İlk Derece Mahkemesi 2025/603 E. 2026/346 K.

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/603 Esas - 2026/346 T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/603 Esas KARAR NO : 2026/346 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/07/2025 KARAR TARİHİ : 15/04/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 14/05/2026 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, 31/10/2023 tarihinde davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş.'ye ait ...plakalı aracın, müvekkiline ait ... plakalı araca kırmızı ışıkta geçerek çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını ve davalı sürücünün KTK'nın 47/1-b maddesini ihlal ederek tam kusurlu olduğunu, kaza sonrası sigorta şirketince araç hasarı için 100.000,00 TL ve değer kaybı için 20.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak bu bedellerin gerçek zararı karşılamadığını, sigorta tahkim komisyonu sürecinde alınan bilirkişi raporuyla gerçek hasar bedelinin 142.920,57 TL, değer kaybının ise 60.000,00 TL olarak tespit edildiğini, sigorta şirketinin teminat limitlerini doldurması sebebiyle bakiye zararların karşılanmadığını, bu nedenle davalıların oluşan bakiye zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 42.920,57 TL hasar bedeli ile 40.000,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 82.920,57 TL'nin kaza tarihi olan 31/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığını ve Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi kapsamında bir ticari dava olmadığını, bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu ileri sürerek görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin kaza yapan aracın maliki olsa da aracı 01/05/2023 tarihli sözleşme ile uzun dönem kiraya verdiğini, bu nedenle Yargıtay içtihatları uyarınca işleten sıfatının ve sorumluluğunun kalmadığını, bu sebeple davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, davacının alacak miktarını kendi hazırlattığı rapor ile belirlemiş olmasına rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararının bulunmadığını, esasa ilişkin olarak kaza tespit tutanağının davacının tek taraflı beyanlarına göre düzenlendiğini, kazada asıl kusurun davacıda olduğunu, bu nedenle uzman bilirkişi raporu alınması gerektiğini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise davanın, aracın sigortacısı olan ...Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesi gerektiğini belirterek, öncelikle görevsizlik, aksi halde pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, sonuç olarak davanın esastan reddine ve davanın ...Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, kazaya karışan araçların sigorta ve kasko şirketleri davaya dahil edilmediğinden taraf teşkilinin usulüne uygun olarak sağlanmadığını, müvekkilinin tacir sıfatı taşımayan maaşlı bir çalışan olması nedeniyle Ticaret Mahkemesi'nin görevli olmadığını ve bu sebeple avans faizi talebinin de yersiz olduğunu, esasa ilişkin olarak kaza anına ait kamera kaydı bulunmadığını, müvekkilinin kaza anında yaralı olması sebebiyle kollukça tutulan kusur tespit tutanağına itiraz edemediğini, sunulan eksper raporu ile onarım faturasının içeriğinin şüpheli ve gerçeği yansıtmadığını, 31/10/2023 tarihli kazaya ilişkin davanın zamanaşımı süresinin dolmasına çok az bir zaman kala 17/07/2025 tarihinde açılmış olmasının da tartışmalı olduğunu ileri sürerek, öncelikle taraf teşkili sağlanmadığından ve mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, 01/05/2023 tarihli araç kiralama sözleşmesi, dava dışı ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 22/01/2026 tarihli yazı cevabı ve ekindeki ödeme belgeleri, davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş. ile dava dışı ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ticari defter ve kayıtları ile Ba-Bs formları, 23/02/2026 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklanan bakiye araç hasar ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir. Davacı vekilinin 15/04/2026 tarihli karar oturumundaki "Davalı ... ile haricen anlaşarak alacağımızı tahsil ettik. Bu nedenle dava konusuz kalmıştır. Davalı ...'dan yargılama gideri ve vekalet ücreti talebimiz bulunmamaktadır. Ancak diğer davalı ... Yapı A.Ş.'den yargılama gider ve vekalet ücreti talebimiz devam etmektedir. Talebimiz gibi konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı ... Yapı A.Ş. üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ediyorum" şeklideki beyanına göre davanın konusunun kalmadığı anlaşıldığından konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir., HMK'nun 331/1 maddesinin "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder" hükmü uyarınca yargılama giderlerinden sorumluluk konusunda yapılan değerlendirmede ise; 31/10/2023 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalılardan ...'ın kullandığı, diğer davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş.'ye ait ...plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacı vekilinin, kazada davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, sigorta şirketince yapılan ödemenin gerçek zararı karşılamadığını ileri sürerek bakiye hasar ve değer kaybı zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı, davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş. vekilinin, aracı uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiraya verdiklerinden işleten sıfatlarının bulunmadığını ve mahkemenin görevsiz olduğunu, davalı ... vekilinin ise mahkemenin görevsiz olduğunu, kusur oranını ve talep edilen tazminat miktarını kabul etmediğini savunarak davanın reddini talep ettikleri görülmüştür. 6098 sayılı TBK'nın 49/1. maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde işleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 85. maddesi hükmüne göre bir motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan o aracın işleteni sorumlu olur. Bu maddede düzenlenen sorumluluk hali tehlike sorumluluğudur. Ancak, aracın uzun süreli kiralanması durumunda, kiracının araç üzerinde fiili hakimiyet kurduğu ve ekonomik olarak yararlandığı kabul edilerek işleten sıfatının kiracıya geçtiği, bu durumda malikin sorumluluğunun ortadan kalktığı Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ile kabul edilmektedir. İşleten sıfatının belirlenmesinde kira sözleşmesinin süresi, araç üzerindeki fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının bir arada bulunması gerekmektedir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır. Makine Mühendisi Adli Trafik Uzmanı bilirkişi ... .... .... tarafından düzenlenen 23/02/2026 tarihli raporda, 31/10/2023 tarihinde meydana gelen kazanın oluşumunda, davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş.'nin maliki olduğu ...plakalı aracın sürücüsü davalı ... .... .... 'ın kavşakta kırmızı ışık ihlali yapması nedeniyle KTK'nın 47/b, 52/a ve 84/a maddelerini ihlal ederek %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsü ...'ün ise herhangi bir kural ihlali olmadığından kusursuz olduğu, davacıya ait araçta meydana gelen hasar tutarının orijinal parça bedelleri üzerinden KDV dahil 155.100,00 TL olduğu, sigorta şirketince ödenen 100.000,00 TL mahsup edildiğinde davacının bakiye hasar bedeli talebinin 55.100,00 TL olduğu, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 75.000,00 TL olduğu, sigorta şirketince ödenen 20.000,00 TL mahsup edildiğinde davacının bakiye değer kaybı talebinin 55.000,00 TL olduğu bildirilmiştir. Davacı vekili 16/03/2026 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde, raporda belirtilen kusur ve alacak miktarlarının davalarının haklılığını ortaya koyduğunu, ancak davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş.'nin aracı kiraladığına ilişkin savunmasının gerçeği yansıtmadığını, şirketin faaliyet alanının inşaat olduğunu, sigorta eksper raporunda aracın kiralık olmadığının belirtildiğini, sunulan kira sözleşmesinde araç plakasının yer almadığını ve sunulan faturanın kaza tarihinden sonra düzenlendiğini belirterek, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş. vekili 16/03/2026 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, müvekkil şirketin aracı uzun dönem kiralama ile kiraya verdiğinden işleten sıfatı ve pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, makine mühendisi olan bilirkişinin bu hukuki konuda değerlendirme yapma uzmanlığının olmadığını, değer kaybı hesabında emsal araç seçimlerinin ve kullanılan formülün hatalı olduğunu, hasar bedeli hesaplamasının denetime elverişli olmadığını ve önceki hasarların dikkate alınmadığını ileri sürerek, raporun hükme esas alınmamasını ve yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını talep etmiştir. Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 01/05/2023 tarihli araç kiralama sözleşmesi, dava dışı ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 22/01/2026 tarihli yazı cevabı ve ekindeki ödeme belgeleri, davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş. ile dava dışı ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Ba-Bs formları, 23/02/2026 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; 31/10/2023 tarihinde davacıya ait araç ile davalılardan ...'ın kullandığı, diğer davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş.'ye ait aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, yargılama sırasında davacı vekilinin 15/04/2026 tarihli duruşmada davalı ... ile haricen anlaşarak alacaklarını tahsil ettiklerini ve bu davalı yönünden davanın konusuz kaldığını beyan ettiği, ancak diğer davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş.'den yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin devam ettiğini bildirdiği, davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş. vekilinin ise cevap dilekçesinden itibaren aracı uzun süreli kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye kiraladıklarını, bu nedenle KTK'nın 3. maddesi uyarınca işleten sıfatlarının bulunmadığını savunarak davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini istediği, mahkememizce bu konuda yapılan değerlendirmede ise, davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş. tarafından sunulan 01/05/2023 başlangıç tarihli araç kiralama sözleşmesinin varlığının, sözleşmenin diğer tarafı olan dava dışı ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 22/01/2026 tarihli yazı cevabı ile teyit edildiği, anılan şirket tarafından kira bedellerinin ödendiğine dair fatura ve dekontların sunulduğu, tarafların Ba-Bs formları ve ticari kayıtlarının da bu ticari ilişkiyi doğruladığı, bu delillere göre kaza tarihinde araç üzerindeki fiili hakimiyetin ve ekonomik yararlanmanın kiracı olan ... Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'de olduğu, bu nedenle araç maliki olan davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş.'nin işleten sıfatının bulunmadığı, dolayısıyla davada pasif husumet ehliyetinin olmadığı; Ancak dava açarken davacının, davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş.'ye ait ...plakalı aracın uzun süreli kiraya verildiğini bilebilecek durumda olmadığı, bu nedenle dava açmakta haklı olduğu, davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş.'nin ise, yargılama sırasında aracın uzun süreli kiraya verildiğini savunmakta haklı olduğu anlaşıldığından takdiren davalı ... Yapı Endüstri ve Ticaret A.Ş.'ye yönelik açılan davada yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşılayan taraf üzerinde bırakılmasının hakkaniyete uygun olduğu kanısına varıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 2-Dava konusuz kalmakla, alınması gereken 732,00 TL maktu harcın, 1.416,08 TL peşin harçtan düşümü ile artan 684,08 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, 3-Gerekçesi açıklandığı üzere tarafların karşıladığı yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin üzerlerinde bırakılmasına, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin takdiren eşit olarak davanın açılmasına sebebiyet veren davalılardan eşit olarak alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair davacı vekilinin ve davalı ... Yapı A.Ş. vekilinin yüzüne karşı, Davalı ... vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2026

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır