İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/62 E. 2025/781 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/62
- Karar No
- 2025/781
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/62 Esas - 2025/781 T.C. ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA " 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/62 Esas KARAR NO : 2025/781
DAVA : İtirazın İptali ( Rücuen Tazminattan Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 01/12/2023 KARAR TARİHİ : 19/11/2025 KARAR YAZMA TARİHİ : 01/12/2025 ... Mahkemesinin 19/12/2024 tarihli ... sayılı yetkisizlik kararı sonrasında yasal süresi içerisinde dosya mahkememize gönderilmek ile mahkememizin esas defterine kaydı yapılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ; DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davalı aleyhine, ... E. (... E. Eski dosya numarasıdır.) sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlu takibe itiraz ettiğini, takibin durdurulduğunu, müvekkil şirket ile davalı borçlu şirket arasında akdedilen sözleşme ve alınan ihale ile müvekkil şirket tarafından davalı borçluya güvenlik hizmeti verildiğini, iş bu husus yargılama konusu edilmeden evvel arabuluculuk süresine başvurulduğunu, arabuluculuk toplantısı tarafların anlaşmaması ile sonuçlandığını, Yukarıda açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, ... tarafından yapılan 37.169,36.TL kesintinin 1/2 si olan 18.584,68.TL'ye yönelik Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun, ... Esas (... E. Eski dosya numarası) sayılı dosyaya yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraftan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALI VEKİLİNİN CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davacı şirket ile Teşekkülleri arasında imzalanan "..."nin (EK-1) 37. maddesinde "Bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde ... mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir." dolayısıyla ticari olan işbu davada yetki sözleşmesi gereği ... mahkemeleri değil, ... mahkemelerinin yetkili olduğu açık olup; yetkisizlik nedeniyle de davanın usul ve esastan reddini karar verilmesini talep etmiştir. ... Hukuk Mahkemesinin 12/06/2024 tarihli ... sayılı GÖREVSİZLİK kararında : ".... Davacı tacir olup, davalı ise tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülüdür. Elektrik dağıtım faaliyetinde olduğu gibi iletim faaliyetinin yürütüldüğü davalı şirket ticarethane olup, iletim faaliyeti de ticari iştir. Bu durumun sonucu olarak iletim faaliyeti olan davalı tacir olup, somut olaydaki uyuşmazlık tarafların ticari faaliyetlerinden kaynaklandığından huzurdaki davada Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olacağı anlaşılmakla mahkememizin görevsizliği ile dosyanın görevli Nöbetçi ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, " karra verildiği tespit edilmiştir. ...Ticaret Mahkemesinin 19/12/2024 tarihli ... Karar Sayılı tarihli YETKİSİZLİK kararı ile: "... Somut dosyada tarafların her ikisi de ticari şirket olup, davaya konu ... Sözleşmesinin (EK-1) 37. maddesinde "Bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde ... mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir." hükmünün bulunduğu, buna göre yargılamada yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olacağı anlaşılmakla mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddi ile ... Nöbetçi Asliye Ticaret mahkemesinin yetkili olduğunun tespitine, dosyanın ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine," şeklinde karar verilmesi üzerine dosya mahkememize tevzi edilmek ile mahkememizin esas numarasına kaydı yapılmıştır. Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya ihale uzman bilirkişi ... ile iş ve sosyal güvenlik- rüucen tazminat konusunda uzman bilirkişi ...'a tevdi edilmiş olup bilirkişiler tarafından ayrı ayrı düzenlenen 10/06/2025 tarihli raporda: İhale Uzman bilirkişi ... raporunda; Davalı İdarenin Davacı Yüklenici firmanın hakedişinden kesinti yapıp emekli olan çalışana bu kaynaktan kıdem tazminatı ödemesinin yasal dayanağının olmadığını, kanaatine varılmış olmakla birlikte, İş ve sosyal güvenlikten kaynaklı rücuen tazminat konusunda uzman bilirkişinin görüşüne katılmamış olup Rüucen tazminat konusunda uzman bilirkişi ... ayrı görüş raporunda: Davacı ... Limited Şirketi ile Davalı ... A.Ş arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davalı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, -Dava dışı işçi ...' ın hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14.maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiği, Davacı ... Ltd. Şti nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı miktarı toplam 37.390,58.TL Asıl alacak olarak hesaplandığı, Bu nedenle ...Esas sayılı icra dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın yerinde olduğu, görüş ve kanaati belirtilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; davacı tarafın işçisinden kaynaklı işçi alacağından dolayı davacının hakedişlerinden davalı teşekkülün yaptığı kesintisinin 1/2'sinin haksız olduğu iddiası ile davacı tarafın başlattığı icra takibine itiraz edilmesi üzerine açılan vaki itirazın iptali davasına ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. ( .... 15/09/2020 tarihli ... Kararı) Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Bu kapsamda, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi ...'ın raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı yüklenici ile davalı işveren arasında alt işveren asıl işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davalı asıl işverenin davacı alt işverenlerin dava dışı işçisine karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır. Buna göre somut olayda, davalı ... ŞİRKETİ davacı şirket ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davalının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davacı şirkette çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davacının sorumlu olduğu kanaatine varılmış, davacı yüklenici bu borcunu ödememesi halinde davalı teşekkül davacı yüklenicinin hakedişinden kesebileceğinden, bu nedenle bilirkişi ...'ün roporunda, davalı İdarenin davacı yüklenici firmanın hakedişinden hakedişinden kesinti yapıp emekli olan çalışana bu kaynaktan kıdem tazminatı ödemesinin yasal dayanağı olmadığı görüşüne yukarıda belirtilen nedenlerle katılmayarak karar vermeye ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi ...'ın 10/06/2025 tarihli ayrı bilirkişi raporu doğrultusunda, yukarıda belirtilen .... 15/09/2020 tarihli ... Kararında belirtildiği gibi işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davalı işverenin işçiyi çalıştıran davacı yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiğinden, bu alacağını yüklenici firma olan davacının hakedişlerinden tam kesinti yapabileceğinden, diğer bilirkişi ...'ün görüşünden ayrılarak buna göre davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1) Davanın REDDİNE, 2-Davanın konusu yargılamayı gerektirdiğinden davalı tarafın kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE, 3) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40.TL ret karar harcının dava açılışında alınan 317,38.TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 298,02.TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 4) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00.TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 5) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2.maddesi uyarınca hesaplanan 18.584,68.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine, Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin e-duruşmada yüzlerine karşı olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 19/11/2025
Katip ... ¸e-imzalıdır.
Hakim ... ¸e-imzalıdır.
** Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır**