İlk Derece Mahkemesi 2025/574 E. 2026/579 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/574 KARAR NO : 2026/579

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) DAVA TARİHİ : 02/07/2025 KARAR TARİHİ : 09/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (ticari nitelikteki haksız fiilden kaynaklanan (2918 s.k.hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile dava dışı ----sigorta ettireni,----- sigortalısı olduğunu ve ----- numaralı, 14.03.2022-13.03.2024 vadeli İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesinin tanzim olduğunu, davacı şirket tarafından teminat altına alınan sigortalıya -----. Etap şantiyesinde kullanılmakta olan ---- marka ---- model, ----- seri numaralı kule vincin, 06.01.2023 tarihinde saat 09:45 de vinç sökümü esnasında bom toplama redüktör bom milinin kırılması ile hasar gördüğünü, sigortalı tarafından müvekkili şirkete yapılan hasar ihbarı üzerine, hazırlanan ekspertiz raporu uyarınca, poliçe gereği 13.07.2023 tarihinde 97.783,13 TL, 14.07.2023 tarihinde 381.916,87 TL olmak üzere toplam 479.700,00 TL tazminat ödemesinin yapıldığını, davaya konu kule vincin, bakım, servis ve onarımından davalının sorumlu olduğunu, davalı personelleri tarafından vincin sökümü esnasında personellerin hatası nedeniyle bom toplama redüktör milinin kırıldığını ve bunun sonucunda bomun yere düştüğünü, sigortalıya ödenen tazminat tutarının müvekkili şirkete ödenmesi talebiyle davalı şirkete yapılan başvurudan sonuç alınamadığını ve bunun üzerine---. İcra Müdürlüğü’nün ---- esas sayılı sayılı dosyasından icra takibinin başlatıldığını, davalının itirazı sonucunda takibin durduğunu sonuç olarak; davanın kabulü ile davalı yanca yapılan itirazın iptalini, takibin davamını ve davalı aleyhine % 20 icra inlar tazminatına hükmedilmesini, masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ---- ve müvekkili şirketin imzası bulunan tutanakta personele bir kusur atfedilmediğini ve müvekkili şirketten de ----- firmasının bugüne dek bu olayla ilgili bir tazminat talebinin olmadığını, dava konusu kule vincin, 1995 imalatlı, yaklaşık 30 yıla yakın süredir kullanılan, ağır yük altında çalışan, yüksek risk grubunda yer alan bir iş makinesi olduğunu, kırıldığı iddia edilen bom toplama redüktör milinin, vincin en yüksek gerilim altında çalışan parçalarından biri olduğunu, bu parçanın yıllar içerisinde maruz kaldığı çevresel etkenler, yük döngüleri, önceki kullanımlar ve yaşlanma süreci dikkate alındığında, meydana gelen kırılmanın yapısal eskime ve metal yorgunluğuna bağlı bir teknik arıza niteliğinde olduğunu, kırılan redüktör milinin dışarıdan görülmesi veya sökülmeden dişlilerin kırık olup olmadığının tespiti edilemeyeceğini, motor yerinden söküldüğü zaman görülebileceğini ve neticesinde kazadan sonra söküldüğünde de metal aşınmasının hem redüktör milinde ve dişlisinde hem de bom toplama halat tamburunda yılların verdiği çalışmadan ve yorgunluktan dolayı iki tarafı da bozduğunu, dişlilerin eksenlerinde kayma olduğunu, karşılıklı olarak çalışan kısımları incelttiğini ve zayıflatıldığını, kaza anında yetkili personelin çalıştığı kısmın da orası olmadığını, sonuç olarak; davanın şantiye sahibi ---- ihbarına, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice Dava, trafik kazasına bağlı olarak davacı sigorta şirketi tarafından hak saplerine yapılan ödemenin 6102 sayılı Yasanın 1472 nci madde hükmü gereği sorumlularına rücu edilmesi için başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.İtirazın iptali davası, takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla, takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır. Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir (---- Bam ---HD -----. Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir. İspat yükünün -kural olarak- davacıda olduğu itirazın iptali davasında, alacaklı (normal bir alacak davasında olduğu gibi) alacağının varlığını usul muhakemesinde caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Davanın reddi halinde, itiraz ile duran takip iptal edilmiş sayılır ve ilam kesin hüküm teşkil ettiğinden takip alacaklısı tarafından konusu aynı olan bir dava tekrar ikame edilemez. Ayrıca borçlunun talep etmesi halinde, mahkeme, alacaklının kötüniyetle icra takibinde bulunduğu kanısına varırsa alacaklıyı yüze yirmiden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum eder (67/II). Kötüniyet olgusunu ispat yükü, tazminat talep eden davalı borçludadır. Tazminatın, asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir. ----. İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı dosyasının tetkikinde; davacı tarafından davalı aleyhine, asıl alacak ve faiz olmak üzere toplam 626.087,35 alacağın davalıdan tahili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 30/12/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 25/12/2024 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz dilekçesinin davacı yana tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.Mahkememizce tensiple birlikte, dava/takip konusu icra dosyası dosyamız arasına alınmış, davacı tarafından taraflar arasında bulunan sözleşme, takip konusu faturalar ve ilgili kayıtların sunulması istenilmiştir.Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın, davacı sigorta şirketinin 6/1/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle yapmış olduğu toplam 479700,00 TL ödemeyi, kusurlu eylemiyle zarara neden olduğu iddiasıyla, 6102 sayılı Yasanın 1472 nci maddesi uyarınca davalıya rücu şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşti ise davalının sorumluluğunun kapsamı noktalarında toplandığı anlaşılmış aynı celse tahkikat aşamasına geçilerek dosyanın biri makine mühendisi, bir diğeri sigortacı bilirkişi ve son olarak mali muhasip bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile kaza nedeniyle davacı tarafça dava dışı sigortalıya ödenen tutarın hasar tarihi itibariyle, onarımın hasar ile uyumlu ve hasar onarım bedeli bakımından kadri maruf olup olmadığı, riskin poliçe kapsamında kalıp kalmadığı, limiti ve muafiyet kayıtlarına göre ödemenin yerinde olup olmadığı ve uyuşmazlık konularında rapor tanzim olunmasının istenilmesine karar verilmiştir. Temin edilen 11/03/2026 tarihli bilirkişi raporunda; "..İnşaat Sigortası ile konu Kentsel Dönüşüm Projesi, 14.03.2022 – 13.03.2024 İnşaat Süresi ve takiben 12 Genişletilmiş balım devresi yönünden toplam 758.571.000.-TL sigorta bedeli üzerinden sigorta edilmiş olup, iş makinası parkı---- 5.000.000.-TL sigorta bedeli üzerinden sigorta kapsamına dahil edilmiş olduğu, Davacı sigorta, düzenlemiş olduğu poliçe teminat kapsamında bulunan vincin kaza ile zarar görmesi nedeni ile muafiyet sonrası 479.700,00 TL tazminat ödemesi yapmış (13.07.2023 tarihinde 97.783,13 TL., 14.07.2023 tarihinde 381.916,87 TL) olduğu, Vinç sökümü işinin davalı tarafından yapıldığını gösterir yönde belgelerin dava dosyasında görüldüğü, iş kazası sırasında vincin kaza görmesinin üstlenilen iş sırasında meydana gelemiş olduğu,Kazanın meydana gelmesinde ana sebebin vinç bomunun açılı olarak kullanılmasını sağlayan ve aşağı yukarı hareketini üzerine sarılan halatlar vasıtasıyla ileten tamburu tahrik eden redüktör dişlisinin sıyrılması olduğu, dişli sıyrırıldığı için bir anda tamburun boşa çıktığı , frenlemenin ortadan kalktığı ve kendi ağırlığıyla bomun uç kısmının bir anda aşağı düştüğü, yere çarptığında bom milinin kırıldığı,Periyodik kontrol gerektiren bu parçaların standart muayene kontrol çizelgelerinde doğal olarak bulunmadığı, sökerek kontrol gerektiği , Kontrolü yapan mühendis tarafından çalışma kontrollernin eksiksiz yapıldığı , muayene tarihinde bu arızanın henüz ortaya çıkmamış olduğu,Bakım ve kontrol sorumluluğunun bizzat kule vincin sahibi olan dava dışı sigortalı --- olduğu bu nedenle meydana gelen kazada kusurun %100 olarak dava dışı sigortalı ---- olduğu ,Hasarla alakalı onarım bedelinin KDV dahil 479.700 TL olduğu , Redüktör ve karşılığındaki çember dişlilerin eskimiş olduğu, yakın zamanda revizyon görmediği veya değişmediğinin anlaşıldığı , bu parçalarla alakalı olarak davalı tarafın onarım veya bakım taahhüdünde bulunmadığı, sözleşmeye konu edilmediği,Bu sebeple daha önceden bu vincin detaylı bakımlarını davalının yaptığı ispatlanamaz ise davalı firmanın meydana gelen kaza ve hasar ile alakalı hatası, sorumluluğu oluşmadığı , Söküm prosedüründe hata görülmediği , kusurunun % 0 olduğu ,Türk Ticaret Kanunu’nun 1472 Maddesinin 1 Fıkrasında halefiyet “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder”. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” olarak düzenlenmiş.. " şeklinde belirlemelerine yer verilmiştir.Tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor içerikleri birlikte değerlendirildiğinde, kazaya davalı yanın değil, vincin sahibi olan dava dışı sigorta ettiren ---- bakım yükümlülüğüne aykırı davranmasının sebebiyet verdiği, davalı şirkete kusur atfedilemeyeceği, davacı sigorta şirketinin kendi sigorta ettireninin kusuru nedeniyle oluşacak maddi zarar riskini satın aldığı, bu suretle riskin gerçekleşmesinin müteakip yaptığı ödemeyi, kusuru bulunmayan davalıya rücu edemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Yasal şartları oluşmayan davanın reddine, 2-HARÇLAR Alınması gerekli 732,00 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 7.561,57 TL peşin harcından mahsubu ile fazla yatırılan 6.829,57 TL'nin karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine, 3-VEKALET ÜCRETİ Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı için takdir olunan 99.913,10 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-ARABULUCULUK ÜCRETİ Davadan önce gidilen arabuluculukta devletçe karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına, 5-YARGILAMA GİDERLERİ a-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, b-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.