İlk Derece Mahkemesi 2024/767 E. 2026/451 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/767 Esas - 2026/451 Karar Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2024/767 Esas KARAR NO : 2026/451

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ DAVA TARİHİ : 30/11/2017

KARAR TARİHİ : 09/06/2026 YAZIM TARİHİ : 15/06/2026

Mahkememizde açılan tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Asıl davada davacı vekili ; Taraflar arasında akaryakıt istasyonu ile ilgili olarak 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin yanı sıra taraflar arasında cari hesap sözleşmesi, protokol ve ariyet sözleşmesi bulunduğunu, bayilik sözleşmesinin davalı tarafından 16 ay sonra 30/06/2017 tarihinde gönderilen fesih ihbarnamesi ile haksız şekilde tek taraflı olarak feshedildiğini, sözleşmenin beş yıl süreceğine dair güven ve davalının haksız şekilde sözleşmeyi feshetmesi nedeniyle davacının sözleşme süresince elde edebileceği kardan mahrum kaldığını, sözleşmenin 21. maddesi uyarınca kar mahrumiyeti zararının giderilmesinin gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sözleşmenin haksız nedenle feshi sonucunda davacının mahrum kaldığı 10.000,00 TL maddi tazminatın fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiştir. Birleşen ..... esas sayılı davasında davacı vekili ; Asıl dava dilekçesinde belirtilen hususları tekrar ettikten sonra davacıdan kurulan ticari ilişki kapsamında cari hesap alacağı, kurumsal kimlik çalışması alacağı, ceza şart alacağı bulunduğunu, söz konusu alacakların ödenmesi için yaptıkları icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini belirterek davalının ..... esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir. YANIT : Asıl davada davalı vekili ; Davacının aynı alacak yönünden icra takibi yaptığını, derdestlik bulunduğunu, taraflar arasında yapılan sözleşme ile tek tarafa yükümlülükler yüklendiğini, bu nedenle sözleşmenin geçerli olmadığını, geçersiz sözleşmeye dayanılarak tazminat istenemeyeceği, sözleşmenin iki tarafa edimler yüklemesi gerektiğini, sözleşmenin geçerli olduğu düşünülse bile davacı tarafından siparişlerin yerine getirilmemesi nedeniyle davalı tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, davacının sözleşme, protokol, cari hesap sözleşmesi ve ariyet sözleşmesine aykırı davranışlarda bulunduğunu, davalıya yapılması gereken satışların başkaca bayilere yapılması nedeniyle zararın oluşmadığını, kurumsal kimlik uygulamasının kullanılamamasına yönelik bir düzenleme bulunmadığını, kullanılamaması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, malzemelerin usulüne uygun şekilde sökülerek tesliminin yapıldığını, sözleşmeler kapsamında teslim edilmesinin ön görüldüğünü, davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Birleşen davada davalı vekili ; Asıl davaya karşı sunmuş oldukları cevap dilekçesindeki beyanlarını aynen tekrar ettikten sonra davaların birleştirilmesine, yapılacak yargılama sonucunda davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiş, aşamalarda taleplerini tekrarlamıştır. DELİLLER : -29.02.2016 tarihli Bayilik Sözleşmesi, -28.02.2016 tarihli Cari Hesap Sözleşmesi, -24.02.2016 tarihli Protokol, -28.02.2016 tarihli Ariyet Sözleşmesi, -.... Noterliği 30.06.2017 tarih ve ... yevmiye no’lu ihbarname, -.... Noterliği 11.07.2017 tarih ve ... yevmiye no’lu ihtarname, -Dava konusu bayinin satış ve gelir durumuna ilişkin tablo, -Emsal bayilerin satış ve gelir durumlarına ilişkin kayıtlar, -Müvekkil şirkete ait ticari defter ve kayıtlar ile cari hesap dökümü, -Bilirkişi raporları. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davalardaki talep, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin davalı tarafından haklı neden olmaksızın fesih edilmesi nedeni ile asıl davada kar yoksunluğu alacağının tahsili, birleşen davada cari hesap alacağı, kurumsal kimlik çalışması alacağı ile cezai şart alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. ..... Mahkemesinin 12/10/2018 Tarih, ..... sayılı kararı ile dosyanın mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Asıl dava, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin haksız feshi nedenine dayalı mahrumiyet zararı talebine yönelik alacak davası, birleşen Dava ise, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin feshi nedenine dayalı cari hesap alacağı, kurumsal kimlik çalışması alacağı ve cezai şart alacağı talebi ile ilgili yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. ..... esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı hakkında "cari hesap alacağı, protokolün 6.2 maddesi uyarınca kıstelyevm hesabına göre hesaplanan 44 aya ilişkin cezai şart alacağı, fatura alacağı" açıklaması ile 111.123,54 TL fatura alacağı, 461,80 TL cari hesap alacağı ve 22.000 USD cezai şart alacağının takip öncesi işlemiş faizi ile birlikte ödenmesi için takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 09/10/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 12/10/2017 tarihli dilekçe ile borcun tamamına itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, dosya kapsamında itiraz dilekçesi ve durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında ..... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan akaryakıt istasyonu ile ilgili olarak 29/12/2016 tarihinde, 5 yıl süreli, 24 maddeden oluşan bayilik sözleşmesi ve 28/02/2016 tarihinde 9 maddeden oluşan cari hesap sözleşmesinin imzalandığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında bayilik sözleşmesinin imzalanmasından sonra geçerli olmak üzere, 6.6 maddeden oluşan, kurumsal kimlik çalışmasına ilişkin hükümleri de düzenleyen 24/02/2016 tarihli protokol düzenlenmiştir. .... Noterliğinin 30/06/2017 tarih, ... yevmiye sayılı ihbarnamesinin incelenmesinde, davalı tarafından herhangi bir sebep gösterilmeksizin taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiğinin davacıya ihbar edildiği anlaşılmıştır. .... Noterliğinin 11/07/2017 tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin incelenmesinde, davalı tarafından gönderilen fesih ihbarnamesine cevap niteliğinde bulunduğu, sözleşmenin feshi nedeniyle oluşan cari hesap alacağı, kurumsal kimlik çalışması uygulama, sökme ve taşıma alacağı ve sözleşmenin feshe ilişkin hükümleri uyarınca cezai şart alacağının ödenmesinin davalıya ihtar edildiği anlaşılmıştır. Mahkememiz tarafından yapılan yargılama sonucu 30/04/2024 tarihinde ana davada 30.986,00 TL kar yoksunluğu alacağının davalıdan tahsiline, birleşen davada ise talebin kısmen kabulü ile 461,80 TL cari hesap alacağı ile 22.000,00 USD cezai şart alacağına yönelik davalı itirazının iptaline karar verilmiştir. Söz konusu kararın istinaf incelemesinin yapıldığı..... Esas sayılı kararı ile cezai şart alacak talebinin davalının mahvına neden olup olmayacağı konusunda hazırlanan ve hükme esas alınan raporun yeterli olmadığı, Cezai şart tacir borçlunun ekonomik olarak mahvına sebep olacak derecede ağır ve yüksek ise bu husus genel adap ve ahlâka aykırı sayılacağından, mahkemece cezai şartın tamamen veya kısmen iptaline karar verilmesi mümkün ise de bir akdin, taraflardan biri için iktisadi yıkım teşkil ettiğinin tespit edilmesi gerekir. Bu durumda mahkemece, cezai şart tutarının, ekonomik mahva yol açacak derecede ağır olup olmadığı, davalının ekonomik bütünlük ve büyüklük durumu yönünden, davalının tüm ticari defter ve kayıtları getirtilerek, geçmiş yıllara ait bilanço kayıtları, verilen son beş yıllık vergi beyannameleri, toplam cirosu karşılaştırılarak, mal varlığını oluşturan menkul, gayrimenkulleri, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları bu suretle aktifini oluşturan tüm unsurlar,icra takip dosyaları, davalıya ait şirket sicil dosyası, vs. kayıtlar üzerinde inceleme yapılarak anlaşılabilir. Davalının tacir olduğu gözetilerek, tarafların aralarındaki kararlaştırmaya göre belirlenen cezai şartın ödenmesinin, davalının ekonomik açıdan mahvına sebebiyet verdiğinin anlaşılması halinde ise hakkaniyete uygun miktara indirilerek ne miktar cezai şart ödeyebileceklerinin işletmeci, mali müşavirlerin bulunduğu uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan denetime elverişli rapor alınıp varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir denilerek kar kaldırılıp dava dosyası mahkememize iade edilmiş, yukarıda belirtilen esasa kaydı yapılan davalar ille ilgili olarak iade kararı doğrultusunda inceleme yapılmıştır. Yargılama süreci içerisinde davalı şirketin ortaklar kurulu kararı ile fesih ve tasfiyesi ile ticaret sicil kaydının kapatıldığı anlaşılmış, ..... Asliye Hukuk Mahkemesinin 18/03/2026 tarihinde kesinleşen .....r sayılı kararı ile ihya işlemi tamamlanmış, davalı vekilinin davalı şirket ile ilgili 22/04/2026 düzelme tarihli vekaletnamesini sunmuş ve dava dilekçesi, yeni duruşma günü ve bilirkişi raporları davalı vekili Av. .....'e tebliğ edilmiştir. İade kararında belirtilen konuları dikkate alıp rapor düzenlemekle görevlendirilen bilirkişilerin düzenlediği 10/05/2025 tarihli rapor ile 22.000,00 USD cezai şart miktarının davalının mahvına neden olmayacağı kabul edilmiştir. Daha önce yapılan yargılama sırasında bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 18/03/2018 tarihli bilirkişi raporu ile, davacının 22.000 USD cezai şart alacağı ve 111.585,34 TL cari hesap ve fatura alacağı ile sözleşmenin feshi nedeniyle 44 aylık süre için 330.580,00 TL mahrum kaldığı kar yoksunluğu tutarı alacağının bulunduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından düzenlenen 07/07/2019 tarihli bilirkişi raporu ile, davacının 22.000 USD cezai şart alacağı, 70.730,86 TL cari hesap alacağı, 40.392,68 TL ariyet alacağı ile sözleşmenin feshi nedeniyle 44 aylık süre için 30.896,00 TL mahrum kaldığı kar tutarı alacağının bulunduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Davalı tarafın bilirkişi kurulunun oluşumuna ilişkin itirazları da değerlendirilmek suretiyle iki enerji uzmanı ve bir SMMM'den oluşan bilirkişi kurulundan tarafların önceki raporlara karşı itirazları da değerlendirilmek suretiyle rapor alınmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Bilirkişiler Enerji Uzmanları ... ve ... ile SMMM ...'ten oluşan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 19/11/2019 tarihli bilirkişi raporu ile, taraflar arasındaki sözleşmenin geçerli olduğu, feshin geçerli bir nedene dayanmadığı, kar mahrumiyeti zararının 30.896,00 TL olduğu, 461,80 TL cari hesap alacağı, 70.730,86 TL kurumsal kimlik çalışması alacağı ile 22.000 USD cezai şart alacağının bulunduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili 26/12/2019 tarihli talep artırım dilekçesi ile, asıl davadaki kar mahrumiyetine ilişkin taleplerini 30.986,00 TL olarak artırmıştır. Toplanan delillere göre, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından haklı neden olmaksızın fesih edildiği, sözleşmenin kalan kısmı yerine getirilemediği için davacının bu nedenle oluşan kar kaybı alacağının 30.986,00 TL olduğu ve asıl davada bu miktarın davalıdan tahsili gerektiği kabul edilmiştir. Birleşen davada ise, kurumsal kimlik malzemelerini davacının görevlendirdiği şirkete davalı tarafından tam ve eksiksiz olarak teslim edildiği için bu nedenle talepte bulunulamayacağı kabul edilmiştir. Davacının cari hesap alacağının 461,80 TL olduğu bunun da davalıdan tahsili gerektiği kabul edilmiştir. Bir diğer talep cezai şart alacağına ilişkin olup, cezai şart alacağının 22.000,00 USD olduğu, mahva neden olup olmayacağının sözleşme tarihindeki koşullara gire belirlenmesi gerektiği, sözleşme tarihindeki USD nin TL karşılığı dikkate alındığında iade kararı uyarınca hazırlanan ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen rapora göre bu miktarın davalının mahvına neden olmayacağı, bu nedenle cezai şart alacağından indirim yapılması koşullarının oluşmadığı kabul edilmiştir.

aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur. HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-) İlk açıldığında mahkememizin..... Esas numarası verilen davasındaki talep ile ilgili olarak; Davanın KISMEN KABULÜNE, 30.986,00 TL kar yoksunluğu alacağının 30/06/2017 fesih tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINIP DAVACIYA ÖDENMESİNE, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.116,65 TL harçtan, dava açılışında alınan 170,78 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 360,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 530,78 TL harcın düşülmesi ile kalan 1.585,87 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, Davacı tarafından yapılan 170,78 TL peşin harç, 360,00 TL ıslah harcı, 31,40 TL başvurma harcı, 470,20 TL tebligat ücreti, 20.550,00 TL bilirkişi ücreti, 430,25 TL posta gideri, olmak üzere toplam 22.012,63 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.986,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 2-) Birleşen .....Esas sayılı davasındaki talep ile ilgili olarak; Davanın KISMEN KABULÜNE, Davalının ..... Esas sayılı icra takibine yönelik itirazının (Birleşen..... Esas sayılı icra dosyası); 22.000,00 USD cezai şart alacağı ile 461,80 TL cari hesap alacağına yönelik itirazlarının İPTALİNE, 481,80 TL cari hesap alacağına icra takip tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi ve 22.000,00 USD cezai şart alacağına ise takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankaları tarafından USD cinsinden 1 yıl süreli mevduatlara uygulanan en yüksek faiz işletilmek suretiyle icra takibinin devamına, Hüküm altına alınan alacak dikkate alınarak 81.641,80 TL'nin % 20'sine karşılık gelen 16.328,36 TL icra inkar tazminatının DAVALIDAN ALINIP DAVACIYA ÖDENMESİNE, Fazla istemin REDDİNE, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.576,95 TL harçtan, dava açılışında alınan 2.298,89 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 0,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.298,89 TL harcın düşülmesi ile kalan 3.278,06 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı, 102,00 TL tebligat ücreti, toplamı 133,40 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 57,22 TL'si ile dava açılışında alınan 2.298,89 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 0,00 TL ıslah harcı toplamından oluşan 2.356,11 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE, Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/06/2026

Katip ..... Hakim ..... e - imzalıdır e - imzalıdır

Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.