İlk Derece Mahkemesi 2024/53 E. 2026/478 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/53 Esas KARAR NO : 2026/478 Karar

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 24/01/2024 KARAR TARİHİ : 25/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACI İDDİASI VE TALEP: ; Müvekkili olduğu sigorta şirketi nezdinde ... numaralı ... poliçesi ile davalı sigortalı ... A.Ş. nin maliki olduğu... plakalı aracın 11/04/2017 tarihinde sürücü 1,96 promil alkollü olarak dava dışı... * ın sevk ve idaresinde iken ...plaka sayılı araca 2918 sayılı KTK” nun S6/1-a ve 52/1-B kurallarını ihlal ederek maddi zarar verdiğini, ... plakalı araçta oluşan hasarın tazmini için talep üzerine bağımsız eksper atandığını ve... tarih ... rapor numaralı raporda, olayın polis zaptında belirtildiği şekilde meydan geldiğinin, sigortalı ...plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunun belir ve kesin eksper raporu dahilinde tespit edilen 5.950,00 TL hasar tutarının toplam 6.908,00 TL ini, icra takibi öncesi 30/06/2022 tarihli ihtarnamenin davalıya gönderildiğini, sigortalı araç sürücüsünün kazada Ye 100 kusurlu ve 1,69 promil alkollü olarak araç kullanmasından kaynaklı olması nedeni ile ... Genel şartları dahilinde araç işleteninden rücuen tahsilini talep etme haklarının bulunduğu, tahsil amacı ile ... 37. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibine başlandığını ancak davalı tarafın takibe itirazı ile durdurulduğunu belirterek, Davalının ... 37. İcra Dairesinin ...E. sayılı dosyasına havi itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALI CEVABI :Davaya konu ... plakalı aracın ... tarihli ... nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi ile 35 ay süre ile finansal kiralama yolu ile ... Ltd. Şti. *ye kiralanmış olduğunu, firmanın sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeni ile sözleşmenin feshedildiğini ve ardından aracın ... 1. Noterliğinin ... yevmiye sayılı araç satış sözleşmesi ile 28/06/2019 tarihinde 3.kişiye devredildiğini, bu nedenle 11/04/2017 tarihinde meydana gelen kazada işleten sıfatının yer değiştirdiği Ayrıca müvekkil şirketin başlatılan ve kendilerine tebliğ edilen dava konusu icra takibine 27/09/2022 tarihinde itirazda bulunduğunu, ancak işbu davanın 24/01/2024 tarihlinde ikame edildiğini, 2004 sayılı İİK”'nun 67 maddesi uyarınca | yıllık sürenin geçtiğini ve zamanaşımına uğradığını, Bununla beraber 2918 sayılı KTK' nun 109/4 maddesinde; “Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu haklar, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak ya uğrar” denildi ödeme makbuzu incelendiğinde 04/07/2017 tarihinde dava dışı 3.şahsa tazminat ödemesi sigortacısı tarafından yapıldığını, 04/07/2019 tarihinde 2 yıllık sürenin dolmasına karşın, icra ödeme emrinin 16/09/2022 tarihli olduğunu, talebin zamanaşımına uğradığını, Davacı sigorta şirketinin gerek zamanaşımı süreleri gerekse kiralama ile işleten sıfatının yer değiştirdiğini bilmesine karşın başlatmış olduğu icra takibinde kötü niyetli olduğunu belirterek, %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... 37. İcra dairesinin ...icra sayılı dosyası ve ... tarafından gelen bilgi ve belge kayıtları dosya içerisine alınmıştır. Bilirkişiler tarafından hazırlanan 20/01/2025 tarihli raporunda; ... plakalı hususi otomobilin sürücüsü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, meydana gelen zarar ziyandan ... (Trafik) sigortacısı davacı ... Sigorta A.Ş.'nin aynı oranda ve azami 33.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, ... plakalı ticari otomobilin sürücüsü ...'”a atfı kabil kusur bulunmadığı, Hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında veya artmasında etkili başkaca faktör, kusurlu kişi, kurum, kuruluş bulunmadığı, Kaza tarihinde dava dışı ...'a ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari otomobilin olay tarihi döneminde tamamı yan sanayi vasıfta parça kullanılarak özel servis ortamında gerçekleştirilmesi mümkün hasar onarım bedelinin çekici bedeli dahil iskontosuz KDV dahil 7.471,70 TL olduğu, somut onarımın davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından 6.908,00 TL bedel ödenerek tamamlandığı, daha ekonomik, zarar ve ziyandan sorumluluğu bulunanların lehine bir durum olarak belirginleştiği, yapılan itirazlar üzerine durdurulmasına karar verilen dava konusu ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında da icra takibinin de 6.908,00 TL asıl alacak tutarı üzerinden başlatıldığı ve uygun olduğu, İşletenlik sıfatının yer değiştirmesi yönünden; dosyada mevcut belgeler dahilinde, işletenlik sıfatının yer değiştirdiğinden söz edilemeyeceğinin, davalı Finansal Kiralama firmasının cevap savunma dilekçesi ekinde ve dosyaya sunduğu delillerde yukarıda belirtilen “Uzun süreli kiralama sözleşmesi, kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirildiği, alınan tahakkuk ve ödeme belgeleri ile fatura, cari hesap hareketleri vb. belgelerle ekonomik yararlanmaya ait herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığı, aracın teslim belgelerinin dosyada bulunmadığı” görülmüş olup, hukuki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, İcra Takibi;... 37. İcra Daire Takiplerde Ödeme Emrinde; “6.908,00TL Asıl alacak, 235,49TL İşlemiş Faiz olmak üzere 7.143,49TL Toplam alacak” olarak belirtildiği; Borcun sebebinin “... E. nolu hasar dosyası, 11/04/2017 tarihli kazadan kaynaklı tazminat alacağı,... plaka sayılı ara, fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık % 15,75 Avans Faizi (3095 SK) ve değişen oranlardaki faizi olduğu; 16/09/2022 ve ... E. sayılı İlamsız ... poliçesi; Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından davalı ...A.Ş." nin maliki olduğu ...plakalı aracın... Poliçe No ve ... vadesinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış olduğu; araç başına maddi teminatın 33.000,00TL olduğu; Dava dışı ... sigortası ile temiant altında olan ... plakalı araç sürücüsü ...'ın münhasıran güvenli sürüş yeteneğini kaybedecek derecede alkollü olması nedeni ile meydana gelip gelmediği, bir başka değişle kazanın meydana gelmesine, sadece münhasıran alkollü olmasının etkili olup olmadığının hukuki takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, (İşbu açıklama genel bilgiler dahilinde verilmiş olup, heyetimizde nöroloji uzmanı olmaması nedeni ile uzmanlık alanlarımız dışı olması sebebi ile görüş verilmemiştir.) Ödeme belgesi; dava dosyasına davacı sigorta şirketi tarafından ödeme makbuzu sunulduğu, 04/07/2017 tarihinde ... Bankası hesabına 6.908,00 TL ödeme yapıldığının belirtildi Ancak banka dekontunun dosyada bulunmadığı, işbu ödeme öncesi ... bankasına 27/05/2027 tarihinde (ki henüz 2024 yılındayız) 6.908,00 TL ödeme yapıldığına dair ödeme makbuzunun sunulduğu, bu bağlamda, banka dekontunun dosvaya sunulması ile ancak ödendiğinin ispat edilebileceği ve rücuen ödeme tarihinden hesaplanabileceği zamanaşımı hususu ile işletenlik sıfatının yüksek yargı kararları dahilinde yer değiştirdiğinin davalı tarafından ispatlanamadığının tüm hukuki takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ve ödeme dekontunun da dosyaya alınması sonrası; heyetimizce tespit edilen 6.908,00 TL (ödenen 6.908,00 TL asıl alacak) “nin ... Sigortası Genel Şartları dahilinde, sigortah araç malikinden rücuen talep edilebileceği, ... Sigortası Genel Şartlarında her şekilde sigortalıya rücuen talep etme hakkının bulunduğu, (işleten sıfatının yer değiştirmesi durumunda elbette davalının rücu hakkının saklı olacağı) şeklinde kanaat getirip iş bu rapor sunulmuştur. Bilirkişiler tarafından hazırlanan 22/09/2025 tarihli EK raporunda; ...plakalı hususi otomobilin sürücüsü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, meydana gelen zarar ziyandan ... (Trafik) sigortacısı davacı ... Sigorta A.Ş.'nin aynı oranda ve azami 33.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, ... plakalı ticari otomobilin sürücüsü ...'”a atfı kabil kusur bulunmadığı, Hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında veya artmasında etkili kusurlu kişi, kurum, kuruluş bulunmadığı, Kaza tarihinde dava dışı ...'a ait...plaka ve (...) şasi numaralı ticari otomobilin olay tarihi döneminde tam: yan sanayi vasıfta parça kullanılarak özel servis ortamında gerçekleştirilmesi mümkün hasar onarım bedelinin çekici bedeli dahil iskontosuz KDV dahil 7.471,70 TL olduğu, somut onarımın davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından 6.908,00 TL bedel ödenerek tamamlandığı, daha ekonomik, zarar ve ziyandan sorumluluğu bulunanların lehine bir durum olarak belirginleştiği, yapılan itirazlar üzerine durdurulmasına karar verilen dava konusu ... 37. İcra Müdürlüği n .. Esas sayılı dosyasında da icra tal n de 6.908,00 TL asıl alacak tutarı üzerinden başlatıldığı ve uygun olduğu, İşletenlik sıfatının yer değiştirmesi yönünden; 2978 Sayılı KTK. 'nun 3. maddesine göre; “araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan işletendir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse bu kimse işleten sayılır.” KTK.'nun 85/1 maddesinde ise; "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yerildiği, maliki tarafından; kira sözleşmesinin kısa bir süre için değil uzun süreli olması kaydıyla bir başka kimseye devredilmesi halinde, araç üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, kaza sırasında o aracı fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin, meydana gelen zarardan işleten sıfatıyla sorumlu tutulması, araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekmekte olduğu, Sigorta Yönünden; Kök rapora sadık kalınarak; Yukarıda verilen yerleşik yüksek yargı kararları örneklerinde de görüleceği üzere, ... sigortacısının işletenlik sıfatı değişsin yada değişmesin Trafik Poliçesi Genel şartları dahilinde ancak sigortalısına rücuen talepte bulunma hakkı mevcuttur, Kök raporda verilen görüşümüzde herhangi bir değişikliğe gidilmemiş olup, hukuki takdirin elbette Yüce Mahkemeye ait olduğu, ... Sigortası Genel Şartlarında her şekilde sigortalıya rücuen talep etme hakkının bulunduğu, (işleten sıfatının yer değiştirmesi durumunda elbette davalının rücu hakkının saklı olacağı, İşbu raporda sadece görüş verildiği bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle dava dışı araç için yapılan ödemenin, sigortalıdan rücuen tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı sigorta şirketi ile davalı araç maliki arasında ... plakalı aracın .. Poliçe No ve 04/01/2017-2018 tarihlerini kapsayacak şekilde ... sigorta poliçesi akdedildiği ve 04/10/2019 tarihinde davalı aracın sürücüsü ...'ın sevk ve idaresinde ki ... plakalı araç ile ...plakalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacı sigorta şirketinin 3.kişi lehine yaptığı ödemenin sigortalıdan rücuen tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Davacı sigorta şirketinin dava dışı 3.kişi sigorta şirketine 6.908.00 TL ödediği ve de buna ilişkin dekontun dosya arasında yer aldığı görülmüştür. KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür. Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır. Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyet ameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise, d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa, e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse, f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebileceği düzenlenmiştir. Somut uyuşmazlıkta kaza tarihini kapsayan geçerli bir sigorta poliçesi mevcut olup işletenin işletenlik sıfatının kalkması sigorta poliçesinin geçerliliğini ortadan kaldırmaz, sigorta poliçesi ve poliçe nedeni ile davalının sorumluluğu (KTK'nın 20/d-94. md.-107. ve vs. md. açıklanan bazı durumlar ayrık olmak üzere) devam eder. Şu halde, davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir. Rıza hilafına bir durum olmadığından illiyet bağının kesilmesi söz konusu olmayıp aracın uzun süreli kiralanması halinde dahi, kiralayan davalının işletenlik sıfatı devam ettiği, KTK'nın 95/2 maddesine göre davacı sigorta şirketinin zarar gören 3. kişiye ödediği bedeli akidine rücu edebileceği sabittir. Davacı sigorta şirketi davalının maliki olduğu... palakalı aracın sürücüsü ...'ın alkollü olarak araç kullandığı bu sebeple kazaya ve sigortanın ödeme yapmasına sebebiyet verdiği gerekçesi ile rücu istemli iş bu davayı açmış, alınan bilirkişi raporu uyarınca sürücü ...'ın kusurlu olduğu kazanın münhasıran alkole bağlı olarak meydana geldiği anlaşılmış ve de üçüncü kişiye ödenen tazminat tutarı kadri maruf olduğu rapor edilmekle rücu şartlarının oluştuğunun kabulü ile, asıl alacak 6.908,00 TL üzerinden işlemiş faiz alacağı 235,49 TL hesaplanarak icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; -Davanın Kabulü İle 1-... 37.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali, takibin takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına, 2-İcra inkar tazminat talebinin reddine 3-Alınması gereken 732,00-TL karar harcından peşin ile alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 304,40-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4- Davacı duruşmalarda kendisini avukat ile temsil ettirdiğinden, A.A.Ü.T. gereğince belirlenen 7.143,49-TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine, 5- Davacının yapmış olduğu 427,60- TL harç gideri ve 13.833,75 TL yargılama gideri toplamı olan toplam 14.261,35- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6- Davalının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 7-)Arabuluculuk sürecinde tarafların anlaşamaması nedeni ile devletçe karşılanan arabulucu ücreti 3.120,00 TL 'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına 8- Gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı okunup usulüne uygun anlatıldı. 25/06/2026

Katip ¸E-İmzalıdır

Hakim ¸E-İmzalıdır