozma dışında kaldığı, sonuç ve kanaati ile tarafımca tanzim olunan işbu EK raporu saygı ile arz ederim." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür. Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. (2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. (2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir. 2918 sayılı KTK'nın 91. maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Hesabı Yönetmeliğinin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için ... Hesabı’na başvurulabileceği düzenlenmiştir. Dosya kapsamında alınan ATK raporu ve davacı- müteveffanın vefat tarihi eses alınarak hazırlanan aktüerya bilirkişi raporu incelendiğinde müteveffanın, meydana gelen trafik kazası nedeniyle kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre inceleme yapıldığında %11,3 oranında sürekli işgöremezliğinin oluştuğu, davacının vefat tarihi ve oluşan maluliyet oranı dikkate alındığında davacı-müteveffanın iş bu davada hak kazandığı sürekli işgöremezlik tazminatı tutarının indirimsiz hali ile 9.846,73-TL olarak hesaplandığı görülmüştür. Davalı taraf davaya cevap dilekçesinde müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi itirazlarında bulunmuş, mahkememiz kararının bozulmasına ilişkin Yargıtay ilamları da incelendiğinde hatır taşıması ve müterafik kusur indirimine ilişkin hususların somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı üzerinde durulmadığı hususu bir başka bozma sebebi yapılmıştır. Mahkememizce uyulmasına karar verilen bozma ilamı doğrultusunda ilgili hususlarda inceleme ve değerlendirme yapılmış, bu kapsamda davacı vekiline; müteveffanın kaza günü damadına ait araçta iken kazanın meydana geldiği anlaşıldığından taraflar araç ile kaza günü nereye gittiği ne amaçla seyahat edildiği hususunda açıklamalarını dosyaya sunmak üzere süre verilmiş, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 03/04/2026 tarihli beyan dilekçesi ile " Kaza anında müteveffa içinde bulunduğu araç ile ...'ye pamuk toplamaya gitmektedir." şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır. Buna göre, zarar görenin zarar katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (KILIÇOĞLU, ..., Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418) Emniyet kemerinin takılmaması, kask kullanılmaması gibi koruyucu önlemlerin alınmaması; alkollü olduğunu bildiği sürücünün aracına binilmesi; ehliyetsiz sürücünün aracında seyahat edilmesi ve istihap haddi üzerinde yolcu taşınması gibi durumlar TBK 52 madde anlamında zararın doğmasında yada artmasında etkili davranışlar olarak kabul edildiğinden zarar görenin müterafik kusurunu oluşturur. Zarar görenin müterafik kusurunun olması durumunda yerleşik yargısal uygulamalara göre tazminat miktarından %20 oranında indirim uygulanması gerekir. Müterafik kusur indirimi sebebiyle yapılabilecek azami indirim oranı %20'dir. Birden fazla müterafik kusur oluşturan davranış bulunsa bile indirim oranı %20'yi aşamaz (17. Hukuk Dairesi 2014/21303- 2017/4354). Somut olayda davacı-müteveffanın kaza günü dava dışı damadı ...'un aracında yoluculuk yaptığı esnada kazanın meydana geldiği, davacı-müteveffanın yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün ehliyetinin bulunmadığı, sürücü aynı zamanda damadı olduğundan ehliyetinin bulunup bulunmadığını da bilebilecek durumda olduğu dikkate alındığında bu hali ile müterafik kusur indirimi koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla hesaplanan tazminattan %20 oranında kusur indirimi yapılarak hüküm tesis edilmiştir. Hatır taşıması indirimine yönelik istem bakımından yapılan değerlendirmede; mahkememiz kararının bozulmasına ilişkin Yargıtay ilamında da belirtildiği üzere; hatır taşımasından ya da kullanmadan sözedebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının sözkonusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve ödenceden indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından sözedilemeyecektir. Ayrıca Hakim tazminattan mutlaka indirme yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir. Dosyamız ile emsal mahiyetteki Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2025/8488 E., 2025/13752 K. sayılı kararında " ..araç sürücüsünün yolcu olan davacının damadı olduğunun anlaşılması nedeniyle hatır taşıması indirimi talebinin yerinde olmadığının anlaşılmış olmasına," şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür. Somut olay yönünden yapılan değerlendirmede ; davacı- müteveffanın yaralanmasına sebebiyet veren kaza esnasında damadının sürücüsü olduğu araçta bulunduğu, yakın akrabaların taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemeyeceği kanaatine varılmakla hatır taşıması indirimi uygulanmamış açıklanan nedenlerle davacı-müteveffa mirasçılarının tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden yapılan değerlendirmede; davacı vekili tarafından aşamalarda sunulan beyan dilekçeleri ile davacı-müteveffanın yargılama sırasında vefat ettiği, taraflarınca sunulan bedel artırım dilekçesinin davacının vefatından önce sunulduğu, davacının yargılama sırasında vefat etmesinin öngörülebilir bir durum olmadığı beyan edilmiştir. Bu hususta yapılan değerlendirmede; mahkememizce davacının vefat etmeden önceki tarihte alınan aktüerya bilirkişi raporu ile davacının hak kazanacağı tazminat tutarının %23 maluliyet esas alınarak 55.524,14-TL olarak hesaplandığı davacı tarafça da bu bedel dikkate alınarak ıslah dilekçesi sunulduğu görülmüştür. Mevcut durumda mahkememizce hükme esas alınan aktüerya raporunda davacının hak kazanabileceği tazminat tutarı davacı-müteveffada oluşan maluliyet oranının %11,3 olduğu esas alınarak indirimsiz hali ile 9.846,73-TL belirlenmiştir. Hesaplanan tazminat tutarının düşmesinde yalnızca davacı- müteveffanın yargılama sırasında vefatı değil bozma öncesi hazırlanan raporun hatalı verilere göre düzenlenen maluliyet raporu esas alınarak ( kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre maluliyet %11,3 olması gerekirken bozma öncesi hazırlanan raporda maluliyetin %23 olarak esas alınması) hesaplama yapılması da etken olmuştur. Bu hali ile bozma öncesi aktüerya raporu doğru maluliyet oranı olan %11,3 üzerinden yapılsaydı ve davacı yargılama sırasında vefat etmeseydi hesaplanacak tazminat tutarının 27.279,25-TL olacağı (bu husus rapordaki verilerden yola çıkılarak mahkememizce hesap edilmiştir) , davacının yargılama sırasında vefatı nedeniyle tazminat tutarının bakiye ömür süresi dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği ve bu kapsamda davacı mirasçılarının indirimsiz 9.846,73-TL olarak talepte bulunabileceği bu tutara müterafik kusur indirimi uygulandığında hak kazanılan tazminatın 7.877,38-TL olması gerektiği, müterafik kusur indiriminden kaynaklı tutarın hakimin takdirinde bir husus olduğu ve yargılama gideri hesabında davacı aleyhine değerlendirelemeyeceği ayrıca, bakiye ömür süresinin vefat nedeniyle düşmesinden kaynaklı bu iki tutar arasındaki fark kadar davanın reddine karar verilmesinde davacının kusuru bulunmadığından ve yargılama sırasında davacının vefatı öngörülebilir bir durum olmadığından yargılama giderleri oranlarken 27.279,25/55.524,14= %49 üzerinden taraflar arasında paylaştırılmıştır. Vekalet ücreti yönünden yapılan değerlendirmede ise karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/3. Maddesi uyarınca davalı yararına hükmedilecek vekalet ücreti davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretini geçemeyeceğinden bu husus dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacılar-müteveffa ... mirasçılarının davasının KISMEN KABULÜ İLE; toplamda 7.877,38 TL sürekli iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı-müteveffa ... mirasçıları olan davacılara ... Sulh hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı 13/10/2021 tarihli mirasçılık belgesindeki payları oranında verilmesine, Davacıların fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, 2 - Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan, peşin alınan 155,50 TL harcın (ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 576,50 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına. 3- Davacı tarafından yatırılan 155,50 TL harcın davalıdan tahsili iledavacı-müteveffa ... mirasçıları olan davacılara ... Sulh hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı 13/10/2021 tarihli mirasçılık belgesindeki payları oranında verilmesine, 4- Davacı/mirasçılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 7.877,38 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacı-müteveffa ... mirasçıları olan davacılara ... Sulh hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı 13/10/2021 tarihli mirasçılık belgesindeki payları oranında verilmesine, 5- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 7.877,38 TL vekalet ücretinin davacı-mirasçılardan ... Sulh hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı 13/10/2021 tarihli mirasçılık belgesindeki payları oranında alınarak davalıya verilmesine, 6- Davacı tarafça yapılan 17.330,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranları üzerinden hesaplanan 8.491,94 TL'sinin davalıdan alınarak davacı-müteveffa ... mirasçıları olan davacılara ... Sulh hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı 13/10/2021 tarihli mirasçılık belgesindeki payları oranında verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı-mirasçılar üzerinde bırakılmasına, 7- Davalı tarafça yapılan 811,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranları üzerinden hesaplanan 413,61 TL'sinin davacı-mirasçılardan ... Sulh hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı 13/10/2021 tarihli mirasçılık belgesindeki payları oranında alınarak davalıya verilmesine, 8- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendilerine iadesine, Dair, hazır bulunanların yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay nezdinde Temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/10/2026

Katip ... (e-imzalıdır)

Hakim ... (e-imzalıdır)

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2022/786, K. 2026/898, T. 21.10.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2022-786-e-2026-898-k-f2d2310297a2