İlk Derece Mahkemesi 2024/91 E. 2024/646 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/91 Esas - 2024/646 T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/91 Esas KARAR NO : 2024/646

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 06/02/2024 KARAR TARİHİ : 12/11/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 19/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların aralarında yapmış oldukları sözleşmede ... İcra Müdürlükleri ve ... Mahkemelerini yetkili kıldıklarını, müvekkili şirketin yüklenici firma olarak Giresun İli Şebinkarahisar İlçesinde almış olduğu iş dolayısı ile işin bir bölümünün yapımı için davalı şirket ile anlaşma yaptığını, anlaşma neticesinde davalı şirketin çelik çatı, bunker, kule yapımını üstlendiğini, işin bedelinin KDV dahil 3.000.000 TL olduğunu, kararlaştırılan bedelin 1.000.000 TL tutarının avans olarak ödendiğini, geri kalanının işin tesliminde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak davalı tarafın işi yapmadığını ve görüşmelerde işi yapamayacağını belirttiğini, bunun üzerine müvekkilinin ödemelerin iadesini istediğini iade edilememesi üzerine alacağının tahsili için davalı şirket hakkında yapılan ödemelerin havale dekontları ile ... .... .... .... E. sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlattığını, davalı borçlunun itirazı ile takibin durduğunu, beyanla itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ve içeriğini kabul etmediklerini, fatura içeriğini kabul etmediklerini, borcu kabul etmediklerini, davacı tarafın sözleşme edimlerini yerine getirmediğini, faize ve oranına itirazlarını yinelediklerini, alacağın likit olmadığını beyanla davanın reddine ve takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, harç ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER -Davaya konu icra takip dosyası, -Taraflar arasındaki yapım işine konu iş teklif formu, -Davaya konu avans ödemesine ilişkin; ödeme dekontları ve 02/11/2023 günlü çek -Davacı yana ait ticari defter ve kayıtlar,(davalı yan ticari defter/kayıtları sunulmamıştır.) -Bilirkişi Raporu, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın(avans ödemesinin iadesi) tahsili amacıyla başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce taraf delilleri toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Davaya konu ... .... .... .... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısının davacı şirket, takip borçlusunun davalı şirket olduğu, takibin 100.000,00 TL-100.000,00TL-550.000,00 TL-250.000,00TL asıl alacak kalemleri ve avans faizi oranında işlemiş faiz kalemleri olmakla 1.030.92,83-TL toplam alacak üzerinden ilamsız takip olarak başlatıldığı, borçlu vekili tarafından takibe süresinde itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğu ve eldeki davanın süresinde açıldığı görülmüştür. Dosyamız kapsamında, mali müşavir ve Ticaret/borçlar mevzuatı nitelikli hesap uzmanı bilirkişi tarafından tanzim edilen 23/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı hareketler üzerinden yapılmış olan tespit ve değerlendirmeler neticesinde; Davacı şirketin dava konusu işlemlerinin olduğu 2023 ve 2024 (Ocak) yıllarına ait elektronik ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine ve Vergi Usul Kanununun Elektronik Defter Genel Tebliğlerine uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu, eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, Davacı şirket tarafından T.C. ... 7. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/944 Esas numaralı dosyasında takip konusu yapılmış olan 31.10.2023 tarihli 100.000,00.-TL tutarındaki bankası havalesi, 31.10.2023 tarihli 100.000,00.-TL tutarındaki banka havale, 13.11.2023 tarihli 250.000,00.-TL tutarındaki banka havalesi ve 02.11.2023 vadeli 2313173 numaralı 550.000,0(TL tutarındaki verilen çek olmak üzere toplamda (100.000*100.0004250.0004550.000: 1.000.000, 00.-TL tutarındaki ödemelerin, davacı şirketin ticari defterlerinde davalı şirkete ait 159 01 M66 numaralı Verilen Sipariş Avansları Hesabında kayıtlı olduğu, Davacı şirket tarafından davalı şirkete keşide edilmiş ve davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olan 02.11.2023 vadeli 2313173 numaralı 550.000,00.-TL tutarındaki çeke ait ödemenin davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre, takip tarihi (04.01.2024) itibariyle davacı şirketin davalı şirketten takip konusu ödemelerden kaynaklı 1.000.000,00.-TL tutarında alacak bakiyesi kayıtlı olduğu, Sayın Mahkemenin 04.06.2024 tarihli ara kararında taraflara ticari defterlerin mahkemeye ibrazı veya bulunduğu yerin bildirilmesi için 2 haftalık kesin süre verildiği, davalı şirkete ait ticari defterlerin dava dosyası içerisinde bulunmadığı ve davalı şirkete ait ticari defterlerin bulunduğu yerin bildirildiğine dair herhangi bir dilekçeye rastlanmadığından, davalı şirkete ait ticari defterler üzerinden herhangi bir inceleme, tespit ve değerlendirme yapılamadığı, Teklif formu ve tarafların dilekçelerindeki beyanları dikkate alındığında; Davacı ...Grup İnşaat Taahhüt Mühendislik Mimarlık Turizm ve Tic. Ltd. Şti ve Davalı Mateksis Endüstri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında; 1 adet çelik çatı sundurma, 1 adet bunker kulesi, 1 adet bunker ile ilgili 31.10.2023 tarihli teklif formu hazırlandığı; Bu teklif formuna istinaden davacı şirket tarafından davalı şirkete, 31.10.2023 tarihinde 200.000 TL ödeme yapıldığı dikkate alındığında, davalı tarafından hazırlanan teklif formunun davacı tarafından 31.10.2023 tarihinde kabul edildiği ve bu tarihte sözleşmenin kurulduğu, Davacı tarafın ticari defterli (de, davacı firmanın 13.11.2023 tarihine kadar 1.000.000 TL avans ödemesi adı altında ödeme yaptığı, sözleşme kapsamında üzerine düşen avans ödemesi yükümlülüğünü yerine getirdiği, incelen Sözleşme kapsamında, 60 gün içinde sözleşme konusu ürünlerin tesliminin yapılacağının düzenlendiği; Dosya kapsamında, davalı şirketin sözleşme ile ilgili yüklendiği edimi ifa ettiğine ilişkin beyanı bulunmadığı, buna ilişkin dosya kapsamında herhangi bir delil bulunmadığı, davalının sözleşme ile yüklendiği edimini ifa ettiğinin tespit edilemediği, davalının sözleşmenin ifası amacıyla aldığı avans ödemesini iade etmesi gerektiği, bu hususta takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davacı tarafın ticari defterleri incelendiğinde, davacı firmanın 13.11.2023 tarihine kadar 1.000.000 TL avans ödemesi adı altında ödeme yaptığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamına avans ödemesinin miktarının 1.000.000 TL olarak belirlendiği; Bu kapsamda, davacının iadesini talep ettiği avans ödemesinin tutarının belli olduğu ve hesaplanabilir olduğu, Dava dosyası kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; davacı tarafından bu avans ödemelerinin iadesi amacıyla ihtarda bulunulmadığı, bu kapsamda davalının dava konusu icra takibi ile temerrüde düştüğü, bu nedenle takip öncesi için faiz talep edilemeyeceği, Bu sözleşme ilişkisinin taraflar açasından ticari iş niteliğinde olduğu; Bu kapsamda dava konusu alacak hakkında, davacının temerrüt tarihinden itibaren ticari faiz (avans faizi) talep edebileceği, Davacının talep edebileceği alacak miktarının 1.000.000 TL olduğu; İcra inkar tazminatı hususunda takdir Sayın Mahkemeye ait olup, davacının talep edebileceği icra inkar tazminatının 1.000.000 x 20 /300 - 200.000 TL olduğu" hususları belirtilmiştir. Eldeki uyuşmazlıkta; davacı tarafından taraflar arasında kurulduğu iddia edilen akdi ilişkinin; çelik çatı, bunker ve kule yapımına dair eser sözleşmesi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Davacının yüklenici, davalının taşeron konumunda olduğu görülmüştür. Davalı yan cevap dilekçesinde akdi ilişki bakımından somut bir açıklamada bulunmamış ise de; dava dilekçesi ekinde sunulan iş teklif formunun davalı şirket antetli, kaşe ve imzalı olduğu, değinilen davalı firma ismi içeren antetli iş teklif formuna karşı davalı tarafından sahtelik iddiası ileri sürülmediği ve ödeme dekontları nazara alınarak dosya kapsamında taraflar arasında eser sözleşmesi niteliğinde akdi ilişkinin varlığı sabit görülmüştür. Eser sözleşmelerinde işin tamamlanarak teslim edildiğinin ispatı yükleniciye, iş bedelinin ödendiğinin ispatı ise iş sahibine düşer. Bu bağlamda, faturanın tek başına fiili imalatı yahut teslim olgusunu kanıtlamaya yeterli olmadığı, yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eseri sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim ettiğini ayrıca kanıtlaması gerektiği, yerleşik yargı kararlarıyla kabul edilmiştir. Nitekim.... .... .... T ilamında: "Eser sözleşmesinden doğan ihtilaflarda yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eseri sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim ettiğini kanıtlaması zorunludur" denilmiştir. Bununla birlikte akdi ilişki ve işe başlandığı ihtilaflı değil ise aslolan işin sözleşmeyi akdeden yüklenici tarafından yapıldığıdır. Bu yüklenici lehine bir karine niteliğindedir. (Bkz. Yaşar Engin Selimoğlu, İstisna(Eser) Söz. 1. Baskı sf. 78) Diğer yandan taraflar tacir olup, uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğundan eldeki dava ticari dava niteliğindedir. Bilindiği üzere 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesi ve 6102 Sayılı TTK'nın 83. maddesi gereğince Mahkeme'ce ticari defterlerin resen (kendiliğinden) ibrazına karar verilebileceği açıkça düzenlenmiştir. Yine 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesi 2. ve 3. Fıkraları çerçevesinde; diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi halinde, usulüne uygun tutulmuş defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edileceği düzenlenmiştir. Anlatılan ilkeler ve toplanılan deliller ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında dava dışı firmanın iş sahibi, davacı firmanın yüklenici konumunda olduğu işin çelik çatı, bunker ve kule yapımı iş bölümü bakımından davacı ile davalı arasında alt yüklenicilik mahiyetinde ve eser sözleşmesi niteliğinde akdi ilişki kurulduğu, akdi ilişki kapsamında; iş teklif formunun 31/10/2023 tarihli olduğu ve teslim süresinin 60 gün olduğu, iş bedelinin toplam 3.000.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı ve yine toplam bedelin 1.000.000,00 TL'sinin avans olarak ödenmesinin kararlaştırıldığı, davacı yan tarafından sunulan ödeme dekontları ve çek sureti çerçevesinde avans ödemesine konu 1.000.000,00 TL bedelin davalı yana ödendiği, ancak davalı yan tarafından işin yapıldığı yönünde herhangi bir savunma veya somut delil sunulmadığı, diğer yandan defter ibrazından kaçınıldığı, davacı yanın defter kayıtlarının ise usulüne uygun olmakla HMK'nın 222. Maddesi 2. ve 3. Fıkraları gereği lehine delil niteliğinde bulunduğu görülmüştür. Hal böyle olunca; davacı tarafından akdi ilişki kapsamında avans ödemesinin yapılmasına rağmen davalı tarafça borcun ifa edilmediği gözetilerek davacının iş bedelinin(avans ödemesinin) iadesi isteminin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte sözleşmeden doğan davalarda bir alacağa temerrüt faizi yürütülebilmesi için alacağın kararlaştırılan kesin vadede ödenmemiş ya da alacaklının usulüne uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesi zorunludur. (Bkz. Y. 6 HD.2023/1224 E., 2024/2091 K., 11/06/2024 T.) TBK'nın 117. ve TTK'nın 18/3. Maddeleri uyarınca yapılan değerlendirmede davalının takipten önce usulünce temerrüde düşürüldüğü ispat edilmediğinden işlemiş faiz talebi yerinde görülmemiştir. Bu itibarla 1.000.000,00 TL asıl alacak üzerinden davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Yine dava konusu alacağın imalat bedeli veya eksik/ayıplı iş bedeli değil sözleşmeden dönme doğrultusunda bedel iadesi olmakla alacağın likit olduğu gözetilerek icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... ... .... .... Esas sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın kısmen İPTALİ ile, takibin 1.000.000,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ödeme emrinde belirtilen şekilde faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Kabul edilen alacağın (1.000.000-TL'nin), %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Alınması gereken toplam 68.310,00-TL karar ve ilam harcından peşin ödenen toplam 12.440,96-TL harcın mahsubu ile bakiye 55.869,04-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 152.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 12.440,96-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 12.868,56TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan; 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 75,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.075,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 6.868,31-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına, 8- Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.600-TL'nin davanın kabul oranına göre 3.494,83-TL'sinin davalıdan tahsili ile, bakiye 105,17-TL'sinin davacıdan tahsili ile, hazineye irat kaydına, 9-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bö lge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2024