İlk Derece Mahkemesi 2025/441 E. 2026/511 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/441 Esas KARAR NO : 2026/511 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/05/2025 KARAR TARİHİ : 02/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06.08.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasında --------- Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunan --------- plakalı aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğu, kazada müvekkile ait ---------- plakalı araçta maddi hasar oluştuğu, hasar onarım işlemlerinin ---------- dosya numarasıyla gerçekleştirildiği, araçta değer kaybı meydana geldiği, sigorta şirketinin gerçek zararı karşılaması gerektiği, orijinal parça yerine yan sanayi parça kullanıldığı ve işçilik tutarlarının düşük belirlendiği, 76.658,37 TL tutarındaki onarım bedelinin gerçek zararı karşılamadığı,--------- Şirketi'nden alınan raporla 2.599,82 TL tutarında ekspertiz ücreti ödendiği, KDV dahil gerçek zararın tazmininin zorunlu olduğunu, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru neticesinde ödenen 34.500,00 TL tutarındaki değer kaybı ödemesinin yetersiz kaldığını, bakiye değer kaybı ve bakiye hasar bedelinin tespiti için HMK 107 kapsamında belirsiz alacak davası açıldığını, 100,00 TL bakiye değer kaybı tazminatı ile 100,00 TL bakiye hasar ve işçilik fark bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte toplam 200,00 TL tutarının davalıdan tahsilinin gerektiğini, ayrıca 2.599,82 TL tutarındaki ekspertiz ücreti ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ----------plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde --------- poliçe numaralı trafik sigortası ile 02/05/2024-02/05/2025 tarihleri arasında sigortalı bulunduğunu, maddi zararlar için araç başına 200.000,00-TL teminat limiti belirlendiğini, davacıya ve ilgili tedarikçilere toplam 76.658,46-TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, ayrıca 31/01/2025 tarihinde davacı vekiline 34.500 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, poliçe limitinin bildirilmesinin davayı kabul anlamına gelmediğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ek: 6 uyarınca gerekli belgelerin eksiksiz sunulmadığını, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden eksper ataması yapılmadan başvuru gerçekleştirildiğini, kasko sigortası kapsamında ödeme alınıp alınmadığının araştırılması gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 109/1. maddesi uyarınca zamanaşımı süresinin dolduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, trafik sigortası kapsamında tazminat sorumluluğu için sürücü kusurunun şart olduğunu, kaza tespit tutanağının bağlayıcı olmadığını, kusur tespiti için bilirkişi incelemesi gerektiğini, müvekkil şirketin tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini ve bakiye borcu kalmadığını, hasar hesaplamasında kaza tarihindeki işçilik ve yedek parça değerlerinin esas alınması gerektiğini, Genel Şartlar uyarınca eşdeğer parça kullanımının mümkün olduğunu, araç yaşı dikkate alındığında orijinal parça bedelinden sorumlu tutulamayacaklarını, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, poliçede KDV dahil ibaresi bulunmadığından KDV tutarının reddini, değer kaybı hesaplamasının gerçek zarar ilkesine uygun yapıldığını, aracın geçmiş hasar kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, 01.04.2020 tarihli Genel Şartlar uyarınca hesaplama yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinden önce faiz işletilemeyeceğini ve uygulanacak faizin yasal faiz olması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta oluşan hasar bedeli ve değer kaybının sigorta şirketinden tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, "Dava konusu olayın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında bir trafik kazası olduğu, -------- plakalı otomobilin sürücüsü ---------- ilgili kanunun 84. maddesini ihlal etmesi nedeniyle kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu, --------- plakalı aracın sürücüsü -------- ise kazanın oluşumunda üzerine atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı, hasar onarım tutarı yönünden yapılan piyasa araştırmaları neticesinde -------- Şti. ve -------- tarafından belirlenen tutarın piyasa rayiçlerinin altında kaldığı, eşdeğer parça yerine orijinal yedek parçalar kullanılarak yapılması gereken tamiratın maliyetinin ---------tarafından hazırlanan eksper raporunda 130.903,04 TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeler düşüldükten sonra bakiye hasar tazminatının 130.903,04 TL eksi 76.658,46 TL eksi 54.244,58 TL olduğu, -------- plakalı aracın 06.08.2024 tarihinde karıştığı kaza neticesinde motor kaputu, sol ön çamurluk ve ön tampon gibi parçaların değişim ve boya işlemlerine tabi tutulduğu, Yargıtay içtihatları uyarınca aracın uğradığı değer kaybının 34.500 TL olarak hesaplandığı, davalı --------- Ş. tarafından ZMMS poliçe limiti olan 200.000 TL üzerinden davacıya 34.500 TL tutarında ödeme yapıldığı, bu nedenle bakiye değer kaybı zararının bulunmadığı, değer kaybı ve piyasa rayiç bedeli hesaplamalarında --------- model -------- paket aracın piyasa alış-satış fiyatlarının, aracın yaşı, kilometresi, hasar durumu ve --------- Sigorta Birliği kasko bedeli listesinin esas alındığı, yapılan tüm incelemeler neticesinde davacının talep edebileceği bakiye hasar tazminatı miktarının belirlendiği, nisbi yöntemle ödenecek bedelin kararlaştırılan satış bedeli ile ayıplı değerin ayıpsız bedele oranlanması suretiyle hesaplandığının belirtildiğini, kararlaştırılan bedelin 600.000 TL, ayıplı değerin 565.000 TL ve ayıpsız bedelin 600.000 TL olarak belirlendiğini, yapılan hesaplama sonucunda 34.500 TL tutarına ulaşıldığını, dava konusu aracın hasarlı halinin Yargıtay içtihatlarına göre değer kaybının 34.500 TL olduğunun saptandığını, davalı ---------Ş. tarafından ZMMS poliçe limiti olan 200.000 TL üzerinden davacıya 34.500 TL ödeme yapıldığının anlaşıldığını, bu kapsamda davacı tarafın bakiye değer kaybı zararının bulunmadığı kanaatine varıldığı tespit edilmiştir. " şeklinde bildirildiği görülmüştür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir . 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir. Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir. Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. maddesine göre de oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğundan kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin ZMSS Genel Şartlarının A.3. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, ZMSS Genel Şartlarına ve 6102 sayılı TTK'nın 1446. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmediği veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu teminat içinde kalmış gibi ihbar ettiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.Davalı --------Ş. dava dışı sigortalısına ait ---------- plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Zorunlu trafik sigortası poliçesi 02/05/2024-02/05/2025 tarihleri arasını kapsamaktadır. Kaza 06/08/2024 tarihinde gerçekleşmiş olup davacı tarafından davalı sigorta şirketine hasar tazminatı için başvuru yapıldığı, davalı tarafından 76.658,46 TL hasar tazminatı, 34.500 TL değer kaybı tazminatı ödendiği anlaşılmıştır.Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, dava konusu kaza sebebiyle davacının aracında 130.903,04 TL'lik hasar ve 34.500 TL'lik değer kaybı oluştuğu tespit edilmiştir. Tüm dosya kapsamı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalının yaptığı ödemeler tenzili sonrasında bakiye 54.244,58 TL hasar tazminatı alacağının kaldığı, bakiye değer kaybı alacağının kalmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının değer kaybı tazminatına ilişkin talebinin REDDİNE, 2-Davacının değer kaybı tazminatına ilişkin talebinin KABULÜ İLE, 54.244,58 TL hasar tazminatının temerrüt tarihi olan 18/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan (poliçe teminat limitinin bakiye kısmı olan 88.841,54 TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, 3-Karar harcı 3.705,44-TL 'den davacı tarafça yatırılan peşin harç ile tamamlama harcı toplamı 928,40 -TL harcın mahsubu ile bakiye 2.147,04-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 615,40 -TL başvurma harcı, 928,40 -TL peşin nispi harç ve tamamlama harcı toplamı olmak üzere toplam 1.543,80-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine 5-Davacı tarafından yapılan 125,00 -TL tebligat ve müzekkere gideri, 7.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 2.599,82 TL ekspertiz rapor tanzimi ücreti olmak üzere toplam 10.224,82-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 10.258,91 -TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 45.000,00 -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davanın reddedilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, 10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 4.591,54 -TL.sinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 8,46 -TL.sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Dair; Tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde--------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/06/2026

TASHİH ŞERHİ (MADDİ HATANIN DÜZELTİLMESİ)

Mahkememiz dosyası resen incelendi; Mahkememizin 02.06.2026 tarihli gerekçeli kararında sehven değer kaybı tazminatına ilişkin talebin reddine karar verilmesine rağmen iki numaralı bentte hasar tazminatı değerlendirildiği halde sehven hasar tazminatı yerine yine değer kaybı tazminatı yazıldığı anlaşılmış anlaşılmış olup, HMK 304/1 madde kapsamında maddi hata olduğu kabul edilerek ve buna göre 02.06.2026 tarihli gerekçeli kararına -2- nolu bendinin; 2-"Davacının hasar tazminatına ilişkin talebinin KABULÜ İLE, 54.244,58 TL hasar tazminatının temerrüt tarihi olan 18/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan (poliçe teminat limitinin bakiye kısmı olan 88.841,54 TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine," şeklinde, hükmünün HMK 304/1 md gereği tashihine (düzeltilmesine) karar verildi 2-HMK.nun 304 (2) maddesi uyarınca düzeltme şerhinin ilamın tüm nüshalarına işlenmesine ya da eklenmesine karar verildi .