İlk Derece Mahkemesi 2025/641 E. 2026/618 K.

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO:2025/641 Esas KARAR NO :2026/618

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:28/08/2026 KARAR TARİHİ:06/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin ... ... San. Ve Tic. A.Ş'nin (... Şirketi) bayisi olduğunu ve aralarındaki ticari ilişki nedeniyle ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait; 21/06/... tarihli, ... numaralı ve 500.000,00-TL bedelli çeki keşide ettiğini, ... Şirketi'nin çeki teslim aldıktan sonra çeki şirketin İstanbul'da ki genel müdürlüğüne göndermek üzere kargoladığını ancak çekin kargoda kaybolduğunu, bunun üzerine ... Şirketi'nin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açtığını ve 30/05/... tarihi itibariyle ödemeden men kararı verildiğini, yine İstanbul ... CBS'nin .../... sayılı dosyası ile de şikayette bulunulduğunu, bu esnada dava konusu çekin davalı tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... değişik iş dosyasına konu edildiğini ve ihtiyati haciz kararı alındığını, müvekkili aleyhine .... İcra Dairesi'nin .../... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, taraflarınca .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... değişik iş kararına itiraz edildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyası ile .... İcra Dairesi'nin .../... sayılı dosyasına taraflarınca yatırılacak olan paranın davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir talep ettiklerini ve teminat karşılığında taleplerinin kabul edildiğini, bunun üzerine 589.505,87-TL'yi icra dosyasına yatırdıklarını, akabinde de hacizlerin kaldırılması amacıyla .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin .../... sayılı dosyasını ikame ettiklerini, mahkemenin icra dosyası kapak hesabının yatırılması şartı ile geçici olarak hacizlerin kaldırılmasına karar verdiğini, çekteki imzanın ve kaşenin müvekkiline ait olmadığını, ...Ticaret Sicil Gazetesi'nin ... numaralı ilanı ile 600.000,00-TL'ye kadar olan senetlerin B vey C grubu yetkililerin en az iki tanesinin imzası olmadan mümkün olmadığının ilan edildiğini, yani tek imza ile çekin ciro edilemeyeceğini, davalının çeki araştırma yükümlülüğü olmadan işleme koymasının hukuka aykırı olduğunu iddia ederek; müvekkilinin dava konusu çek yönünden borçlu olmadığının tespiti ile istirdatını, .... İcra Dairesi'nin .../... sayılı dosyasındaki miktarın davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir. Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK'nın 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır. .... İcra Müdürlüğü'nün .../... Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; alacaklı tarafından borçlular aleyhine 380.000,00-TL çek bedeli, 7.500,00-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 13.432,60-TL işlemiş faiz, 50.000,00-TL çek tazminatı, 1.500,00-TL komisyon ve 1.192,90-TL ihtiyati haciz masrafı olmak üzere toplam 453.625,50-TL borcun ödenmesi amacıyla 18/07/... tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçlu ... Şirketi'ne çıkarılan ödeme emrinin 19/08/..., borçlu ... Şirketi'ne çıkarılan ödeme emrinin 19/08/..., borçlu ... Şirketi'ne çıkarılan ödeme emrinin 19/08/..., borçlu ... Şirketi'ne çıkarılan ödeme emrinin 11/08/... ve borçlu ...'a çıkarılan ödeme emrinin 27/08/... tarihinde tebliğ edildiği, 18/08/... tarihli tensip zaptı ile .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 15.08.... tarih, .../... E. .../... K. Sayılı ilamı gereği borçlu ... Şirketi'ne ilişkin ihtiyati haciz şerhlerinin kaldırılmasına karar verildiği, 25/08/... tarihli tensip zaptı ile .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 22/08/... tarih ve .../... E. Sayılı ilamı gereği borçlu ... Şirketi'ne ilişkin ihtiyati haciz şerhlerinin kaldırılmasına karar verildiği, 17/12/... tarihli tensip zaptı ile borçlu ... yönünden takibin kesinleştiği, 17/12/... tarihinde borçlular; ..., ... Şirketi, ... Şirketi, ... Şirketi ve ... Şirketi yönünden takibin kesinleştiği görülmüştür. Mali Müşavir Bilirkişinin 22/04/2026 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı tarafından incelemeye ibraz edilen 2024-... yıllarına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, ... ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından incelemeye ibraz edilen 2024-... yıllarına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, davalı tarafından incelemeye ibraz edilen 2024-... yıllarına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, dava konusu çekin davacı tarafından dava dışı ... ... San. ve Tic. A.Ş adına keşide edilen ... seri numaralı 21.06.... keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli çek olduğu, dava dışı cirantaların arasındaki ticari ilişki durumları hakkında bilirkişi Raporuna konu tespit ve değerlendirmelerin dosyada mevcut bilgi, belge ve vergi daireleri tarafından gönderilen Ba-Bs bildirimleri üzerinden yapıldığı, 1. Ciroya (...-...) ilişkin olarak; tarafların ticari defter kayıtlarında karşılıklı ve yoğun ticari ilişkinin bulunduğu, çekin bu ilişki kapsamında düzenlendiği, taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, 2. Ciroya (...-...) ilişkin olarak ... ile ... arasında ticari ilişkiyi doğrulayan herhangi bir defter kaydı veya BA-BS bildirimi bulunmadığı, ciro işleminin şirket yetkilendirme yapısına aykırı şekilde tek imza ile yapıldığı, ciro işleminin yapılabilmesi için iki yetkilinin müşterek imzasının olması gerektiği, ... firmasının mükellefiyetinin V.U.K 160/A kapsamında vergi dairesi tarafından kapatıldığı, taraflar arasında ticari ilişkinin olmadığı, 3. Ciroya (...-...) ilişkin olarak her iki firma arasında ticari ilişkiyi gösterir kayıt ve Ba-Bs bildirimi bulunmadığı, ... ve ... firmalarının mükellefiyetinin V.U.K 160/A kapsamında vergi dairesi tarafından kapatıldığı, taraflar arasında ticari ilişkinin olmadığı, 4. Ciroya (...-...) ilişkin olarak her iki firma arasında ticari ilişkiyi gösterir kayıt ve BA-BS bildirimi bulunmadığı, taraflar arasında ticari ilişkinin olmadığı, 5. Ciroya (...-...) ilişkin olarak her iki firma arasında ticari ilişkiyi gösterir kayıt ve BA-BS bildirimi bulunmadığı, taraflar arasında ticari ilişkinin olmadığı, 6. Ciroya (...-...) ilişkin olarak her iki firma arasında ticari ilişkiyi gösterir kayıt ve BA-BS bildirimi bulunmadığı, taraflar arasında ticari ilişkinin olmadığı, 7. Ciroya ilişkin olarak (...) her iki firma arasında ticari ilişkiyi gösterir kayıt ve BA-BS bildirimi bulunmadığı, taraflar arasında ticari ilişkinin olmadığı, 8. Ciroya (...-...) ilişkin olarak taraflar arasında BA-BS bildirimi bulunduğu, taraflar arasında ticari ilişkiye dair bildirim olduğu, 9. Temliğe (...-... ... A.Ş.) ilişkin olarak dava konusu çekin davalı factoring şirketine 04.06.... tarihinde temlik edildiği, dava konusu çekin davacıdan sonra başlayan ciro silsilesinin büyük bölümünde taraflar arasında ticari ilişkiyi destekleyen kayıt veya belge bulunmadığı, dava dışı lehdar tarafından atıldığı iddia edilen imzanın ciro için yetersiz olduğu, ciro da iki imza olması gerektiği, çekin davacı ve lehtar şirketten sonraki cirantaların arasındaki işlemlerin ve faturaların gerçek olduğu hususunun ispata muhtaç olduğu, cirantalar arasında hukuki veya fiili bir bağ bulunduğuna dair dosyada mevcut bilgi ve belge bulunmadığı, davalı ile dava dışı ... arasında gerçekleştirilen faktöring işlemine yönelik 6361 sayılı Kanunun 9/2 ve Yönetmeliğin 5/1.maddesi uyarınca son ciranta olan dava dışı ...’in mali gücü, ticari itibarinin ve geçmişe yönelik ticari ilişkilerinin incelenmediği ve kontrol edilmediği, Davalı tarafından çekin keşidecisine başvurarak borcun teyit edilmediği, dava konusu çekin davalı ... şirketi tarafından devralındığı tarihte çek hakkında mahkeme tarafından verilmiş ödeme yasağı kararının bulunduğu bu bağlamda anılan yasa ve yönetmelik hükümleri uyarınca faktöring şirketinin üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmediği" görüş ve kanaatine varılmıştır. DELİLLER: -Davacı vekili tarafından sunulan; .... Noterliği'nin ... numaralı evrak sureti -.... İcra Dairesi'nin .../... sayılı dosyası -.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası -.... İcra Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası -.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... değişik iş sayılı dosyası -.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... değişik iş sayılı dosyası -.... İcra Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası -... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../... Soruşturma sayılı dosyası -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen; ... ve ...'a ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen; ... Şirketi ve ... Şirketi'ne ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -İstanbul Defterdarlığı'ndan gelen ... Şirketi'nin tBA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen Klasker Şirketi'nin BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -Ticaret Odalar ve Borsalar Birliği'nden gelen ... Şirketi'nin ticaret kayıtlarını içerir müzekkere cevabı -İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen; ... Şirketi ve ... Şirketi'nin ticaret kayıtlarını içerir müzekkere cevabı -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen; ...'e ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı -... Şirketi'nden gelen dava konusu çekin bulunduğu sevkiyetın 27.05.... tarihinde...' e teslim edildiğini bildirir müzekkere cevabı -Ümraniye Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'nden gelen...'in; hizmet dökümü, işyeri unvan listesi, işyeri tescil bilgileri ni içerir müzekkere cevabı -... Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'nden gelen ... Şirketi'nin ... yılında çalışanının bulunmadığını bildirir müzekkere cevabı -... Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'nden gelen ... Şirketi'nin ... yılında... isminde çalışanının bulunmadığını bildirir müzekkere cevabı -... Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'nden gelen ... Şirketi'nin; tescil bilgileri, çalışan listesini içerir müzekkere cevabı -... Şirketi tarafından sunulan müzekkere cevabı -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Bilirkişi raporu -Arabuluculuk son tutanağı -Tüm dosya kapsamı DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, kargoda kaybolan çek nedeniyle takipten sonra keşideci tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının keşideci sıfatında olduğu çeki dava dışı lehtar ... şirketine gönderilmesi aşamasında kargoda çalınıp çalınmadığı, çekin lehtar tarafından yetkili temsilci imzasıyla ciro edilip edilmediği, imzaya dayalı itirazın yetkili hamil olmadığı gerekçesiyle davalıya karşı sürülüp sürülemeyeceği, davacının çeki takibe koyan davalıya borçlu olup olmadığı ve icra dairesine yatırılması halinde bedelin istirdatı istemine ilişkindir. Davalı tarafından davacı ve diğer çek borçluları aleyhine çeke dayalı olarak alacağının tahsili için kambiyo senetlerine özgü yolla icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı çekin 21/06/... tarihli, 500.000,00-TL bedelli, keşidecisinin davacı, lehtarın dava dışı ... ... A.Ş. olduğu görülmüştür. Davacı özetle davalının iktisapta kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunu, lehtarın imzasını araştırma zorunluluğu bulunduğunu ileri sürerek çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir. Kambiyo senedini hükümden düşürmeye yönelik olarak açılan menfi tespit davasında, kötüniyeti, ağır kusuru ispat yükü davacı yanda olup, menfi tespit istenilen çek incelendiğinde ciro silsilesinin kopuk olmadığı, her ne kadar lehtar ... şirketinin birlikte imza ile temsil edilmesi gerekse de ciro silsilesindeki kopukluğun şeklen aranması gerektiği, tek imza sonucu yetkisiz temsil veya sahte imzaya dayalı ihtimallerin iktisap, tedavül aşamasında aranmasının mümkün olmadığı, hamilin çeki iktisap ederken imzaları kontrol yükümlülüğünün bulunmadığı, aksi düşüncenin kambiyo senedinin tedavül kabiliyetini, şekli soyutluğa dayalı ispat kolaylığı ve kamu güvenini ortadan kaldıracağı, dava konusu çekin şeklen, kopuk olmayan ciro silsilesine sahip olduğu, kaldı ki imzaların istiklali prensibi sebebiyle kambiyo senetlerindeki her imza sahibinin kendi imzasından sorumlu olduğu, geçerli imza sahiplerinin, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamayacağı, geçersizlik defi kimin nezdinde gerçekleştiyse ancak onun tarafından herkese karşı ileri sürülebileceği anlaşılmakla davacının ciro silsilesi, yetkisiz temsil ve davalının hamilliğinin geçersizliğine dair sair itirazlarının yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Davalı yanın çeki iktisabında ağır kusuru veya kötüniyeti bulunup bulunmadığına dair incelenmesi gereken 6361 sayılı Kanun hükümleri kapsamında davalının araştırma yükümlülüğünün fatura ve alacağı devraldığı kişiler yönünden gündeme geleceği, keşideci yönünden teyit yükümlülüğü bulunmadığı, çekin iktisap edildiği ve aralarında fatura ilişkisi bulunan davalıdan önceki cirantalar Yunus ve Bülent arasında ba/bs bildirimi bulunduğu, Bülent'in 2009 yılından beri ticaret sicilde kayıtlı bir işletmesinin bulunduğu ve faal olduğu, dolayısıyla davalının sahih bir ticari ilişki ile faturaya güvenerek hareket ettiği, iktisapta ağır kusurlu veya kötüniyetli olmadığı anlaşılmıştır. Dava dışı lehtarın ikame ettiği, bekletici mesele yapılmasını gerektirir bir istirdat veya menfi tespit davası bulunmadığı, lehtarın 29/05/... tarihinde çek iptali davası açtığı, 30/05/... tarihinde ödemeden men kararı aldığı, yasaklama yönünden 05/06/... tarihinde teminatın yatırılması ile birlikte işlem yapıldığı, davalının çeki iktisabının ise 04/06/... tarihi olduğu, bu süreçte iddialardan haberdar olduğuna veya bile bile borçlu zararına hareket ettiğine dair bir tespit bulunmadığı görülmüştür. Lehtar ... şirketinin çek iptali talep ettiği dosya kapsamındaki diğer çeklerle dosyamızdaki çek yönünden ortak şahısların varlığının tespit edilemediği, ciro silsilesi ve keşideciler itibariyle aynı silsileyi takip etmediği, davacının iddiasına göre davalıda neticelenecek şekilde bir toplanma, örgütlenme ilişkisinin bulunmadığı, dolayısıyla davalının düzgün ciro silsilesi ile hamil olduğu, çeki iktisabında kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğu hususunun davacı tarafça ispatlanamadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere; 1-Davanın reddine, 2-Alınması gereken 732,00-TL harcın 10.067,90-TL peşin harçtan düşümü ile artan 9.335,90-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 94.320,94-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 5-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 06/07/2026

Katip ... Hakim ... e-imza e-imza