İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/752 E. 2025/410 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/752 Esas KARAR NO :2025/410

DAVA:Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:16/12/2024 KARAR TARİHİ:25/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, cilt bakımı ve güzellik salonu işletmeciliği yapıyor olup aynı zamanda ilgili hizmeti verdiği müşterilerine ve internet sitesi üzerinden tüketicilere, hizmetine dair kendi markasına ait ürünler sattığını, satımını yaptığı ürünlerin üretimi, anlaştığı şirketler tarafından yapıldığını ve akabinde kendisi üretilen ürünlere ilişkin markalama ve reklam yaptıktan sonra iş yerinden fiziki satış yaptığını, internet üzerinden satışa koyduğunu, müvekkilinin "terleyici önleme" niteliği taşıyan ürünleri o yılın yaz ayları bitimi sipariş ederek markalama ve reklam faaliyeti yapıp ürünleri sonraki yılın yaz aylarına hazırlayarak yazın satışlarını arttırmaya çalıştığını, müvekkilinin yıllardır aynı programı uygulayarak kazanç elde ettiğini ve geçimini bu şekilde sağladığını, bu sebeple işlerinin aksadığını ve her durumda bir hayli kazanç kaybı yaşadığını, müvekkilinin 2024 yazı için tekrardan bu şekilde bir planlama yaptığını ve 16 Ağustos 2023 tarihinde davalı firma ile anlaşarak sonraki yaza kadar ürünleme ve reklam faaliyeti sonucu satabileceği şekilde 1.000 adet terleme önleyici sprey 100 ml sipariş ettiğini, ilgili ürünlerin ödemesini ürünleri teslim aldığı gün yaptığını, sipariş edilen spreylere ilişkin fatura kesilmesini talep ettiğini ancak davalının fatura kesimini sürekli ötelediğini, davalının alım satıma ilişkin 16.11.2023 tarihinde fatura kestiğini, müvekkilinin 2024 yazına kadar reklamını ve satımını yapacağı ürünler üzerinde çalışmaya başladığını, hizmetini verdiği müşterilere ürün satmaya başladığını, internet üzerinde de satma girişimini başlattığını, ilk etapta satışını sınırlı tutarak ürünlerin tüketiciler ve müşteriler tarafından nasıl yorumlanacağını beklediğini, ilk satışların yapılması ve tüketiciler tarafından geri bildirim, Ocak aylarının sonu gibi olduğunu ancak ne yazık ki ürünlerin istenilen kalitede olmadığını, terlemeyi ve kokuyu önleyeceği yerine tam aksine daha kötü kokular yaydığını, ürünün bozuk ve kalitesiz olduğu şikayetleri geldiğini ve bu konuda olumsuz geri bildirimler yapıldığını, ürünlerin ayıplı olduğu anlaşıldığını, müvekkilinin derhal satışı internet sitesi üzerinden durdurduğunu, satmış olduğu ürünlerin birçoğunu iade aldığını ve davalıya ürünlerin ayıplı olduğunu, vadedilen kaliteden yoksun olduğunu bildirdiğini, davalının, müvekkilinin kendisine durumu açıklamasından sonra ayıplı ürünleri iade alacağını ve en kısa sürede müvekkilinin iş yerine gelerek durumu çözeceğini bildirdiğini, müvekkilinin uzunca bir süre beklemeye koyulduğunu ancak davalıdan hiçbir şekilde haber gelmediğini, müvekkilinin, bu sürede davalı firmayı ve yetkilileri defalarca aradığını ancak ulaşamadığını, müvekkilinin bir şekilde davalı firmaya ulaştığı vakit firma yetkilileri türlü bahaneler ile tekrar tekrar müvekkilini geçiştirdiğini, akabinde müvekkilinin Mayıs sonu Haziran başı davalıya sitem dolu mesajlar gönderdiğini ve aramalar yaptığını, kendisinin ticaretini zora soktuğunu, kendi markasının ürünlerini satacağı 2024 yaz aylarında ürünlerin reklamını yapacak zamanı kalmadığı bundan dolayı satış yapamayacağını, müşterilerine verdiği hizmet sonrası ürünleri de satamadığını, bundan dolayı da zararın büyük olduğunu belirttiğini, davalının bu sitemlerinden ardından ayıplı ürünleri 6 Haziran 2024 tarihinde iade aldığını ve en kısa sürede ürünlerin ayıplı olmayanını göndereceği sözünü verdiğini ancak akabinde bir daha davalıya ulaşılamadığını, davalının göndermekle yükümlü olduğunu, bedelini aldığı ve faturasını kestiği ürünleri göndermediğini, sözleşmenin gerektirdiği edimleri gereği gibi ifa etmediğini, borca aykırı davrandığını ve hiçbir şekilde müvekkiline bedelin iadesini veya ortaya çıkan zararının karşılığını ödemediğini, 21.10.2024 tarihinde yapılan arabuluculuk görüşmelerinde bedel iadesi, yoksun kalınan kar ve diğer tüm zararlar talep edildiğini ancak davalının ödemeye yanaşmadığını, davalının, müvekkilinden aldığı 30.000,00 TL'yi iade etmediğini, bu hususa ilişkin davalı aleyhine .... İcra Dairesi ... Esas numaralı dosya ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin, yargılama harç ve giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını, müvekkilinin düzenli bir geliri bulunmadığını, dosyada mevcut bulunan fakirlik belgesi ve yapılacak olan ekonomik durum araştırmaları da müvekkilinin durumunun iyi olmadığını, yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğunu göstereceğini, sayın mahkemece gerekli görüldüğü taktirde UYAP üzerinden malvarlığına ilişkin sorgulamaların yapılarak ayrıca sunulmuş olan evrakların da değerlendirme altına alınarak adli yardım talebinin kabulüne, haklı davanın kabulüne, davalının borca aykırı davranması sebebiyle müvekkilinin müspet zararının ve diğer tüm maddi zararların davalı tarafından karşılanmasına ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline, davalının taşınır taşınmaz malları üzerine Mahkemeniz dosyasından teminatsız olarak ihtiyaten tedbir konulmasına, yargılama gideri, masraf ve vekalet ücretinin davalı yan tarafından karşılanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır. DELİLLER: ... Vergi Dairesi'nden gelen müzekkere cevapları, ... Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabı, ... Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı'ndan gelen müzekkere cevabı, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nden gelen müzekkere cevabı ile tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya sipariş verilen 1000 adet "100 ml terleme önleyici sprey"in süresinden sonra gönderilmesi, ürünlerin bozuk olması sebebiyle iade alınması üzerine yerine yeni ürünlerin gönderilmemesi sebebiyle davacının zararının oluşup oluşmadığı, zarara uğrayıp uğramadığı, yoksun kaldığı karının olup olmadığı, başkaca bir zararının bulunup bulunmadığından ibaret maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır. Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir: "MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." 6100 Sayılı HMK'nın 2. maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde; "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir. Somut olayda, eldeki davanın taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı meydana gelen maddi zararın isteminden ibaret açılan davalardan olduğu anlaşılmış olup uyuşmazlık konusu TTK’da düzenlenmediğinden mutlak ticari dava niteliğinde değildir, ancak taraflardan her ikisinin de tacir olması halinde, davanın nispi ticari dava olduğu kabul edilecek Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olacaktır. Davalı tarafın tacir olduğu sabitse de davacının celp edilen vergi kayıtlarına göre tacir olmadığı, davanın nisbi ticari dava olması için her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi gerektiğinden somut olayda, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 18/04/2025, 23/05/2025, 30/05/2025 tarihli müzekkere cevaplarında ödevlinin 01/02/2019 tarihinde itibaren Osmanağa Mah. ...Cad. No: 8/C ... adresinde "Güzellik salonları-Kuaför" faaliyetine devam etmekte olduğu, VUK 177/1 maddesi kapsamında belirtilen hadleri aşmadığından 1. sınıf tüccar olmadığı, işletme hesabına göre defter tutmakta (2. sınıf) olan tüccar olduğu hususunun Mahkememize bildirildiği ve ... Müdürlüğü'nün 28/04/2025 tarihli müzekkere cevabında davacı ...'un gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunamadığının Mahkememize bildirildiği, yine İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan müzekkere cevabında davacı ...'un 26/11/2018 tarihinde 34-... sicil numarası ile ...ve Güzellik Salonu İşletmecileri Esnaf ve Sanatkarlar Odasına kayıtlı olduğu ve bu kaydının halen devam ettiğinin tespit edildiği, tüm bu nedenlerle davacının tacir olmadığı anlaşılmakla; eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunun kabul edilebilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, somut olayda; 6102 sayılı TTK hükümlerinin uygulanamayacağı ve uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı kuşkusuzdur. Genel görevli mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yargıtay içtihatları, yasal düzenlemeler ve tüm bu açıklamalar uyarınca Mahkememizin görevli olmaması, eldeki davaya ilişkin aksine bir düzenleme bulunmadığından Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olması sebebiyle davanın görev yönünden usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 25/06/2025

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.