İlk Derece Mahkemesi 2025/1235 E. 2025/1449 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1235 Esas KARAR NO : 2025/1449

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/12/2025 KARAR TARİHİ : 31/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 31/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şahıs firması olduğunu, davalı ile 04.12.2024 tarihli bir kısım araç kiralama sözleşmesi yapmış olduğunu, gelinen aşama da haksız olarak davalı sözleşmeyi Beyoğlu ..... Noterliği 05.05.2025 tarih ve ..... yevmiye numarası ile fesih ettiğini müvekkiline bildirmiş olduğunu, sıralı senetleri iade etmek yerine haksız tahsil etmek amacı ile ..... Bankası Aracılığı ile protestolu yöntemle tahsil cihetine gitmiş olduğunu, senetleri tahsil etme yolu haksız ve hukuksuz olduğunu, davalı, Beyoğlu ..... Noterliği 05.05.2025 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarname ile müvekkili ile aralarında evveli düzenlenmiş olan sözleşmeyi üçüncü şahıs ..... Otom. Teks. Tur. Taş. San. ve Tic Ltd Şti inin davalının arabalarını kullanmak sureti ile gerçeğe aykırı bir şekilde satma vaadi ile iş ve işlem yaptığını haricen öğrenmiş bulunmaktayız diyerek sözleşmeyi tek taraflı fesih ettiğini bildirmiş olduklarını, bu bildirim tarihinden sonra Emniyet ve Diğer kolluk marifeti ile arabalarını toplattırmış olduğunu, asli olarak soruşturma sonucunu beklemeden hareket etmiş olduklarını, müvekkili iki firma arasında aracı konumda yer almış olduğunu, sözleşmenin 5. Maddesi gereği müvekkiline KABİS sistemine kiralama yetkisi vermesi gerekir iken, davalı böyle bir yetki vermediğini, direk müvekkili ve üçüncü şahıs firma arasında ki resmi illiyet bağını kurmasını engellemiş olduğunu, bahse konu araçları KABİS sistemi üzerinden direk üçüncü şahıs firma olan ..... firmasına kendisi tanımlamış olduğunu, KABİS sistemine bakıldığı zaman bu açıkça ortaya çıkacak bir gerçeklik olduğunu, davalı, sözleşmeyi fesih ettiğini bildirdiği an itibari ile Kolluk Marifeti ile araçları toplattırmış olduğu ve müvekkiline teslim etmesi gerekir iken teslim etmediğini, kendi uhdesine çekmiş durumda olduğunu, davalı müvekkilini çalışamaz hale getirmiş olduğunu, sözleşmenin feshinden sonra, sözleşmenin 6. Maddesine dayanarak, elinde bulunan sıralı senetleri ..... Bankasına A.Ş. ye teslim ederek protestolu bir şekilde tahsil etmeye gitmiş olduğunu, bu tahsil etme girişimi haksız ve hukuksuz bir şekilde devam ettirmekte olduğunu, bir önceki senetleri de İcra Müdürlüğü marifeti ile tahsil etmiş durumda olduğunu, müvekkilinin ticari itibarını, kredi fizibilitesini ve manevi durumlarını kötü duruma getirmiş bulunduğunu, gelinen aşama da davalının haksız fesih etmiş olduğu üçüncü şahıs firma hakkında yapılan soruşturma sonucun da Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı ..... S. No ..... K. No ile KYOK kararı verilmiş olduğunu, gelinen aşama da müvekkilinin uğradığı maddi zarar ticari itibar zararları ve diğer konuları göz önünde bulundurulnda zaman hiç bir şekilde telafisi mümkün olmadığını, davalı ortada büyük bir dolandırıcılık varmış gibi hareket etmiş olduğunu, müvekkiline sözlemenin 5 maddesin de uyması ve tanımlaması gereken KABİS yetki sistemini tanımadığı gibi, müvekkilinin aracılık etmiş olduğu firmaya doğrudan kendisi müdahale etmek sureti ile müvekkilinin üstünden teslim etmesi gereken araçları KABİS sisteminden üçüncü şahıs firmaya kendisi bizzat kayıt etmiş olmasına karşın sözlemenin 6. Maddesi hükümlerini uygulamak sureti ile haksız olarak, İcra Müdürlüğü ve banka protesto yolu ile tahsil etmeye çalışmaya devam ettiğini, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı ..... S. No ...... K. No tarihine bakıldığında tüm taraflara 22.07.2025 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, davalı ise elinde bulunan tüm senetleri, 10.07.2025 tarihinde ilgili bankaya teslim ettiğini, tarihlere bakıldığı zaman bile davalının maksadı elinde bulunan senetleri tahsil etmek maksadı ile hareket ettiği açık bir şekilde ortaya çıkmış olduğunu, davalı ile müvekkili arasında 14 adet araç üzerinden kiralama yolu ile sözleşme yapılmış ise de yukarı da 2. Madde de değinilen, sözleşmenin 5. Maddesine aykırı davranarak müvekkilini kısıtlama altına almış bulunduğunu, müvekkili ile davalı uzun yıllara dayalı hem arkadaşlık hem ticari arkadaşlığı olması nedeni ile, uzun yılların vermiş olduğu güvene dayalı olarak bazı konuların üzerinde gerçek manada durmamış ve ticaret hayatını devam ettirmek istemiş olduğunu, davalı gelinen aşama da görüleceği üzere, güvene dayalı ticaret hayatını da kötüye kullanmış olduğu sabit hale geldiğini, müvekkili defalarca ödeme yapmış olduğunu, davaya bahis senedin karşılığını dahi ödemediğini, bu konuda makbuzları ve banka bilgilerini delil aşamasında sunacaklarını, müvekkili ile davalı arasında sadece araç kiralama değil, bir kısım araçları da satın alma olarak sözlü anlaşmaları da mevcut olduğunu, müvekkili hem banka yolu ile hem çek ile davalıya ödemeler yapmış olduğunu, davalı halen noter satışı olarak vermesi gereken araçları dahi müvekkiline teslim etmemiş olduğunu burada da kasıtlı olarak işlemlere mani olduğunu, bu nedenle iş bu davayı açtıklarını belirterek tedbiren 15.10.2025 tarihli senedin üzerine tedbir konularak ilgili bankadan senedin mahkeme dosyasına delil olarak alınması için müzekkere yazılarak bankadan dosya içerisine alınmak üzere getirtilmesini,

delil listesin de bildirecekleri İcra dosyalarının incelenmek üzere yine iş bu dava dosyası içerisine alınmasını, müvekkilinin hem ödemeler nedeni ile hem sözleşmenin haksız fesih nedeni ile borçsuz olduğunun tespitini,

davanın harç masraf vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini,

davalıya kötü niyet tazminatı olarak %20 den az olmamak üzere karar verilmesini,

Antalya CBS ..... S. No ..... K. No dosyasının yine bir örneğini dava dosyasına incelenmek üzere getirtilmesini,

KABİS sistemin de üçüncü şahıs olan .... Otom. Teks. Tur. Taş. San. ve Tic Ltd Şti (V.N.....) ile davalı arasında tanımlama bilgisi dökümünün ilgili Müdürlükten istenmesini ve bilirkişiye sevkini, yukarıda ki bilgi ve belgelere göre inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmesini ve müvekkilinin borçsuz olduğun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava, araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen bono yönünden borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır. HMK'nun 1.maddesi "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. " hükmünü içermekte olup görev hususu dava şartlarındandır. HMK'nun 115.maddesi " Mahkeme ,dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." hükmüne haizdir. TTK'nun 4.maddesinde bentler halinde sayılan ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın belirtilen tür davaların mutlak ticari davaya vücut vereceği ve Ticaret Mahkemelerinin görev alanına gireceği, havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan uyuşmazlığın ticari dava sayılabilmesi için uyuşmazlığın taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması koşulu aranmayacağı (TTK 4.1,son cümle) nispi ticari davalarla ilgili olarak ise TTK 4.1 maddesinde yer alan hükme göre "her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının" ticari dava sayılacağı, taraflardan yanlız birinin ticari işletmesi ile ilgili olarak yasada sayılanlar dışında sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların, ticari davaya vücut vermeyeceği, taraflardan birinin ticari işletmesini ilgilendiren bu tür sözleşmelerin, her ne kadar TTK 19.2 uyarınca diğer taraf içinde ticari iş sayılırsa da bu durumun, davanın TTK 4.1'e göre nispi ticari dava sayılmasını gerektirmeyeceği anlaşılmıştır. Dava dilekçesinde, taraflar arasında 04.12.2024 tarihli araç kiralama sözleşmesi akdedildiği, Davalı tarafın sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini ve elindeki senetleri tahsil etmek istediğini, müvekkilinin hem ödemeler nedeni ile hem sözleşmenin haksız fesih nedeni ile borçsuz olduğunun tespitini talep etmiştir. . Davaya konu senedin teminat senedi olup olmadığının ispatı ayrı bir konu olmakla birlikte davacının davayı öne sürme şekline göre uyuşmazlığın temeli kira ilişkisinden kaynaklandığına göre, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. (Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/1272 esas 2024/1194 karar sayılı ilamı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2015/3106 Esas, 2015/6695 Karar sayılı kararı) 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin kurallardan olup, yargılamanın her aşamasında istek üzerine, ya da re'sen gözetilmesi gerekir. Açıklanan kanun hükümleri doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde,Taraflar arasında temel olarak kira ilişkisi uyuşmazlık konusu olup netice itibariyle açılan davada davaya Sulh Hukuk Mahkemeleri tarafından bakılması gerektiği anlaşılmakla Mahkememizin görevsizliği ile davanın usulden reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; 1-Görev yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle açılan davanın USULDEN REDDİNE, Görevli mahkemenin BAKIRKÖY SULH HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA, 2-Karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli BAKIRKÖY SULH HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, 3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususlarının görevli Mahkemece değerlendirilmesine, 4-HMK'nın 20/1. maddesi gereğince süresinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse davanın açılmamış sayılması yönünde karar verilmesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.31/12/2025 Katip...... ☪ e-imzalıdır. ☪ Hakim ... ☪ e-imzalıdır. ☪