İlk Derece Mahkemesi · İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/374 E. 2025/818 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2025/374
Karar No
2025/818
Karar Tarihi

T.C. İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/374 KARAR NO : 2025/818 DAVA : Ticari Şirkete Özel Denetçi Atanması DAVA TARİHİ: 21/04/2025 KARAR TARİHİ: 26/09/2025 Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda; İDDİA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 6102 sayılı TTK'nın 438 ve 439. maddeleri uyarınca asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanmasının istenebileceğini, davanın zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olmadığını, müvekkilleri TTK'nın 438. maddesi uyarına bilgi alma haklarını zamanında ve süresinde makul şekilde kullanmış iseler de davalı şirketin tatminkar cevaplar vermediğini ve belge ile bilgi sunma yükümlülüklerine aykırı davranarak şirketin müvekkilleri tarafından tanınmasına ve öğrenilmesine engel olduğunu, bu tutumun 2023 yılına ait olağan genel kurulda genel kurula bildirildiğini ve tutanağa isteklerinin geçirildiğini, davalı şirket genel kurulunda özel denetçi isteminin hiçbir gerekçe sunulmaksızın ve sorulan sorulara açıklayıcı tatminkar cevaplar verilmeden reddedildiğini, bu sebeple haklı ve dürüst şekilde davranan istem sahibi müvekkilleri pay sahiplerinin mağdur edilmemesinin ve şirkete özel denetçi tayini aşamasında gereken tüm gider ve masrafların şirkete yüklenmesinin gerektiğini, davalı şirketin itibari değeri 50,00 TL'den toplam 21.000 adet hisseden oluştuğunu ve hisse itibari değerinin toplam 1.050.000,00 TL'ye tekabül ettiğini, davalı şirketin ortaklık yapısının kurulduğu ilk günden beri 3 kişiden oluştuğunu, bunların sırasıyla % 33 hisse oranında ... % 33 hisse ... ve % 33 hisse oranında... olduğunu, sonradan ... vefat ettiğini, ... mirasçılarının ... olduğunu ve mirasçılık hakları oranında davalı şirkette pay sahibi olduklarını, şirketin 2021-2022 yıllarına ilişkin genel kurulunda müvekkillerine kayıtlarında bildirdikleri payın gerek şirkette gerek İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Esas numarası ile açılan 2021-2022 yıllarına ilişkin genel kurul iptal davasında hatalı olduğunu bildirmeleri üzerine ara dönemde müvekkili pay sahiplerine bilgi verilmeksizin davalı şirketin yine pay oranlarını tek taraflı revize ettiğini, bu nedenle de daha öncesinde müvekkillerinin bildirilen hisse oranı üzerinden temsilci ataması yapılmışsa da 2023 genel kurulu esnasında bu durumun kabul edilmediğini ve toplantıda temsil sağlandığını, müvekkillerinin pay oranlarının sermayenin onda birini aştığını, toplam oranın % 16 olduğunu, bu davayı açmakta yasal haklarının bulunduğunu, müvekkillerinden ... ise vekaleten 03/12/2024 tarihli genel kurulda hazır bulunduklarını, genel kurul esnasında TTK'nın 437. maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında sorular sorulduğunu, davalı şirketin genel kurul esnasında tatminkar ve açıklayıcı cevaplar vermediğinden bilgi alma hakkı ve azlık haklarından doğan oy kullanma hakkının sağlıklı kullanılabilmesi adına erteleme istendiğini, böylece TTK'nın 420. maddesi ile Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Bakanlık Temsilcileri Hakkında Yönetmelik'in 28. maddesi uyarınca toplantının 1 ay süreyle ertelenerek 21/01/2025 tarihinde yapılmasına karar verildiğini, erteleme ile 21/01/2025 tarihinde yapılacak toplantı boşluğunda müvekkillerinin şirketten bilgi almak istediğini, müvekkillerinin gerek e-posta gerek... iadeli taahhütlü mektup ile davalı şirketten bilgi ve belge isteyerek şirkete mali konular hakkında sorular sorduğunu, şirketin mali durumu anlaşılamadığından, tatminkar ve anlaşılabilir bilgi verilmediğinden genel kurulda sağlıklı oy kullanabilmek adına şirketten özel denetçi atanmasının istendiğini ancak şirketin bu isteği gerekçesiz şekilde reddettiğini, davalı şirket genel kurulunda özel denetçi atanmasının bir gündem maddesi olarak ekletildiğini ve özel denetçi istendiğini ancak şirketin bu istemi gerekçesiz reddettiğini, müvekkillerinin edindikleri yasal pay sahipliği ile hiç tanımadıkları bir şirketi tanımaya ve pay haklarının zarara uğratılıp uğratılmadığını belirlemeye çalıştıklarını, nitekim müvekkillerinin elde ettikleri verileri incelediklerinde çelişkiler bulduklarını, aynı çelişkilerin 2021-2022 yıllarına ait genel kurulda da bulunduğunu ve özel denetçi istendiğini, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde...Esas sayılı dosya ile özel denetçi tayininin istendiğini ve rapor alındığını, alınan raporda bir takım şüpheli ve incelenmesi gereken bulguların belirlendiğini, 2021-2022 yıllarında yapılan iş ve işlemlerin 2023 mali yılını da etkileyeceğinden şirketin genel kurul esnasında sorulan soruları, şirketin değeri, yönetimi, kazancı, özellikle karlılık ve dağıtılabilir kar yönünden etkilediğini, pay sahiplerinin temettü dağıtımına esas oluşturan kar matrahı ve pay sahiplerinin değerlerinin mali tablolar ve bilançodan incelenmesinin gerektiğini, stoklardaki ani artışın gerçek nedenlerinin belirlenmesinin pay sahiplerinin haklarının korunması ve zararın anlaşılması yönünden önemli olduğunu, şirketin genel kurulda şirket değerlemesi yaptırdığını ve hatta bu değerleme ile de şirketi satabileceğinin değerlendirebileceğini bildirmesi, bu yönde karar alması (aleyhe oylara rağmen) üzerine, özel denetim raporu kapsamında şirket değerlemesi raporunun da gerçek şirket verileriyle ve piyasa ile uyumlu olup olmadığının tespitinin gerektiğini, kapanış işlemlerinde hangi hesapların hangi hesaplarla kapatıldığına ya da aktarıldığına ilişkin bir bilginin bulunmadığını, bu yönde bir inceleme yapılmadığını, dönem sonu kapanış öncesi hesapların incelenmesinin gerekli olduğunu, genel kesin mizan hesaplarının borçlu ya da alacaklı bakiyelerinin bir sonraki yılın açılış bilançosunu oluşturduğundan genel kesin mizan, bilanço ve gelir tablosu rakamlarının karşılaştırılması sonucunda anlamlı bilgiler üretmeyeceğinin açık olduğunu, stok artışının kaynağı ve sebebi ile şirket yararına olup olmadığının ve şirket yararına gerçek bir alım olup olmadığının incelenmesinin gerektiğini, şirket değerlemesinin SPK'ya kayıtlı bir gayrimenkul uzmanı ve beraberinde maddi olmayan varlıkları da değerlendirecek bir uzman tarafından yapılmasının gerekli olduğunu, yani şirketin kanuna aykırı olarak kendi müşavirine şirket değerlemesi yaptırarak bu yönde genel kurul kararı alarak, edineceği verilerle alacağı değerlemek suretiyle şirketi ekonomik yönden zarara sokabileceğini, enflasyon düzeltmesi yapılmasının şirketin gerçek aktif pasif ile kar kazancını ve pay değerini anlayabilmek adına yerinde olacağını; mali tablolarla ilgili olarak detaylı bir nakit akım analizinin yapılarak her bir banka giriş ve çıkışının faaliyet kaynaklı olup olmadığının araştırılması ve banka ekstreleri ve muhasebe kayıtları karşılaştırılarak hangi işlem hangi fiş ya da belgeye, faturaya kayda bağlı olduğunun incelenmesi ve gerçek şirket durumunun açıklanmasının gerektiğini, zira müvekkillerinin şirketin bu kayıtlarından şüphe duyduklarını, iç denetim raporunun istemelerine rağmen kendilerine verilmediğini, şeffaf, objektif bilgi edinme hakkı kapsamında iç denetim raporunun tercihen bağımsız bir denetçi ya da özel denetçi tarafından incelenmesinin gerektiğini, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’ne 22/09/2022 tarihinde hazırlatılan kapasite raporunun 14/09/2024 tarihinde geçerlilik süresinin sona erdiğini, bu raporun şirketin yıl içinde kaç adet ya da kilogram traktör ve otomobillerin hidrolik sistemlerinin çabuk bağlantı parçası ürettiğinin bir göstergesi olmadığını, bu nedenle şirketin çalışma derecesi ya da kapasite kullanım oranını tespit etmek ve varsa vardiya çalışma sistemi dikkate alınarak yıllık normal kapasiteden ne kadar yararlanıldığını tespit etmek üzere sektör uzmanı bir bilirkişinin değerlendirme yapmasını istediklerini, depo kayıtları ve belgeler istenmesine rağmen bilgi edinilemediğini, kaydi belgeye dayalı ve tartım sonuçlarına göre fire ve zayiat miktarlarının belirlenmesinin adet ya da kilogram cinsinden üretim miktarları ile karşılaştırarak değerlendirilmesi üzere sektör uzmanı bir bilirkişinin görevlendirilmesinin gerektiğini, yönetim kurulu ve genel kuruldaki ortakların şirkette dağıtılabilir bir kar bulunuyorsa bunun genel kurul öncesinden genel kurula kadar bilgi-belge sahibi olmasını gerektirdiğini, yönetimin hatalı iş ve eylemler içinde olduğunu, 2021-2022 yıllarına ait genel kurul toplantısının iptali davasında yönetimin gerek ibra edilmediği gerekse hazırladığı faaliyet raporunun hukuka aykırı olduğu hususlarının belirlendiğini, kar payı dağıtılmamasının dengeli, adil bir davranış olmadığını, 2021-2022 yıllarına ait genel kurulda karın düşük dağıtılmasının sebebi olarak "yatırım yapılacağı" bildirilmişse de şirketin yatırım yapmadığını, toplantı esnasında şirket tarafından verilen cevaplar incelendiğinde; şirketin plansız ve programsız bir işleyiş altında olduğu, yönetimin şirketi esasen yönetmediği ve şirketin karlılığı, kazancı, gireceği sektöre ilişkin hiçbir fikrinin olmadığı hususlarının belirlendiğini, bu aşamada pay sahiplerinin genel kurul gündem maddelerinde koydukları muhalefetlerinin haklı olduğunu, faaliyet raporu, mali tablolar ile bilançolar, kar dağıtılmaması, şirketin amaç ve konu madde değişikliği gibi hususların alenen hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, bu sebeplerle şirketin uzman tarafından incelenmesinin gerektiğini, bilgi alma ve inceleme hakkının hem TTK hem de Anayasa ile korunan bir hak olduğunu, şirketin maddi varlıklarının gayrimenkul uzmanı bilirkişi atanmak yoluyla değerlemesinin yapılmasının ve sonucuna göre şirket mali müşavirine bilançonun yeniden düzenlettirilmesinin, elde edilen verilerle şirket değerleme raporunun şirket verileriyle ve piyasa ile uyumlu olup olmadığının tespitinin yapılmasının, şirketin optimum stok miktarlarını belirlemek karlılık oranları, maliyet ve işgücü giderleri yönünden ekonomik göstergelerin dikkate alınarak makine ve metal işleri endüstrisinin ortalama finansal rasyolarına göre inceleme yapılması için sektör uzmanı bilirkişisinin atanması ve şirketin mal hesabı ile ilişkili olarak banka hesaplarına giriş ve çıkışlarının banka kayıtları ile eşleştirilmesini sağlamak üzere bankacılık uzmanının bilirkişi olarak atanması gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla genel kurulda sorulan sorular çerçevesinde 6102 sayılı TTK'nun 439/2 maddesi gereğince öncelikle özel denetçi atanmasına, özel denetçi masraf ve giderlerinin davalı şirket tarafından karşılanmasına, incelenmesi istenen hususlar sektör uzmanlığı ve SPK lisansı da gerektirdiğinden inceleme isteğinin yerine getirilebilmesi ve pay sahiplerinin azlık haklarının yerinde kullanabilmesi adına mahkemenin takdirine göre bağımsız denetçi atanmasına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini istemiştir. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas ve ... Karar sayılı dosyasında şirkete özel denetçi atanmasına ilişkin dava açıldığını ve özel denetçi atandığını, rapor düzenlenmişken bu davanın açılmasında HMK'nın 114. maddesi gereğince hukuki yararın bulunmadığını, ayrıca pay sahiplerinin bilgi alma hakkı gereği genel kurulda bilgi isteyebileceklerini, bu hakkın kullanılmasının ardından yine pay sahiplerinin belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını da genel kuruldan isteyebileceklerini, bu istek reddedildiğine ise sermayenin en az onda birini oluşturan pay sahiplerinin üç ay içerisinde şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde özel denetçi atanmasını isteyebileceklerini, bu isteklerin reddedilmesinin derdest davanın açılabilmesi için dava şartı olduğunu, davacı tarafın, denetçi atanması isteklerinin reddedildiği 21/01/2025 tarihli genel kurulun iptali istemiyle İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... Esas sayılı davayı açtıklarını, bu davanın sonucunun eldeki bu davayı etkileyeceğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere bekletici mesele yapılması gerektiğini; müvekkili şirketin şeffaf, iyi yönetilen, vergi ve üçüncü kişilere, bankalara borcu olmayan, ihracat yapan, kredi notu yüksek bir şirket olduğunu, 06/09/203 tarihine kadar ortaklar arasında anlaşmazlık olmadığını, TTK'nın 439. maddesi gereğince haklarını kullandıklarını iddia eden davacı tarafça yöneticilerin pay sahiplerini zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde özel denetçi atanacağını, müvekkilinin böyle bir durum içinde olmadığını, asıl meselenin vefat eden ortak mirasçılarının bir kısmının şirket içinde danışmanlık vs. adı altında ücret karşılığı çalışmak istemelerinden kaynaklandığını, davacı tarafın özel denetçi atanmasını isteyerek şirkete sadece maddi anlamda zarar vermeye çalıştığını, 2021-2022 yılları genel kurulunda da davacının aynı bezdirme politikasıyla hareket ettiğini, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas ve...Karar sayılı dosyasında özel denetçi atanmasını istediğini, dava sonucunda atanan özel denetçinin raporunu sunduğunu ancak davacının raporla tatmin olmayarak özel denetçinin uzmanlığının yetersizliğini ileri sürdüğünü, davacı tarafın dava dilekçesinde şirketin mali durumunun gidişatından sadece şüphelendiği iddiasıyla müvekkili şirkete özel denetçi atanmasını istediğini, müvekkili şirket tarafından hiçbir haklı zemin olmayan bu istek reddedildiğinde ise bu davanın açıldığını, davacıların kötü niyetli olduğunu, dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediklerini, hepsinin dayanaksız olduğunu, davacı tarafça sorular sorulara belgelerle birlikte açıkça cevap verildiğini, 2021-2022 yılları genel kurulu için açılan derdest İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı iptal davasında ve özel denetçi atanmasında şirketin yine şeffaflığının eleştirildiğini, bilgi alma hakkının engellendiğine ilişkin asılsız ithamlarda bulunulduğunu, bu ithamların asılsızlığının özel denetçi raporuyla da ispatlandığını, dava konusu olayda dışarıdan özel denetçi atanacak bir durumun söz konusu olmadığını belirterek öncelikle İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava sonucunun bekletici mesele yapılmasına, davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir. DELİLLER ; İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdindeki kayıtlar, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dava dosyası, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/350 Esas sayılı dava dosyası, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası. GEREKÇE ; Dava; davalı şirkete özel denetçi atanması istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; “davalı şirkete TTK'nın 437. ve izleyen maddeleri uyarınca özel denetçi atanması koşulunun bulunup bulunmadığı, bu isteğin uygun görülmemesi durumunda yine davalı şirkete bağımsız denetçi atanma koşulunun bulunup bulunmadığı” konusundadır. Davalı şirketin merkez adresinin İzmir ilinin yargı sınırları içerisinde olması sebebiyle TTK'nın 438/2 maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli ve yetkili olduğu kabul edilmiştir. Dava, TTK'nun 439. maddesi gereğince toplantıyı izleyen 3 aylık süre içerisinde açılmıştır. İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gönderilen belgeler incelendiğinde; şirketin "K.Paşa-661" sicil numarasında kayıtlı olduğu, faal olduğu, adresinin "Ankara Asfaltı Taşkahve Mevkii, Ulucak Köyü Kemalpaşa/ İZMİR" olduğu, şirket ortaklarının 1750 adet hisse Tansel Bengi, 1750 adet hisse Dilek Akşehirli, 1167 hisse ..., 1167 hisse ..., 1166 hisse ..., 7000 hisse ...ve 7000 hisse ... olduğu, davalı şirkette 2023 yılına ait olağan genel kurul toplantısının 03/12/2024 tarihinde yapıldığı, asgari toplantı nisabının sağlandığı, 1 numaralı gündem maddesinde davacılar vekilinin toplantı gündem maddesine ek olarak TTK'nun 438 ve yönetmeliğin 25/b maddesi gereğince özel denetçi atanması isteğinde bulunduğu, bu isteğin oylamaya sunulduğu ve oy çokluğu ile kabul edildiği, davacılar vekilinin aynı gündem maddesi içerisinde 2. maddeye geçilmeden önce gündem maddelerinde sağlıklı oy kullanılabilmesi ve azlık haklarının kullanılabilmesi için yönetmeliğin 28/2 maddesi uyarınca toplantının tümden 1 ay sonraya ertelenmesini istediği, bu isteğin reddedildiği, 2 numaralı gündem maddesinde; ... ve ... vekilinin 3 numaralı gündem maddesine geçmeden önce genel kurula sorular ilettiği ve bunların genel kurul tutanağına yazıldığı, soruların altına cevapların da verilerek yazıldığı, bu aşamadan sonra ... vekilinin 3 numaralı gündem maddesine ve müzakereye geçilmeden önce sorulan sorulara gerekçeli, tatminkar ve belgeli cevap verilmediğinden 2023 mali yılına ilişkin yapılan genel kurulda azınlık haklarının sağlıklı kullanılması için genel kurulun ertelenmesini istediği, bunun üzerine oy birliğiyle toplantının 21/01/2025 tarihine ertelendiği, 21/01/2025 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında; 2 numaralı gündem maddesinde; davacılar vekilinin özel denetçi atanması isteğinde bulunduğu, toplantı başkanı tarafından bu isteğin gündemin 10. maddesine eklendiği hususunun tutanağa yazıldığı, gündemin 3. maddesine geçilmeden önce davacılar vekilinin sorular yönelttiği, bu soruların ve cevapların toplantı tutanağına yazıldığı, eklenen 10 numaralı gündem maddesinde; özel denetim isteğinin görüşülmesine geçildiği, isteğin oylamaya sunulduğu ve oy çokluğu ile reddedildiği, davacılar vekilinin "faaliyet raporundaki çelişkiler, verilerdeki eksikler ve hatalar, tutarsızlıklar ile sorulan sorulara tatminkar cevap alınamadığını" ileri sürerek karara muhalif kaldığı görülmüştür. İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve... Karar sayılı dava dosyası incelendiğinde; davacılarının ..., davalısının ... Makina San. ve Tic. A.Ş., dava tarihinin 18/04/2024, davanın davalı şirkete özel denetçi atanması istemine ilişkin olduğu, mahkemece yapılan yargılama sonucunda, gerekçesinde; "Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonunda davacı tarafça davalı Pimak Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne özel denetçi atanmasına karar verilmesine yönelik olarak, Mahkememizden talepte bulunulduğu, talebin yasal dayanağı olan 6102 sayılı TTK'nun 438. maddesinde "Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir.", 439. maddesinde "Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir. Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır." ve 440. maddesinde de "Mahkeme, şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra kararını verir. Mahkeme istemi yerinde görürse, istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzmanı görevlendirir. Mahkemenin kararı kesindir. "düzenlemelerinin bulunduğu, denetçi atanması talep edilen şirketin, merkez adresinin Mahkememiz yetki alanı içerisinde kaldığı, TTK'nın 438/2 maddesi gereğince talep ile ilgili karar vermeye Mahkememizin yetkili ve görevli olduğu, davacılar... vekili Av. ... ile davalı şirket ortağı davacı ... tarafından şirketin 19/01/2024 tarihli olağan genel kurul toplantısı sırasında özel denetçi atanmasının talep edildiği, toplantı başkanı ... yönetim kurulu başkanı sıfatıyla denetçi talebini reddettiği, genel kurul toplantı tutanağı tarihinden itibaren TTK'nun 439. maddesi gereğince 3 aylık süre içerisinde özel denetçi atanması istemiyle davacılar tarafından Mahkememize müracaat edildiği, davacıların hisse adedi göz önüne alındığında dava açabilmek için gerekli çoğunluğu sağladıkları, genel kurul toplantısı sırasında davacıların sormuş olduğu sorulara yeterli ve tatminkar cevaplar verilmediği ve genel kurul toplantısı sırasında sorulan sorular yönünden şirkete özel denetçi atanması, soruların özel denetçi tarafından cevaplarının araştırılmasının gerektiği ve davacıların özel denetçi atanmasına ilişkin taleplerinin yasal koşullarının oluştuğu, bunun yanında şirkete belirtilen konularda özel denetçi atanmasının hem davacılar hemde davalı şirket menfaatlerine uygun olduğu gibi yapılacak özel denetimin şirketin işleyişine de herhangi bir olumsuz etkisinin olmayacağı incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir." denmek suretiyle "Davanın KABULÜ ile davalı ...Makina Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'ne şirketin 19/01/2024 tarihinde yapılan 2021ve 2022 yıllarına ait genel kurul toplantısı 2 nolu bendinde sorulan sorular kapsamında gerekli denetimin yapılabilmesi için ÖZEL DENETÇİ TAYİNİNE, YMM Tahir Öztürk'ün özel denetçi olarak atanmasına" karar verildiği görülmüştür. İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde; davacılarının.., davalısının Pimak Makina San. ve Tic. A.Ş., davada 2021 ve 2022 yıllarına ilişkin 19/01/2024 tarihli genel kurul toplantısının iptalinin istendiği, davanın derdest olduğu görülmüştür. İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde; davacılarının ...davalısının... Makina San. ve Tic. A.Ş., dava tarihinin 21/04/2025 olduğu, davada 2023 yılına ilişkin 21/01/2025 tarihli genel kurul toplantısının iptaline karar verilmesinin istendiği, davacı tarafın "hukuki yararın bulunmadığı, yasal şartların oluşmadığı" gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmesini istediği, mahkemece 25/06/2025 tarihli duruşmada uyuşmazlık konularının belirlendiği, aynı duruşmada "4, 5, 6, 8 ve 10 numaralı maddelerde alınan kararların tümüne davacı... ile diğer davacılar adına toplantıya katılan vekilleri tarafından ret oyu kullanıldığı gibi bu kararlara ilişkin muhalefet şerhlerinin tutanağa kaydettirildiği dikkate alınarak kanunda aranan ret oyu kullanma ve muhalefet şerhinin tutanağa şerh edilmesine ilişkin özel dava şartının varlığının mevcut olduğunun tespitine" karar verildiği, davanın derdest olduğu, söz konusu davada uyuşmazlığın 21/01/2025 tarihli genel kurulda alınan 3, 4, 5, 6, 8, 9 ve 10. maddelerin iptali konusunda "yasal koşulların bulunup bulunmadığı" konularında olduğunun belirlendiği, davanın derdest olduğu görülmüştür. 6102 sayılı TTK’nın “Denetçi” başlıklı 635. maddesinde; “(1) 397 nci maddenin beşinci ve altıncı fıkraları dışında kalan, Anonim şirketin denetçiye (…) denetime ve özel denetime ilişkin hükümleri limited şirkete de uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir. 6102 sayılı TTK’nın 635. maddesinin göndermesiyle olayda uygulanacak olan anonim şirketlerle ilgili özel denetim aynı kanunun 438 ve izleyen maddelerinde düzenlenmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 438. maddesinde; “(1) Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. (2) Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir.” düzenlemesine yer verilmiştir. TTK’nın 439. maddesinin 1. fıkrasında; “(1)Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi halinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanması isteyebilir.”; 2. fıkrasında; “(2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde özel denetçi atanır.” düzenlemesine yer verilmiştir. TTK’nın 440. maddesinde; “(1) Mahkeme, şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra kararını verir. (2) Mahkeme istemi yerinde görürse, istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzmanı görevlendirir. Mahkemenin kararı kesindir.”; 441. maddesinde; “(1) Özel denetim, amaca yararlı bir süre içinde ve şirket işleri gereksiz yere aksatılmaksızın yapılmalıdır. (2) Yönetim kurulu, şirketin defterlerinin, yazışmaları dâhil yazılarının, kasa, kıymetli evrak ve mallar başta olmak üzere, varlıklarının incelenmesine izin verir. (3) Kurucular, organlar, vekiller, çalışanlar, kayyımlar ve tasfiye memurları önemli olgular konusunda özel denetçiye bilgi vermekle yükümlüdür. Uyuşmazlık hâlinde kararı mahkeme verir. Mahkemenin kararı kesindir. (4) Özel denetçi, şirketin özel denetimin sonuçlarına ilişkin görüşünü alır. (5) Özel denetçi sır saklamakla yükümlüdür.”; 442. maddesinde; “(1) Özel denetçi, incelemenin sonucu hakkında, şirketin sırlarını da koruyarak, mahkemeye ayrıntılı bir rapor verir. (2) Mahkeme, raporu şirkete tebliğ eder ve şirketin, raporun açıklanmasının şirket sırlarını veya şirketin korunmaya değer diğer menfaatlerini zarara uğratıp uğratmayacağına ve bu sebeple istem sahiplerine sunulmamasına ilişkin istemi hakkında karar verir. (3) Mahkeme, şirket ve istem sahiplerine, açıklanan rapor hakkında, değerlendirmeleri bildirmek ve ek soru sormak imkânını tanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Aynı kanunun 444. maddesinde de; “(1) Mahkeme, özel denetçi atanmasını kabul etmişse, şirketçe ödenmesi gereken avansı ve giderleri belirtir. Özel hâl ve şartların haklı göstermesi hâlinde giderler kısmen veya tamamen istem sahiplerine yükletilebilir. (2) Genel kurul özel denetçinin atanmasına karar vermişse giderler şirkete ait olur.” düzenlemesine yer verilmiştir. Toplanan ve sunulan deliller ile yasal mevzuat çerçevesinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; davalı tarafça "bu davada hukuki yararın bulunmadığı, zira; İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dava dosyasında özel denetçi atanmasına karar verildiği ve özel denetçiden rapor alındığı" ileri sürülmüş ise de; söz konusu davanın dayanağının 19/01/2024 tarihine ertelenen 2021-2022 yıllarına ait olağan genel kurul toplantısı olması ve söz konusu toplantıda davacı tarafça sorulan sorular ile mahkememizin eldeki bu davasına konu 21/01/2025 tarihli genel kurulda sorulan soruların aynı olmaması karşısında davacı tarafın eldeki bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu kanaatine ulaşıldığından bu itiraz haklı görülmemiştir. Yukarıda yazıı özel denetçi atanmasına ilişkin yasal düzenlemeler gereğince özel denetçi atanması isteğinde bulunabilmesinin ön şartlarından biri bilgi alma ve inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması, bir diğeri ise bu istemin genel kurulda ileri sürülüp reddedilmiş olmasıdır. Bunun yanında davanın genel kurulun kabul veya red kararlarına göre ilgili maddelerde belirtilen hak düşürücü süre içinde açılması zorunludur. TTK'nın 439. maddesinde de açıkça belirtildiği şekilde, uğranıldığı ileri sürülen zararın kesin kanıtlarla ispatlamasına gerek yoktur. İkna edici bir şekilde ortaya konulmaları yeterlidir. Bunun yanı sıra özel denetim belirli konularda istenebilecektir. Somut olayda; özel denetçi atanmasına ilişkin dava bir eda davası olup, bu sebeple de azlığın mahkemeden özel denetçi atanması isteğinde bulunma hakkı bulunduğundan ve genel kurul kararının iptali davası ile özel denetçi atanması davası farklı nitelikte davalar olup, genel kurul kararının iptali davasının açılması özel denetçi atanmasının dava yolu ile ileri sürülmesine engel oluşturmayacağından, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava sonucu beklenmemiştir. Davacıların pay miktarına göre eldeki bu davanın açılması için gerekli yasal çoğunluk sağlanmıştır. Pay sahibinin bilgi edinme hakkının genel kurulda kullanılması ancak kendisine bilgi verilmemiş olması TTK'nın 438/1 maddesindeki şartı gerçekleştirmek için yeterli olup, pay sahibinin bilgi alma hakkını kullanmak için mahkemeye başvurmasına gerek yoktur. Her ne kadar genel kurul toplantısı sırasında davacıların sorduğu sorular cevaplanmış ise de bu cevapların kısa ve gerekçesiz olduğu, yeterli ve tatmin edici nitelikte olmadığı belirlendiğinden, anılan genel kurul toplantı tutanağına geçen soruların araştırılmasının gerektiği, davalı şirkete özel denetçi atanması için aranan koşullarının oluştuğu kanaatine ulaşıldığından, haklı görülen davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi’nin 09/10/2024 tarihli, ... Esas ve ...Karar sayılı kararından da belirtildiği şekilde; 6102 sayılı TTK'nın 440/2 maddesi uyarınca mahkemelerin özel denetimin kabulüne veya reddine ilişkin kararları kesin olduğundan, karar kesin olarak verilmiştir. HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre; 1-Davanın KABULÜ ile; *Davalı şirkete, 21/01/2025 tarihli olağan genel kurul toplantısında 2 numaralı gündem maddesinde sorulan sorular ve konular kapsamında gerekli denetimin yapılabilmesi için özel denetçi atanmasına, *Özel denetçi olarak yeminli mali müşavir...(T.C...) atanmasına, *Özel denetçi için 20.000,00-TL ücret takdirine, *Özel denetçi giderlerinin TTK'nın 444/1 maddesi uyarınca istem sahibi davacılar tarafından karşılanmasına, ücret yatırıldığında özel denetçinin görevine başlamasına, *Özel denetçi tarafından TTK’nın 441. ve 442. maddelerinde belirtilen usulde inceleme yapılarak özel denetim raporunun mahkememize sunulmasına,

*TTK’nın 442/2. maddesi uyarınca; özel denetçi tarafından sunulacak raporun özel denetime tabi davalı şirkete tebliğine, 2-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacının yatırmış olduğu 615,40 TL başvurma harcı ve 615,40 TL peşin harç toplamı olan 1.230,80 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 4-Davacının yapmış olduğu posta ve tebligat gideri olan 32,50 TL'lik yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kesin olarak, oy birliğiyle karar veridi. 26/09/2025

Başkan ... ¸E-imza Üye ... ¸E-imza Üye... ¸E-imza Katip ... ¸E-imza

Atıf: İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2025/374, K. 2025/818, T. 26.09.2025, www.arakarar.com/karar/izmir-4-asliye-ticaret-mahkemesi-2025-374-e-2025-818-k-48b970919161