İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/78 E. 2026/264 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/78
Karar No
2026/264
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/78 Esas - 2026/264 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/78 KARAR NO : 2026/264 .... DAVA : Faydalı Model Belgesi Tecavüzün Tespiti, Ref'i, Maddi ve Manevi Tazminat DAVA TARİHİ : 16/02/2024

.... .... .. ... :.... DAVA : Faydalı Model Belgesi Hükümsüzlüğü DAVA TARİHİ : 10/09/2024 KARAR TARİHİ : 10/06/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2026 Asıl davada davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Faydalı Model Belgesi Tecavüzün Tespiti, Ref'i, Maddi ve Manevi Tazminat ile birleşen davada davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan faydalı model belgesi hükümsüzlüüğü istemli davaların mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : ASIL DAVA : Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, müvekkilinin ..... sayılı faydalı modelin sahibi olduğunu, davalı .... sitesinde pazarladığı "3 katmanlı delikli boru" isimli ürününde müvekkilin "...." faydalı modeline konu buluşunu aynen kullandığını, somut olayda, ... İnşaat "katmanlı boru ürünü"nü .... dâhil ülkemizin her yerinde satmakta ve web sitesinde müşterilerin ilgisine sunmakta, kataloglarında sergilediğini, dolayısıyla davalının müvekkilin "çok katmanlı sulama borusu" faydalı modelinin aynısını kendi satışa sunduğu "3 katmanlı delikli boru" ürününde kullanmış olması karşısında müvekkilinin .... sayılı "çok katmanlı sulama borusu" faydalı modelinin haklarını ihlal ettiğini, bu durumun müvekkilini maddi manevi zarar uğrattığını, yoksun kalınan kazancın SMK m. 151/1-c'deki "farazi lisans sözleşmesi" hükmüne göre tespitinin tercih edildiğini, davalının müvekkilin faydalı modelini haksız ve yetkisiz kullanmasının TTK m. 55/1-c uyarınca müvekkilin emeğinden, hiç bir çaba harcamadan yararlanması manasına da geldiğini, ileri sürülerek davalıya tebligat yapılmadan ürünler ve web sitesi üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak ihlalin tespit edilmesi ve akabinde ihtiyati tedbir kararı verilerek davalının faydalı model konusu ürünleri üretmesi, satması, pazarlaması, tanıtması veya herhangi bir şekilde ticaret alanına sokmasının önlenmesini, tedbir kararı doğrultusunda davalının müvekkilin faydalı modelinin ihlal eden ürünlerini pazarladığı https:.... sayfasına erişim engeli getirilmesi; faydalı modele tecavüz ve haksız rekabetin tespitini ve menini, tecavüz konusu ürünlerin üretim ve satışının sonlandırılmasını, ürünlerin her türlü katalog, broşür, internet sitesi(davalının web sitesinin ilgili kısmına erişim engeli getirtilmesi), vb gibi tanıtım dokümanlarından kaldırılmasını ve ihlal yaratan ürünlerin her türlü ticaretini yapmasını, ihlal yaratan ürünleri ticari mevkiine koyma fiillerinin önlenmesi ve 1.000,00.-TL maddi ile 50.000,00.-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı şirket vekili dilekçeleriyle özetle; davacının dayanak sunduğu .... dosya numaralı .... dosya numaralı faydalı model halka mal olduğu tarih itibarı ile sadece belge alabilmek üzere yersiz ve asılsız buluş beyanlan ile dosyalandığını, ilgili buluş 6769 sayılı SMK nin gerektirdiği yenilik kriterini karşılamadığını, buluşa konu edilmiş ürünün uzun zamandır davacının kendisi de dahil olmak üzere üretilip satıldığını, ayrıca 2019 yılında davacı taraf usulüne uygun olmayan bir ihtarnameler ile müvekkiline ve benzer sektörel faaliyette bulunan bir çok firmaya kullanımın durdurulması talebini ileterek tekel olma çabası içerisine girdiğini ve bu çabası başarısız olunca aynı tarifname ile hızlıca yeni bir başvuru dosyaladığını ve faydalı modelin .... dosya numaralı faydalı model dosyası 15.01.2024 tarihinde belgeye bağlandıktan sonra kötü niyet ile bir çok firmaya dava açtığını ifade ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. BİRLEŞEN DAVA: Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; .... dosya numaralı faydalı model belgesi yine .... belge numaralı bir tarım sulama borusu konulu faydalı model belgesi aynı ürünü tanımladığını, ilgili faydalı model belgesinin .... adına tescil edildiğini ve koruma süresi 2018 yılında dolduğunu, .... dosya numaralı faydalı model başvurusunun araştırma raporunda buluşun yeni olmadığının raporlandığını, davaya konu ... dosya numaralı faydalı model yenilik ve ayırt edicilik kriteri bulunmayan bir faydalı model olduğunu, her iki modele ilişkin ürünün aynı amaca hizmet ettiği ve işlevlerinin tamamen aynı olduğunu, üç katmandan oluştuğu ve birbirlerine üstünlük sağlayacak bir avantajlarının olmadığını, aynı formda tasarlanmış ürünler olduklarını ve sonraki tarihli başvuruya konu ürünün sınai mülkiyet hakkı için yenilik kriterini karşılamaktan uzak olduğunu, davaya konu faydalı modele ilişkin buluşun 6769 sayılı smk.nun gerektirdiği yenilik kriterini karşılamaması, buluşa konu edilen ürünün uzun zamandır birçok firma tarafından üretilip satıldığından, davalı tarafından kötü niyetli bir şekilde hükümsüz ilan edilmesi gereken faydalı model belgesiyle birçok firmaya dava açıldığı ve haksız kazanç elde edilmeye çalışıldığının sabit olduğunu, faydalı model belgesinin yenilik ve ayırt edicilik özellikleri bulunmadığını, davalının faydalı model olarak tescil ettirdiği ürünün aslında bir faydalı model olmayıp, tekniği başvuru tarihinden çok önce bilinen ve kullanılmış olan bir yapıya sahip olduğunu, .... adına kayıtlı bir tarım sulama borusu konulu faydalı model dosyasının aynı ürünü tanımladığını, model dosyasının... adına tescil edildiğini ve koruma süresinin 2018 yılında dolduğunu, dosyanın tarifname takımı ve sicil geçmişinin dilekçe ekinde delil olarak sunulduğunu, davalının faydalı model belge sahibi tarafından müvekkili davacı şirkete gönderilen .... yevmiye numaralı ihtarnamesinde ürünün tescil tarihi öncesinde kullandığının beyan edildiğini, bu durumda davaya konu faydalı modelin yenilik özelliğinin ortadan kalktığının kabul edilmesi gerektiğini, dosyaya ait istemlerin iki dosyaya ait istemler karşılaştırıldığında her bir buluşun çok katmanlı yapıya sahip olduğunu, katmanların farklı renklerden oluştuğunu, hijyenik kullanım yani tortu oluşumun engellendiği şeklindeki ortak özelliklere sahip olduğunu,... dosya numaralı faydalı model başvurusunun araştırma raporunda buluşun yeni olmadığının raporlandığını, başvuru sahibi tarafından araştırma raporuna itiraz edildiğini, her iki buluşta delikli bir sulama borusunu anlattığını, imalatta kullanılan malzemelerin farklı oluşu, ürünün işlevini değiştirmemekle birlikte kullanıcıya ekstra bir avantajda sağlamadığını, .... numaralı faydalı modelin yeni olmadığını, .... numaralı küresel dosyada da yine çok katmanlı kompozit bir sulama borusundan bahsedildiğini, katmanların oluşturduğu malzemeler farklı olmakla birlikte her iki buluşta aynı amaç için kullanıldığını, ... dokümanı karşısında da yeni olmadığını, drts firmasının bu boru ile ilgili görselleri ve teknik detayları web sayfasında paylaştığını, drts firması 29.07.2017 tarihi itibari ile davalıya ait buluşa konu edilen ürünü üretmek üzere makine ve kalıp tasarımları yaptığını beyan ederek .... numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı şirket vekili dilekçeleriyle özetle; hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulen reddini, bu talepleri kabul olmaz ise HMK m. 166 uyarınca birleştirme kararı verilmesini veya söz konusu dosyanın doğrudan huzurdaki dosya ile konusunun aynı olması nedeniyle usul ekonomisinin sağlanmasını ve çelişkili kararların çıkmasının önlenmesini teminen bekleme kararı verilmesini, nihayeten de davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davanın açılmasını müteakip davaya katılan tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını ve bilirkişi raporları alınmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. GEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Asıl davada davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Faydalı Model Belgesi Tecavüzün Tespiti, Ref'i, Maddi ve Manevi Tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı ile birleşen davada davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan faydalı model belgesi hükümsüzlüğü şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır. ..... SAYILI FAYDALI MODEL BELGESİ HÜKÜMSÜZLÜK İNCELEMESİ: UYUŞMAZLIK KONUSU TR.... SAYILI FAYDALI MODEL BELGESİNİN HÜKÜMSÜZLÜK İNCELEMESİ: .... Sayılı Faydalı Model Belgesi Ve Hukuki Durumu: Davacı .....” ünvanlı buluşu için ....e 29.05.2019 tarihinde faydalı model başvurusunda bulunmuş ve Türkpatent nezdinde yürütülen işlemler sonrasında başvuru tarihinde itibaren 10 yıllık faydalı model korumasına sahip olmuştur. .... sayılı faydalı modele konu buluş, suyun boru içinde yoğunlaşması ve tortulanmayı engelleyen sera içinde ve dışında tarımsal sulama amacı ile kullanan ekonomik, uzun ömürlü ve kullanım kolaylığı sağlayan çok katmanlı borular ile ilgilidir. Bu buluşun amacı; topraklı ve topraksız tarımda sera içinde veya dışında kullanılan sulama borularının daha stabil, daha uzun ömürlü ve daha sağlıklı kullanmasını sağlamaktır. Bu amacı yerine getirmek için geliştirilmiş olan buluş ile; bitkinin ihtiyaç duyduğu suyun yeterli miktarda verilmemesi sebebi ile üretim kalite ve veriminin düşmesini engellemekte; boru içindeki suyun aşırı sıcaklar nedeniyle yoğunlaşması ve sıcaklık nedeniyle suyun yosunlaşması ve dolayısı ile tortu oluşumu engellemekte; çok katmanlı borunun dış yüzeyinin UV katkı beyaz renkli olması sayesinde yansıyan ışınların kullanılan ortamı aydınlatırken güneş ışınlarının boru içindeki sudan uzak tutulması sağlanmakta, ve içerdiği belli aralıklı delikler sayesinde montaj kolaylığı ve zaman tasarrufu sağladığı,

Uyuşmazlık konusu ... sayılı faydalı model belgesi ile korunan buluş istemlerde (1 nolu ana istem ve bu ana isteme bağımlı yazılı 2 nolu bağımlı istem şeklinde) tanımlanmıştır: Buluş, sera içinde ve dışında tarımsal sulama amacı ile kullanan ekonomik, uzun ömürlü ve kullanım kolaylığı sağlayan çok katmanlı sulama borusu olup, özelliği; buluşun kullanıldığı alanı daha iyi aydınlatmasını ve boru içerisindeki suyun güneş ışınlarından korunmasının sağlanması için boru yüzeyine gelen güneş ışınları büyük ölçüde yansıtan UV katkılı beyaz veya beyaza yakın açık renkte katman-1 katman-1 (1)'den geçebilen az miktarda güneş emilimi ile boru içerisindeki suyun sabit sıcaklıkta kalmasını sağlamak için siyah ve siyaha yakın koyu renkte katman-2 boru içinden geçen suyun ihtiva ettiği mineral vb. oluşumların tortulaşmasının önüne geçilmesinin sağlanması için beyaz renkli katman-3 boru dışına takılacak olan damlatıcı emiltör (damlatıcı spagetti boru+kazık) gibi aksesuarlar zaman ve iş gücü kaybına sebebiyet vermeden kullanılan veya üretici tarafından monte edilmesini sağlamak için üzerinden kendinden delikler içermesi ile karakterize edilmesidir. 2-İstem 1'deki gibi bir çok katmanlı sulama borusu olup, özelliği; boru içerisindeki suyun güneş ışınlarından etkilenmesinin engellenmesini dolayısı ile boru içindeki suyun sıcaklığı stabil kalması sayesinde yoğunlaşması ve yosunlaşmasının engellenmesini sağlamak için boru yüzeyine gelen güneş ışınlarını büyük ölçüde yansıtan UV katkılı beyaz veya beyaza yakın açık renkte en az bir katman-1(1) ve katman-1(1)'den geçebilen az miktarda güneş emilimi ile boru içerisindeki suyun sabit sıcaklıkta kalmasını sağlamak için siyah ve siyaha yakın koyu renkte en az bir katman-2 (2) içermesi ile karakterize edilmesidir. İstemlerin unsur bazında analizi 1 nolu istem: 1A: tarımsal amaçlı çok katmanlı sulama borusu olması 1B beyaz veya beyaza yakın çık renkte katman-1 (1) 1C siyah ya da siyaha yakın katman-2 (2) 1D beyaz renkli katman-3 (3) 1E kendinden delikler (4) içermesi 2 Nolu istem bağlı olduğu 1 nolu ana istemde tanımlanan buluş ile aynı teknik unsurları (özellikleri) içermektedir. 2 nolu istemde sadece “…olup, özelliği;” ibaresinden sonra yukarıda verilen 1B ve 1C teknik unsurları tekrar edilmiş olup, bu özellikler buluşa 1 nolu ana istemden farklı olarak ayrı bir teknik unsur katmamaktadır. b) Faydalı Modele Konu Buluşun Hükümsüz Kılınması İçin Hükümsüzlük Şartları: Türkpatent tarafından tescil edilmiş olan bir faydalı model belgesinin hükümsüzlük şartları aşağıda verilen 6769 sayılı SMK’nın 144 (1) maddesinde tanımlanmıştır; MADDE 144- (1) Aşağıdaki hâllerde faydalı modelin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir: a) Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa. b) Buluş 92 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca yeterince açıklanmamışsa. c) Faydalı model konusu, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa veya faydalı modelin, 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş bir başvuruya veya 110 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre yapılan bir başvuruya dayanması durumunda en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa. ç) Faydalı model sahibinin, 109 uncu maddeye göre faydalı model isteme hakkına sahip olmadığı ispatlanmışsa. Yenilik Değerlendirmesi: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre faydalı model koruması, buluşun “yenilik” ve sanayiye uygulanabilirlik kriterlerine bağlıdır. SMK’nın 82. maddesinde tanımlanan “tekniğin bilinen durumu” esas alınarak yapılmaktadır. Buna göre, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım ya da başka bir suretle kamuya sunulmuş olan tüm bilgiler” tekniğin bilinen durumunu oluşturmaktadır. Yenilik karşılaştırmasının yapılmasında esas alınacak tarih, faydalı model başvurusunun yapıldığı tarihtir. ..... Y sayılı faydalı model belgesi bakımından bu tarih 29.05.2019 olup, yenilik incelemesi yalnızca bu tarihten önce kamuya açıklanmış bilgi ve belgeler dikkate alınarak gerçekleştirilmektedir. Başvuru tarihinden sonra yayımlanan patent dokümanları, bilimsel yayınlar, kataloglar veya diğer bilgi ve belgeler, yenilik değerlendirmesinde dikkate alınmamaktadır. Yenilik karşılaştırması, faydalı modelin istemleri esas alınarak yapılmaktadır. Bu kapsamda, her bir istemde tanımlanan teknik unsurlar ayrı ayrı değerlendirilmekte; söz konusu unsurların tamamının tek bir önceki teknik dokümanda açık ve doğrudan şekilde açıklanıp açıklanmadığı araştırılmaktadır. Buna karşılık, istemde yer alan en az bir teknik unsurun önceki teknik dokümanlarda açıkça yer almaması durumunda, ilgili istemin yenilik vasfına sahip olduğu sonuna varılmaktadır. Yenilik incelemesinde, farklı önceki teknik dokümanlardan parçalı şekilde bilgi birleştirilerek değerlendirme yapılması mümkün değildir. Her bir istem, yalnızca tek bir doküman ile karşılaştırılmakta; birden fazla dokümandan unsurların bir araya getirilmesi suretiyle yenilik ortadan kaldırılamamaktadır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda yenilik değerlendirmesine ilişkin olarak “hoşgörü süresi (grace period)” istisnası da düzenlenmiştir. SMK’nın 84. maddesi uyarınca, faydalı model başvurusunun yapılmasından önceki on iki ay içinde, buluşun buluş sahibi veya onun hukuki halefleri tarafından yapılan açıklamalar ile üçüncü kişilerce kötü niyetli olarak yapılan açıklamalar, yenilik değerlendirmesinde tekniğin bilinen durumu kapsamında dikkate alınmamaktadır. Bu kapsamda, başvuru tarihinden önceki on iki aylık süre içerisinde, buluş sahibinden kaynaklanan veya onun izniyle yapılan açıklamalar ile kötü niyetli açıklamalar, yenilik incelemesinde başvuru aleyhine kullanılmamaktadır. Ancak, hoşgörü süresinin uygulanabilmesi için söz konusu açıklamaların SMK’da öngörülen şartları taşıması ve açıklamanın kapsamının açıkça belirlenebilir olması gerekmekte olup, bu süre dışında veya bu koşulları sağlamayan açıklamalar, yenilik değerlendirmesinde tekniğin bilinen durumu içerisinde değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, .... sayılı faydalı model belgesine ilişkin yenilik değerlendirmesi yapılırken; 29.05.2019 tarihinden önce kamuya açıklanmış olan tüm bilgi ve belgeler, faydalı modelin istemlerinde tanımlanan teknik unsurlar esas alınarak karşılaştırılmakta; değerlendirme, SMK’nın 82, 83 ve 84. maddelerinde öngörülen hukuki çerçeve içerisinde, başvuru tarihinden sonraki bilgi ve belgeler dikkate alınmaksızın gerçekleştirilmektedir. c) .... Sayılı Faydalı Model Belgesinin Yenilik İncelemesi: Dava dosyasında bulunan, davaya konu.... Çok katmanlı sera sulama cihazı (çok katmanlı borular) İnternetten Yapılan Araştırma Sonucunda Bulunan web adresleri: 25.11.2018 tarihli....” kullanıldığı iddia edilen deliller ise aşağıdaki verilmiştir: Belçika topraksız tarım ve gelişmiş sulama sistemi 06.08.2016 ....topraksız tarım sulama ve otomasyon sistemleri 28.02.2014 Meteor systems.mpg: 28.11.2012 .... bu boru ile ilgili görselleri ve teknik detaylar web sayfasında paylaşılmış. .... firması 29.07.2017 tarihi itibariyle davalıya ait buluşu üretmek üzere makine ve kalıp tasarımları yaptığı, hem beyaz, hem de farklı renklerde üretilmiş borular firmanın internet sitesinde .... 22 Nisan 2010 9.44 dakikalık boruların delinme ve damlatıcı takılma süreci .... 28 Kasım 2012 4.00-6.40 arası boru üretim delinme ve damlatıcı takılma süreci .... Davalı tarafından davaya konu faydalı modelin yenilik vasfına sahip olmadığına dair iddiasına daynak teşkil eden yukarıda bulunan tüm belgeler incelenmiş olup, bu belgeler içerisinden uyuşmazlık konusu buluşun yenilik incelemesine “....” ürünle ilgili toplam 30 kayıt bulunmakta ve ilk kayıtta 06 Temmuz 2017 tarihinde yapılmıştır. 06 Temmuz 2017 tarihinde web adresine kaydedilen ürününe ait bilgiler aşağıdadır. Söz konusu bu belge, davaya konu faydalı model belgesinin alınması sırasında Türkpatent nezdinde işlemleri yürütülürken, Araştırma raporunda X doküman olarak belirtilen, faydalı modele konu buluşun yenilik vasfına sahip olmadığı değerlendirilmesine neden olan bir belgedir. Bu belgeye dayanarak başvur sahibi davacıya faydalı model başvuruna konu buluşun yenilikten yoksun olması nedeniyle reddedildiğine dair bildirimde bulunulmuştur. ....bu bildirimine karşı davacı tarafından itirazda bulunulmuştur. Davacı faydalı model başvuru sahibinin bu itirazı .... tarafından değerlendirilmiş ve bu belgenin hoş görü süresi içinde yayınlanan bir belge olduğu, faydalı model başvurusunun yenilik karşılaştırmasında kullanılamayacak bir yayın olduğu bu nedenle yeniliği öldürmeyen bir açıklama olduğuna karar verilerek, davaya konu faydalı model başvurusunun tescil edilmesine karar verilmiştir. Davacı faydalı model sahibi, faydalı model başvurusunun yenilik vasfı bulunmadığına dair belgenin, müşterisi olan ...firması tarafından satışını yaptığı firma tarafından, davacıya (....’ya) ait .... sayfasından alınarak 25.11.208 tarihinde kendi web adresinde yayınladığını, 6769 sayılı SMK 84 üncü maddesi gereğince hoşgörü süresi (....) içinde bulunduğunu, bu belgenin faydalı model belgesine konu buluşun yeniliğini ortadan kaldırmayan, yenilik karşılaştırılmasında kullanılamayacak bir doküman/belge olduğunu ileri sürerek ....red kararına karşı itirazda bulunmuştur. Davacının bu itirazı ....sında incelenip değerlendirildikten sonra kabul gördüğünden davaya konu ... nolu faydalı model başvurusu tescil edilmiştir. Ancak; .... sayılı faydalı model belgesinin, başvuru tarihi 29.05.2019 olan; sera içinde ve dışında tarımsal sulama amacıyla kullanılan, çok katmanlı (beyaz UV yansıtıcı katman, siyah katman, iç beyaz katman) yapıya sahip bir sulama borusuna ilişkindir. Faydalı model belgesi sahibi, başvuru tarihinden önceki 12 ay içinde, buluş konusu ürünü üçüncü kişi ...Tarım firmasına ticari olarak satmıştır. Bu satışa müteakip ...Tarım firması, ürünü ticari pazarlama amacıyla kendi internet sitesinde başvuru tarihinden önceki tarihte 25.11.2018 tarihinde yayınlamıştır. 6769 sayılı SMK’nın 83. maddesi, mutlak yenilik ilkesini benimsemektedir. Faydalı model başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya açıklanmış olan buluşların yeni sayılmayacağını hükme bağlamaktadır. Ticari satış,.... ve yerleşik doktrinde, açıkça kamuya açıklama olarak kabul edilmektedir. Somut olayda, buluş sahibi tarafından yapılan satış, herhangi bir gizlilik kaydı veya kullanım kısıtı olmaksızın gerçekleştirilmiş olup, bu durum buluşun teknik özelliklerinin kamunun erişimine açılması anlamına gelmektedir. SMK m.84’te düzenlenen “yeniliği bozucu etkiyi kaldıran açıklamalar” ise, yalnızca buluş sahibinin rızası dışında gerçekleşen açıklamalar veya kötüye kullanım hâlleri için öngörülmüştür. Oysa somut olayda üçüncü kişi ...Tarım firmasının internet yayını, buluş sahibinin kendi ticari satışına dayalı ve bu satışın doğal sonucu olan bir açıklamadır. Bu nedenle, söz konusu web yayını “buluş sahibinin izni olmaksızın yapılan açıklama” olarak nitelendirilemez. Açıklamanın başvuru tarihinden önceki 12 ay içinde gerçekleşmiş olması da bu hukuki sonucu değiştirmemektedir. Dolayısıyla, 25.11.2018 tarihli internet yayını, .... sayılı faydalı model başvurusunun önceki tekniği ait olup yenilik karşılaştırmasında kullanılabilecek bir doküman olarak kabul edilmesini gerektirmektedir. Ülkemizin de üyesi bulunduğu ....Madde 54 uyarınca, başvuru veya rüçhan tarihinden önce kamuya açık hâle gelmiş her türlü bilgi önceki teknik kapsamındadır. EPO uygulamasında, gizlilik yükümlülüğü olmaksızın yapılan ticari bir satış, “public prior use” olarak kabul edilmekte ve yeniliği doğrudan ortadan kaldırmaktadır. EPO’nun Board of Appeal kararlarında (örneğin T 482/89, T 953/90) da bilinçli ve ticari nitelikteki satışların, EPC Madde 55 kapsamında zararsız açıklama sayılamayacağı açıkça vurgulanmıştır. Somut olayda, ...Tarım firmasının 25.11.2018 tarihli internet yayını, bağımsız bir üçüncü kişi ifşası değil, buluş sahibinin önceki ticari satışının öngörülebilir ve doğal sonucudur. Bu nedenle EPC m.55’te düzenlenen kötüye kullanım istisnası burada uygulanamayacaktır. EPO uygulamasında, açıklamanın 12 ay içinde yapılmış olması, ticari satış kaynaklı ifşalar bakımından hiçbir koruma sağlamaz. Bu bağlamda, söz konusu internet yayını EPC m.54 anlamında önceki teknik teşkil etmektedir. ABD patent hukukunda ise, Amerikan Patent Kanununun 35 U.S.C. §102(a)(1) hükmü, başvuru tarihinden önce gerçekleşen “on sale” faaliyetlerini açıkça yeniliği bozucu önceki teknik olarak tanımlamaktadır. Helsinn Healthcare v. Teva (2019) kararında ABD Yüksek Mahkemesi, gizli dahi olsa ticari satışın “on-sale bar” oluşturduğunu teyit etmiştir. Somut olayda buluş sahibi tarafından yapılan satış, bu anlamda açık bir “on sale” faaliyetidir. §102(b)(1) kapsamında öngörülen 1 yıllık grace period (hoş görü süresi), esasen buluş sahibinin kendi açıklamaları veya gerçek anlamda izinsiz/kötüye kullanım teşkil eden ifşalar için geçerlidir. Ürünü hukuka uygun şekilde satın alan üçüncü kişinin, ürünü pazarlamak amacıyla web sitesinde yayımlaması, ABD uygulamasında da buluş sahibinin ticari tasarrufundan kaynaklanan bir açıklama olarak değerlendirilir ve grace period olarak kabul edilmez. Dolayısıyla, USPTO uygulamaların dayanarak ta hem satış hem de 25.11.2018 tarihli web yayını, başvurunun yeniliğini ortadan kaldırır. Sonuç olarak; .... sayılı faydalı model belgesine konu buluşun, başvuru tarihinden önce ticari olarak satılmış olması ve bu satışa bağlı olarak üçüncü kişi ...Tarım firması tarafından 25.11.2018 tarihinde ticari amaçla internet ortamında yayımlanması, gerek 6769 sayılı SMK, gerek EPC, gerekse ABD patent hukuku bakımından yeniliği ortadan kaldıran kamuya açıklama niteliğindedir. Açıklamanın başvuru tarihinden önceki 12 ay içinde gerçekleşmiş olması, söz konusu açıklamaların buluş sahibinin kendi ticari iradesine dayanması nedeniyle, hiçbir hukuk sistemde koruyucu bir etki doğurmamaktadır. Bu durumda https:.... adresinde bulunan Damla Sulama Borularına ait bilgiler, davaya konu faydalı model belgesinin yenilik karşılaştırmasında kullanılabilecek doküman olarak kabul edilmesini gerektirmektedir. Her iki sayda bulunan bilgiler aynı olduğundan,... adresinde bulunan “Damla Sulama Boruları” bilgileri, bu web adresine hangi tarihte yüklendiği bilgisini veren “.... üzerinden alınarak incelendiğinde, bu web adresinde buluna bilgiler 20.Nisan 2015 tarihinden 20 Eylül 2019 tarihine kadar 44 defa kaydedilmiş buluş konusu damla sulama borularına ait bilgiler içermektedir. .... tarafından değerlendirilerek grace period (hoşgörü süresi) içinde olan, yeniliğe zarar vermeyen açıklama olarak alınmış olan ve 25.11.2028 tarihinde yayınlanmış olan “.... bilgileri incelendiğinde, Söz konusu bu belgenin başvuru tarihinden önceki önceki 12 ay içinde olmayan ilk yayını ise 20.04.2015 tarihi olup, bu tarih davaya konu .... sayılı faydalı model belgesinin başvuru tarihi olan 18.09.2019 tarihinden önceki 12 aydan da önce olan 20.04.2015 tarihidir. Damla sulama borularının özellikleri ise aşağıda verilmiştir: üç katmanlı olarak üretilmiş, Dışı beyaz, ortası siyah ve içi ise beyaz olduğu, Orta siyah katmanın güneş ışınlarının boru içerisine girmesini engellediği, Beyaz iç katmanın ise güneş ışığını yansıttığı için suyun ısınmasını engellediğini, Fidanlara böylece sürekli sabit sıcaklıkta su verilebildiği, Çok katmanlı olmasının borunun ömrünü uzattığını, Çok iyi derecede güneş ışınları geri yansıtıldığı, Tıkanma yapmadığını, Arazide kolayca fark edildiği Borunun kendinde delikli olmasının kullanım kolaylığı ve zaman tasarrufu sağladığıdır. .... sayılı faydalı model belgesinin 1 nolu ana isteminin unsur bazında teknik analizi ise aşağıdaki verilmiştir: 1A: tarımsal amaçlı çok katmanlı sulama borusu olması 1B: beyaz veya beyaza yakın çık renkte katman-1 (1) 1C: siyah ya da siyaha yakın katman-2 (2) 1D: beyaz renkli katman-3 (3) 1E: kendinden delikler (4) içermesi Önceki tekniğe ait ....’e ait web adresinden alınan “....” ile davaya konu .... sayılı faydalı model belgesinde bulunan ürünlerin 1 nolu ana istemde yer alan buluşun sahip olduğu teknik unsurları (özellikler) karşılaştırılması incelendiğinde, ... sayılı faydalı model belgesinin 1 nolu istemi, 6769 sayılı SMK’nın 142’nci maddesi anlamında yeni olmadığı, 2 Nolu istemde tanımlanan buluş ise; bağlı olduğu 1 nolu ana istemde tanımlanan buluş ile aynı teknik unsurları (özellikleri) (1A,1B,1D,1C,1D ve 1E) içermekte olup; 2 nolu istemde sadece “…olup, özelliği;” ibaresinden sonra yukarıda verilen 1B ve 1C teknik unsurları tekrar edilmiş olup, 2 nolu istemde 1 nolu ana istemden farklı olarak herhangi bir teknik unsur belirtilmemiştir. Bu nedenle 1 nolu ana isteme bağımlı yazılı 2 nolu istemde 6769 sayılı SMK’nın 142’nci maddesi anlamında yeni değildir. Sonuç olarak, davaya konu ....sayılı faydalı model belgesine konu buluş; davalı tarafından dava dosyasına sunulmuş olan önceki tekniğe ait ...firmasına ait ... adresinde bulunan ürün, davacı tarafından bu web adresinde bulunan ürünün kendileri tarafından.... firmasına satışının yapıldığı ürün olduğu ve ...firmasının kendilerinin müşterisi olduğunu ve bu sayfada yayınlanan bilginin ise kendilerine ait dava dosyasına... adresinde bulunan “....” ait ürün tanıtım bilgilerinden alındığını kabul edilmesi ve bu belgede bulunan bilgilerin aynı zamanda grace periyottan (hoşgörü süresinden) daha önce 20.04.2015 tarihinde internet ortamında yayınlandığından, .... göre yenilik vasfına sahip olmadığı, Sonuç olarak birleşen davanın konusu .... numaralı faydalı modelin konusunu oluşturan ürünün başta faydalı model sahibi olmak üzere başvuru tarihinden uzun süre önce kamuya açıklandığı gerek .... kayıtlarında gerekse Mahkemeye sunulan dilekçeler ve eki evrak içeriklerinde yer alan kabuller neticesinde son derece açıktır. 6769 sayılı Kanunun 144’ncü maddesinde faydalı model konusunun 142’nci madde şartlarına sahip olmaması durumunda faydalı modelin hükümsüz kılınması gerektiği hüküm altına alınmaktadır. Bu durumun bir sonucu olarak da hiçbir istemi yeni olmayan.... numaralı faydalı modelin hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, Netice itibariyle, .... sayılı faydalı model belgesinin yenilik vasfına sahip olmadığı, Faydalı model konusunun 142’nci madde şartlarından yenilik vasfına sahip olmadığından 6769 sayılı Kanunun 144’ncü maddesi hükmü uyarınca .... sayılı faydalı model belgesinin hükümsüz şartlarının oluştuğu, dolayısıyla asıl davada davalının dava konusu... sayılı faydalı modele tecavüzünden bahsedilemeyeceği gibi tazminat şartlarının da oluşmadığı kanaatlerine varılmış asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : 1-Asıl Davanın Reddine, Alınması gereken 732,00.-TL harçtan, peşin alınan 427,60.-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 304,40.-TL maktu ilâm harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, Davalı şirket kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen maddi istemler için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 55.000,00.-TL maktu, reddedilen maddi tazminat için 1.000,00.-TL nispi, reddedilen manevi tazminat için 50.000,00.-TL olmak üzere üç ayrı ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Davalı şirketin işbu dosya bakımından yapmış olduğu bir gider olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333), 2-Birleşen Davanın Kabulüne, .... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, Alınması gereken 732,00.-TL harçtan peşin alınan 427,60.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 304,40.-TL maktu ilam harcının davalı şirketten alınarak hazineye irat kaydına, Davacı kendisini vekille temsil ettirmesi sebebiyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 55.000,00.-TL maktu ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü yazılı 31.497,90.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333), Dair, davacı vekili ile davalı şirket vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.

Kâtip Hâkim .... ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır

BİRLEŞEN DAVA MASRAF DÖKÜMÜ Harçlar : 1.185,90.-TL Gider Avansı :30.312,00.-TL TOPLAM :31.497,90.-TL

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/78, K. 2026/264, T. 10.06.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-78-e-2026-264-k-a2b230e6d7d4