İlk Derece Mahkemesi 2025/117 E. 2025/855 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/117 Esas - 2025/855 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : 2025/117 Esas KARAR NO : 2025/855

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 13/02/2025 KARAR TARİHİ : 21/11/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 15/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 22/12/2022 günü ... Mahallesinde sürücüsü firar eden davalı ...'a ait diğer davalı sigorta şirketi teminatında olan ... plakalı sayılı araçla davacı kuruluşa ait ... plaka sayılı otobüs ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, ... plaka sayılı araç sürücüsü, ... otobüs duraklarında yolcu indirme bindirme yapan ... plakalı otobüse çarptığını olayda davalı tarafa ait araç sürücüsü kusurlu olduğunu, Kaza sonrası davacıya ait otobüs zarar gördüğünü, Hasarın meydana gelmesinde, davalı taraf tam kusurlu olduğunu, Davalılar davacının zararından sorumlu olup; kazanın akabinde davacının ... tarafından yapılan çalışma neticesi 7.591,02 TL Kuruluş zararı olduğu tespit edildiğini, davalıya ait aracı sigortalayan ... A.Ş.'ye yapılan başvuru üzerine herhangi bir ödeme yapılmadığını, .Anılan zarar her türlü görüşme üzerine tahsil edilemediği için davalılara karşı ... esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının oto kiralama işi yaptığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. Maddesinde uzun süreli kiralamalarda kiracının işleten olduğunu dolayısıyla davalının aracını 1,5 yıl süre ile ...'na kiralamış olduğundan Karayolları Trafik Kanunu madde 3. Çerçevesinde Araç İşleten olarak kabul edilemeyeceğini, Karayolları Trafik Kanununun 3.maddesinde yazan ifade çok açıktır. İlgili madde hükmünde; "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır. " ifadelerine yer verildiğini bu nedenle davalının sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Talebin zamanaşımına uğradığını, davacının dava öncesi davalı şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığını, davalı şirketin ancak sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, Davaya konu trafik kazası neticesinde, davacının uğradığını iddia ettiği zararı öncelikle ispat etmesi gerektiğini, Ancak dava öncesi mevcut olan ve kaza itibariyle hasara uğrayan malvarlığına ilişkin resmi bir belge dosyaya sunulmadığını, Davacı tarafından dava konusu kazaya ilişkin olarak aracın onarımına dair dosyaya herhangi bir fatura ibraz edilmediğinden, ispat edilemeyen KDV zararının kabulü mümkün olmadığını, Fiiliyatta ödenmemiş, ödenmiş olsa dahi ödendiği kanıtlanmamış KDV tutarının davalı şirketten talep edilmesi gerçek zarar kavramı karşısında mümkün olmayıp haksız KDV talebinin reddi gerektiğini, davacı taleplerinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Mahkememizce kusur ve aktüer bilirkişilerden oluşan heyetten alınan 23.06.2025 tarihli raporda özetle; "Kusur yönünden Mülkiyetinin davacı ... ait olup olay tarihinde ... sigorta poliçesiyle zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ... plaka sayılı ... marka otobüsün E sınıfı sürücü belgeli ve dosya kapsamına göre alkolsüz olan sürücü ..., meydana gelen olayda ( 0) tamamen kusursuz olduğu. Mülkiyetinin davalı ...” a ait olup olay tarihinde davalı sigorta ... poliçesiyle zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ... plaka sayılı ... model ... marka aracın firari sürücüsü, meydana gelen olayda %100 ( yüzde yüz ) oranında tamamen kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. HASAR , İŞÇİLİK,DEĞER KAYBI ve GELİR YOKSUNLUĞU YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME Dava dilekçesinde kaza nedeniyle oluşan hasar bedeli, İşçilik ve malzeme bedeli, gelir yoksunluğu ve değer kaybı olmak üzere toplam 7.591,01-TL tazminat talep edilmiş ise de; Uzmanlık alanımızın Maluliyet ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatı hesabı olması nedeniyle, bir değerlendirme yapılamamıştır." şeklinde görüş bildirmiştir. Mahkememizce kusur ve makine mühendisi bilirkişilerden oluşan heyetten alınan 13.08.2025 tarihli raporda özetle; "Araç değer kaybı yönünden 29.12.2022 tarihli Anayasa mahkemesi ... sayılı Kararının resmi gazetede yayımlandığı tarih olan 14.02.2023 tarihinden itibaren ve iş bu tarihten sonra düzenlenecek zorunlu trafik mali mesuliyet sigorta poliçesi tanzim tarihleri dikkate alınarak, şu an tabi olunan değer kaybı tazminat ödemeleri 14.02.2023 tarihi itibariyle, herhangi bir şart, sınır ve formülasyona bağlı kalınmaksızın Türk Borçlar Kanunu uyarınca - reel değer kaybı hesabı, piyasa - aracın ikinci el satış piyasasında kaybettiği gerçek değer, hasarlı hali ile hasarsız hali arasındaki gerçek farkına göre hesaplanması gerekmektedir. Araç rayiç bedeli belirlenirken ... (...) tarafından açıklanan kasko değer listesi ile ikinci el araç alım satım yapılan web sit elerinde yer alan ilanlar baz alınır. Araç rayiç bedeli belirlenirken kullanılanlar şunlardır: İkinci el araç ilan siteleri Araç ithalat ve ihracat firmaları ve web siteleri Gazetelerin ikinci el ilanları, süreli yayınlar, galeriler. Yapılan tüm araştırmalara rağmen yukarıda belirtilen ilan sitelerinden, ... Model ... otobüslerin ikinci el satış ilanları bulunamamıştır. ... (...) tarafından açıklanan kasko değer listesinde, ... otobüsün kaza tarihi olan Aralık 2022 yılı için 4.428.314,00 TL olduğu görülmektedir. Kusur yönünden ...'ne ait ... plakalı otobüsün onarım için işçilik ve malzeme tutarı toplamının 4.338,69 TL olduğu, %18 KDV olan 780,96 TL ile birlikte toplam hasar tutarının olan 5.119,65 TL'nın makul bulunduğu, Kaza tarihi itibariyle araç değer kaybının 3.500,00 TL olacağı, Şehir içi toplu ulaşım faaliyeti yapan bir otobüs için "Gelir Yoksunluğu" olarak hesaplanan 2.037,50 TL'nın son derece makul olduğu, görüş ve kanaati ile," şeklinde görüş bildirmiştir. Dava haksız fiilden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptaline yöneliktir. Dosyaya sunulan 22/12/2022 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda "...sürücüsü firar ... plakalı aracı ile ... Bulvarını takiben ... istikametine seyirle .... Ego Duraklarına geldiğinde nedeni bilinmeyen bir şekilde ... otobüs duraklarına yolcu indirme bindirme yapan ... plakalı araca çarpıp olay yerinden firar ettiği kazada 2918 KTK 56/1-c madde ihlali görüldüğü, ... plakalı araç emniyet bakımından otoparka alınmış olup TCK 179/2 kapsamında ... sevk edilmiştir..." şeklide tutanak tanzim edildiği anlaşılmıştır. ... Esas sayılı takip dosyasında, davacı tarafından davalılar aleyhine 5.119,65 TL hasar bedeli, 433,87 TL değer kaybı, 531,46 TL hasar bedeli işlemiş faizi, 44,93 TL değer kaybı işlemiş faizi toplamı 6.129,91 TL asıl alacak, davalı ... yönünden ise ayrıca 2.037,50 TL gelir yoksunluğu, 2.11,01 TL işlemiş faiz toplamı 2.248,51 TL üzerinden ilamsız takip yapıldığı, davalıların itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. ...'nden davacıya ait ... plakalı aracın tramer bilgileri celp edilerek dosya içerisine alınmıştır. Davalı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın 08/07/2022-2023 tarihleri arasında davalı sigorta şirketince zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası’nın 88. maddesinde zarar verenlerin birden fazla olması halinde “Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.” düzenlemesi yapılmış, yine TBK 61. maddesinde; “Dış ilişkide, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” şeklinde düzenleme mevcuttur. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (...,).Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. .... Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve ... sayılı ilamı). Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usulüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir. Meydana gelen kaza nedeniyle, aracın hasar gördüğünden bahisle hasar miktarının ve bedelinin tespiti, davacının aracının markası, modeli, yaşı ve kaza ile uyumlu hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile kaza tarihindeki değerlerinin aracın yaşına ve değişecek parçalara göre hurda, amortisman ve kıymet kazanma tenzili de değerlendirilerek hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespiti; tamiri ekonomik değilse (araç pert ise) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın hasar bedeli olarak tespiti ile bu durumda araçta değer kaybı olmayacağı; aksi halde aracın tamirinin ekonomik olması durumunda da araçta oluşan değer kaybı bedelinin ise Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları doğrultusunda; kaza tespit tutanağı, fotoğraflar, tespit raporu, sigorta ekspertiz dosyası ve tüm belgeler incelenerek, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği, aracın daha önce geçirmiş olduğu kazalar nazara alınıp, aracın kaza tarihindeki kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine göre tespit edilmesi gerekmektedir. (... sayılı ilamı) Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde; kaza tarihi olan 22/12/2022 tarihinde işleteni davalı ... olan ve davalı sigorta şirketince zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın... Bulvarını takiben .... Ego duraklarına geldiğinde aracının ön kısmı ile, davacı tarafından işletilen ... plakalı araca arka kısımlarından çarparak hasara neden olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Davalı ... tarafından aracın kiralık araç olduğu belirtilmiş ise de aşamalardaki beyanında davalı işletenin araç ile ilgili olarak fatura kesmediği ve araç kiralama ücretinin tahsil edilmediğine dair beyanda bulunulduğu anlaşılmıştır. ... sayılı ilamında da belirtildiği üzere "....Bu durumda, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve davalı ... Ltd.Şti. vekilinin savunması göz önünde bulundurularak, dosyaya sunulan kira sözleşmesinin, uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir sözleşme olup olmadığı, kaza tarihinden önce aracın kiracı şirkete teslim edilip edilmediği, kaza sırasında kazaya karışan araç yönünden kira sözleşmesinin devam edip etmediği, kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, kira sözleşmesi ile araç ile ilgili tüm hak ve yükümlülüklerin devredilip devredilmediği, kira sözleşmesi ve kira bedelinin ve vergilerin kim tarafından ödendiği, kazaya neden olan bu araç için hangi tarihten itibaren kira bedelinin ödendiğinin araştırılması, gerektiğinde kiraya veren ile kiracının tacir olduğu gözetilerek ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, aracın kaza tarihinde kimin yedinde olduğu, kaza tarihinde ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu araştırılarak, buna göre kaza tarihinde araç işleteni sıfatının kime ait olduğunun belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir...." şeklinde yerleşik içtihatlar nazara alındığında davalı işleten ile sürücü arasındaki ilişkinin işleteni sorumluluktan kurtardığı ispat edilemediği anlaşılmakla yargılamaya devam olunmuştur. Buna göre mahkememizce hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporlarından anlaşılacağı üzere talep edilen hasar bedeli değer kaybı ve gelir yoksunluğu kalemlerinin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, alacak yargılamayı gerektirdiğinden inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kabulü ile ... esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali ile takibin aynı şartlar altında devamına, 2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine, 3-Alınması gereken 615,40 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.800,00 TL arabulucu ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,80 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 370,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 12.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.370,00TLnin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 8.378,42 TL vekalet ücretinin (davalı ... AŞ yönünden 6.129,91 TL'sinden sorumlu olacak şekilde) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 9-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine, Dair e-duruşma sistemi üzerinden davacı vekilinin ve e-duruşma sistemi üzerinden davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/11/2025

Katip ... e-imzalı

Hakim ... e-imzalı

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.