İlk Derece Mahkemesi 2024/881 E. 2026/667 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/881 Esas KARAR NO : 2026/667

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 17/12/2024 KARAR TARİHİ : 18/09/2026 KARAR YAZMA TARİHİ : 28/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde belirtilen .... adresinde bulunan merkezinde 28.11.2024 tarihinde yangın çıktığını ve ciddi mali zararın gündeme geldiğini, itfaiye tarafından 13.12.2024 tarihinde tespit raporu tanzim olunduğunu ve davacı şirket yetkilisine verildiğini, buna göre, itfaiye ve davacı şirket tarafından yapılan tespitlerde zayi olduğu anlaşılan; 2006 - 2007 - 2008 - 2009 - 2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 - 2021 - 2022 - 2023 - 2024 yıllarına ait alım irsaliyelerinin, 2008 - 2009 - 2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 - 2021 - 2022 - 2023 - 2024 yıllarına ait kantar fişlerinin, 2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 - 2021 - 2022 - 2023 - 2024 yıllarına ait depo çıkış fişleri, malzeme alış satış sözleşmeleri, tahsilat makbuzları, ödeme makbuzlarının, müvekkil şirketin kuruluşuna ait evraklarının, işyeri kiralama sözleşmelerinin, 2021 2022 yıllarına ait e-defter olarak elektronik ortamda muhafaza edilen yevmiye defterinin ve beratların saklandığı bilgisayarın, mali mühürlerin, 2006 - 2007 - 2008 - 2009 - 2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 yılları arasına ilişkin tüm yevmiye defterleri, defter-i kebir, envanter defterlerinin, 2021 2022 arası envanter defterlerinin, 2006 - 2007 - 2008 - 2009 - 2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019-2020-2021-2022-2023- 2024 yıllarına ait satış faturaları, gider faturaları, yazarkasa gün sonu raporları, pos cihazları gün sonu raporları, şirkete ait .... model ... marka forklifte ilişkin ruhsatname belgelerine ilişkin zayi belgesi düzenlenmesine, yangında zayi olan; ... tarafından düzenlenen .... sayılı çekler, .... TİC. LTD. ŞTİ. tarafından keşide edilen, ... ait 31.12.2024 vadeli, 39.040 TL tutarlı, ... sayılı çek hakkında öncelikle ödeme yasağı kararı verilmesine, verilen ödeme yasağı kararının .... bildirilmesine, nihayetinde çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Davanın, davacının e defterlerinin , ticari defter ve kayıtlarının yangın sonucu zayi nedeniyle belge verilmesi ve çekin yangın nedeniyle iptali isteminden kaynaklandığı, uyuşmazlığın; TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesi ve çek iptali koşullarının bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu görüldü.

DELİLLER:...'ya, ...., ilgili bankaya yazılan müzekkelere cevap verildiği, dosyanın rapor düzenlenmesi için tensip 11 nolu ara kararı uyarınca bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi raporunun dosya arasına kazandırıldığı, .... davacının işyerinde çıkan yangına ilişkin bilgi ve belgelerin dosya arasına alındığı, ... ait ... numaralı keşidecisi .... TİC. LTD. ŞTİ. Olan 31.12.2024 vadeli 39.040 TL bedelli çek yönünden ilanların yapıldığı, Davacı şirket adına .... bürosundan son 5 yıla ilişkin vergi soruşturması bulunup bulunmadığının sorulduğu ve vergi soruşturmasının bulunmadığı yönünde cevapların verildiği, Defterler dışında yer alan 2006-2024 arası alım irsaliyeleri, 2008-2024 yılları arası alım kantar fişleri, 2010-2024 yılları arası depo çıkış fişleri, 2006-2024 yılları arası malzeme alış satış sözleşmeleri, 2006-2024 arası tahsilat “ödeme makbuzları, 2006 yılına ait kuruluş evrakları, 2006-2024 arası satış faturaları, gün sonları, gider faturaları için itfaiye raporunda davacıların beyanına göre tutanak tutulmuş ise de, davacıya verilen süre içerisinde belgelerin içeriklerinin doğruluğunu teyit eden dayanak delillerini, fatura ve kantar fişleri veya irsaliyelerin doğruluğunun temin edilebileceği matbaa vs kayıtların dosyaya kazandırılması, bu yönde belge içeriklerinin teyiti için gerekli açıklama ve delillerini davacı tarafından dosyaya sunulduğu, davacı vekilinin beyanı sonrasında Defterlerin tasdik bilgilerinin .... .Noterliği tarafından gönderildiği görüldü. BİLİRKİŞİ RAPORU : Mahkememize sunulan heyet raporu ile 2021 ve 2022 yılları e defter olarak tutulan ve elektronik ortamda muhafaza edilen yevmiye defteri, beratlar bakımından yedekleme yapılmadığından özenle koruma yükümlülüğünün yerine getirilmediği kanaatine varılmıştır. BİLİRKİŞİ EK RAPORU: Mahkememizce alınan ek rapor ile; bilirkişiler Yangına maruz kalarak yandığı gözle görülebilecek harddiskin içindeki verilerin kurtarılabilme olasılığı ve bu olasılığa karşın veri kurtarma girişimine dair objektif bir delile rastlanamadığı,

Verilerin saklanması hususunda entegratör firmadan destek alındığına dair objektif bir delile rastlanamadığı, Yedeklemeye ilişkin gerekli bilişim altyapısının olduğuna dair objektif bir delile rastlanamadığı, Davaya konu dijital veriler bakımından “özenle koruma yükümlülüğünü yerine getirmediği” görüşünün aynen devam ettiği, 2021 ve 2022 yılı elektronik ortamda muhafaza edilen Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir ve beratlar yönünden zayi belgesi verilmesi sal in olup olmadı ilanım dişi olduğu ve takdirin sayın mahkemeye bırakıldığı, Davacı firma yetkilisinin .... bir dosyasının bulunmadığı, Firmanın, davaya konu Envanter Defterlerinin kâğıt ortamında tutulan defterlerden olduğu, ilgili defterlerin süresi içinde noter kanalı ile tasdiklerinin yaptırıldığı, davaya konu 2021 ve 2022 yılı Yevmiye Defteri ve Defteri-Kebirlerin süresi içinde ... sistemine yüklendiği, .... Olay Raporu ile tespitine de yer verildiği üzere 2006-2024 arası alım irsaliyeleri, 2008-2024 yılları arası alım kantar fişleri, 2010-2024 yılları arası depo çıkış fişleri, 2006-2024 yılları arası malzeme alış satış sözleşmeleri, 2006-2024 arası tahsilat “ödeme makbuzları, 2006 yılına ait kuruluş evrakları, 2006-2024 arası satış faturaları, gün sonları, gider faturaları, 2006-2020 yılları arası Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, 2021-2022 yılları Envanter Defteri için zayi belgesi verilebileceği kanaatine varmışlardır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 28.11.2024 tarihinde şirket adresinde yangın çıkması sonucu mali zararlarının oluştuğunu, 2006-2024 yıllarına ait alım irsaliyeleri, 2008-2024 yıllarına ait kantar fişleri, 2010-2024 yıllarına ait depo çıkış fişleri, malzeme alış sözleşmeleri, tahsilat makbuzları, ödeme makbuzları, müvekkil şirketin kuruluşuna ait evrakların, iş yeri kira sözleşmelerinin, 2021 2022 yıllarına ait e-defter olarak elektronik ortamda muhafaza edilen yevmiye defteri ve beratların saklandığı bilgisiyar, mali mühürler, 2006-2020 yılları arasına ait tüm yevmiye defterleri, defter-i kebir, envanter defterleri, 2006-2024 yıllarına ait satış faturaları, şirkete ait 2012 model ... marka forklifte ruhsatname , ... ait , ... numaralı, keşidecisi .... TİC. LTD. ŞTİ. Olan, 31.12.2024 vadeli, 39.040 TL bedelli çek ve ... tarafından düzenlenen .... numaralı çeklerin yangından ötürü zayi olduğunu, işbu nedenlerden ötürü , ilgili çekler yönünden ödeme yasağı kararı verilmesini ve çeklerin zayi nedeniyle iptalini talep ve dava etmiştir. Davacı vekilinin 10.01.2025 tarihli dilekçesi ile .... Esas sayılı dosya tensip tutanağı 6 numaralı ara karar gereğince .... numaralı çeklerin sadece çek numaralarına ilişkin dilekçesini sunduğu anlaşılmakla, dosyanın incelenmesinde; mahkememizin 27.12.2024 tarihli tensip zaptı, 6 no'lu ara kararınca "davacı vekiline çeklere ilişkin kendilerinin olduğuna dair evrak ve/veya çek sureti ile keşideci ve çek miktarları yönünden beyanda bulunmasına" karar verildiği, davacı vekilinin 10.10.2025 tarihli dilekçesi ile .... Şubesine ait, .... numaralı arası çekler yönünden beyanda bulunduğu, davaya konu iptali talep edilen çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesine göre iptal davası açma hakkının bulunmadığı anlaşıldığından dosya bu çekler yönünden davanın reddine dair karar verilmek üzere mahkememiz .... sayılı dosya üzerinden, davaya konu iptali talep edilen çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesine göre iptal davası açma hakkının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermiştir. Dava konusu olan bir diğer kıymetli evrak ... ait , ... numaralı, keşidecisi .... TİC. LTD. ŞTİ. Olan, 31.12.2024 vadeli, 39.040 TL bedelli çek yönünden talebi incelendiğinde ise ...'nın 28.03.2025 tarihli yazı cevabına göre halen çekin bankaya ibraz edilmediği, ödemeyi durdurur mahkeme kararı olmadığının bildirildiği görüldü. Dava konusu çekin en az üç kez .... nde ilanının yapıldığı başvuran olmadığı görüldüğünden bu talep yönünden davacının davasının kabulü gerekmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 762. maddesi uyarınca Ticaret Sicil Gazetesinde gerekli ilanlar 3 (üç) kez olacak şekilde yaptırılmış, ilk ilan tarihinden veya çekin vade tarihi olan 05/08/2024 tarihlerinden itibaren 3 (üç) aylık süre geçmiş olmasına rağmen mahkememize herhangi bir başvuru yapılmamıştır. Muhatap banka tarafından talep konusu çekin bankaya ödeme amacıyla ibraz edilmediği bildirilmiş, ayrıca keşidecisine ilişkin bilgiler dosyamıza gönderilmiş, banka tarafından bildirilen çek keşideci olan hesap sahibi tarafın davacı taraf olmadığı anlaşılmıştır. Dava dilekçesinde özellikleri yazılı bulunan çekin kaybolduğu, TTK'nin 762. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak ilanın yapıldığı, buna rağmen çeki elinde bulundurulduğuna ilişkin dosyamıza herhangi bir başvuru olmadığı gibi ilgili bankaya da ibrazı için bir başvuruda bulunulmadığı belirtilmiş olduğundan, çekin 07/03/2024 keşide tarihi üzerinden yasal (3) aylık ibraz süresinin geçtiği anlaşıldığından TTK'nin 818/1-s maddesi yollaması ile TTK'nin 764/1. maddesi uyarınca talep konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir. Dosya kapsamında alınan 26.01.2026 ek raporda; ''Yangına maruz kalarak yandığı gözle görülebilecek harddiskin içindeki verilerin kurtarılabilme olasılığı ve bu olasılığa karşın veri kurtarma girişimine dair objektif bir delile rastlanamadığı, Verilerin saklanması hususunda entegratör firmadan destek alındığına dair objektif bir delile rastlanamadığı, Yedeklemeye ilişkin gerekli bilişim altyapısının olduğuna dair objektif bir delile rastlanamadığı, Davaya konu dijital veriler bakımından “özenle koruma yükümlülüğünü yerine getirmediği” görüşünün aynen devam ettiği, ... Davacı firma yetkilisinin .... bir dosyasının bulunmadığı, Firmanın, davaya konu Envanter Defterlerinin kâğıt ortamında tutulan defterlerden olduğu, ilgili defterlerin süresi içinde noter kanalı ile tasdiklerinin yaptırıldığı, davaya konu 2021 ve 2022 yılı Yevmiye Defteri ve Defteri-Kebirlerin süresi içinde ... sistemine yüklendiği, .... Olay Raporu ile tespitine de yer verildiği üzere 2006-2024 arası alım irsaliyeleri, 2008-2024 yılları arası alım kantar fişleri, 2010-2024 yılları arası depo çıkış fişleri, 2006-2024 yılları arası malzeme alış satış sözleşmeleri, 2006-2024 arası tahsilat “ödeme makbuzları, 2006 yılına ait kuruluş evrakları, 2006-2024 arası satış faturaları, gün sonları, gider faturaları, 2006-2020 yılları arası Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, 2021-2022 yılları Envanter Defteri için zayi belgesi verilebileceği'' belirtilmekle rapor hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Saklama ve ibraz - Belgelerin saklanması, saklama süresi başlıklı 82/1. maddesi "Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür." hükmünü, 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü içermektedir. Firmanın, davaya konu Envanter Defterlerinin kâğıt ortamında tutulan defterlerden olduğu ve zayi belgesi verilmesi gerektiği yönde rapor düzenlendiği, ilgili defterlerin süresi içinde noter kanalı ile tasdiklerinin yaptırıldığı, davaya konu 2021 ve 2022 yılı Yevmiye Defteri ve Defteri-Kebirlerin süresi içinde ... sistemine yüklendiği sistemde kayıtlı bulunduğundan zayi belgesi verilmesinde yarar bulunmadığı, her ne kadar .... Olay Raporu ile tespitine de yer verildiği üzere: 2006-2024 arası alım irsaliyeleri, 2008-2024 yılları arası alım kantar fişleri, 2010-2024 yılları arası depo çıkış fişleri, 2006-2024 yılları arası malzeme alış satış sözleşmeleri, 2006-2024 arası tahsilat “ödeme makbuzları, 2006 yılına ait kuruluş evrakları, 2006-2024 arası satış faturaları, gün sonları, gider faturaları için davacıların beyanına göre tutanak tutulmuş ise de davacıya verilen süre içerisinde belgelerin içeriklerinin doğruluğunu teyit eden dayanak delillerin veya nerden ne toplanması gerektiği yönünde mahkemeye delil sunulmaması nedeniyle içerikleri teyit edilemeyen belgeler yönünden ve salt beyana dayalı yangın raporu düzenlenmesi nedeniyle zayi belgesi verilemeyeceğinden bu yönden davacının talebi red edilmesi gerekmiştir. Davacının 2006-2020 yılları arası Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, 2021-2022 yılları Envanter Defteri için zayi belgesi verilebileceği alanında uzman SMMM bilirkişice rapor edilmiş olup yine alanında uzman bilgisayar mühendisince yedeklemeye ilişkin bilişim alt yapısının olmadığı dile getirilmiş ise de 2020 sonrası yedekleme zorunlu olduğu ve yine davacının dijital verilerin kurtarılması yönündeki özensiz davranışı nedeniyle dijital veriler yönünden davacının davasının özen eksikliği nedeniyle red edilmesi gerekmiştir. Davacının bunlar dışında kalan iş yeri kira sözleşmesi, şirkete ait .... model ... marka forklifte ruhsatnamesi, iş yeri kuruluş belgelerinin ise TTK 82. maddesinde saklanması gerekli olan belge olmaması, ilgili yerlerden temin edilebileceği nedeniyle zayi belgesi verilmesinde hukuki yarar bulunmadığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE; a)Davacının 2021 2022 yıllarına ait e-defter olarak elektronik ortamda muhafaza edilen yevmiye defteri ve Defteri Kebirin ... sisteminde kayıtlı olduğu anlaşıldığından zayi belgesi verilmesinde hukuki yarar bulunmamış olup talebinin REDDİNE, b) Beraatların saklandığı bilgisiyar, mali mühürler ve diğer dijital veriler yönünden özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle davacının bu talep yönünden davasının REDDİNE, c) Davacının 2006-2024 arası alım irsaliyeleri, 2008-2024 yılları arası alım kantar fişleri, 2010-2024 yılları arası depo çıkış fişleri, 2006-2024 yılları arası malzeme alış satış sözleşmeleri, 2006-2024 arası tahsilat “ödeme makbuzları, 2006-2024 arası satış faturaları, gün sonları, gider faturaları yönünden belgelerin içeriğinin doğruluğunun ispat edilebilmesi için gerekli delil sunulmaması nedeniyle davacının bu belgeler yönünden talebinin REDDİNE, ç)2006 yılına ait kuruluş evraklarının ilgili ... temin edebileceğinden talebinin REDDİNE, d) 2006-2020 yılları arası Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, 2021-2022 yılları Envanter Defteri için ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca DAVACIYA ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE, e)Davacının iş yeri kira sözleşmesi, şirkete ait .... model ... marka forklifte ruhsatnamesi belgelerinin ise TTK 82. maddesinde saklanması gerekli olan belge olmaması ve ilgili yerlerden temin edebilme imkanı olması nedeniyle zayi belgesi verilmesinde hukuki yarar bulunmadığından REDDİNE, f) Davacının ... ait , ... numaralı, keşidecisi .... TİC. LTD. ŞTİ. Olan, 31.12.2024 vadeli, 39.040,00 TL bedelli çek yönünden talebinin kabulü ile ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, 2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.666,82 TL harçtan, dava açılışında alınan 427,60 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 2.239,22 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 3) Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, olmak üzere toplam 855,20 TL yargılama giderinin Davacı Üzerinde Bırakılmasına, 4) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/09/2026

Katip ... ☪e~imzalıdır☪

Hakim ... ☪e~imzalıdır☪