İlk Derece Mahkemesi 2024/525 E. 2025/826 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/525 Esas - 2025/826 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : 2024/525 Esas KARAR NO : 2025/826

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/07/2024 KARAR TARİHİ : 19/11/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 19/12/2025 Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03.11.2023 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, ...'nun sevk ve idaresindeki davacı müvekkiline ait ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın asli ve tam kusurlu olduğunu, davacı müvekkiline ait ... plakalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, kazada ... plakalı araçta hasar meydana geldiğini ve müvekkilinin aracının değer kaybına uğradığını, aracın onarımda kaldığı süre içinde kullanılamadığını ve araç mahrumiyet zararı doğduğunu, kasko sigortacısı ... Sigorta AŞ'ye başvurusu üzerine yapılan ekspertiz sonucu müvekkilinin aracın 128.884,39 TL hasar bedeli tespit edildiğini, kazaya kusuruyla sebebiyet veren araç sürücüsü ... olup aracın malikinin ... olduğunu, ... plakalı aracın ... Sigorta'da ...'li, davalı Sigorta Şirketi'nin ise kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının kasko şirketi olan ... Sigorta AŞ' nin hasar bedelini ... Sigorta AŞ'den rücuen temini neticesinde 120.000,00 TL'lik teminat limitinin dolacağını, bu sebeple davalı ... Sigorta AŞ'şa 07.03.2024 tebliğ tarihli başvuruyu yaptıklarını, ancak herhangi bir ödeme yapılmayarak davalı şirketin temerrüde düştüğünü ileri sürüp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL değer kaybı tazminatının davalı ... Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 29.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 03.11.223 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, şimdilik 100,00-TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 03.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun olarak davalılara ayrı ayrı tebliğ edildiği, tarafların cevap vermedikleri görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması tazminatının ve araç mahrumiyet zararının kazaya karışan araçların KASKO sigortacısı, sürücüsü ve işleteninden müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49). Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır; Kazaya karışan araçların sahiplik belgeleri Uyap sistemi üzerinden çıkartılmış, ekspertiz raporu, kaza tespit tutanağı, ... ve KASKO poliçeleri ve hasar dosyaları getirtilmiş, ... plaka sayılı aracı tramer kaydı getirtilmiş, deliller toplandıktan sonra aldırılan bilirkişi kök ve ek raporu dosyamız içerisine alınmıştır. Genişletilmiş KASKO Sigorta Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı ticari otobüsün ... adına kayıtlı iken kaza tarihini de kapsayacak şekilde 17.05.2023-17.05.2024 tarihleri arasında davalı ... Sigorta AŞ tarafından KASKO sigorta poliçesi ile teminat altında olduğu, ... limitinin 1.000.000,00 TL olduğu görülmüştür. Dava konusu hasar nedeniyle dava dışı ... Sigorta AŞ tarafından davacıya ayrı ayrı 34.361,26 TL ve 100.250,00 TL hasar ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır. Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı ve hasar bedeli gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (....). Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (..... Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve ...., 05/04/2010 tarih ve .... sayılı kararları). Bu durumda, değer kaybının ... Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. .... dairesinin 25/03/2022 tarih ve .... sayılı ilamı).

Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve ..... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır. Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Sigorta poliçeleri kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı ... sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve araç mahrumiyet zararı KASKO poliçesi teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Makine Mühendisi ...'dan 03.01.2025 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; " .... sayılı kararında. ”..Bu durumda sözü edilen aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç)değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araç tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kural olarak ayni nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir. Zararı tazminle yükümlü olan kimse tazmin borcunu doğuran eylemin meydana gelmesinden önceki durumu iadeye mecburdur.” Denilmektedir. 03 11.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, ... plaka sayılı araç sürücüsü ... 2918 sayılı K.Y.T.K. nun 56/1-c maddesi gereği kural ihlalinin bulunduğu ve asli kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ... 'nun ise olayda herhangi bir kusurunun görülmediği,, Yukarıda yapılan hesaplamalarda ; ... Plaka sayılı ... marka ... model araçta 38.950,00tİ değer kaybı ile - 35.000,00 TL. kazanç kaybı (araç Kullanılmadığı süredeki kayıp) Olacağı görüş ve ve kanaatine tarafımca varılmıştır." şeklinde kök rapor sunulmuştur. Bilirkişi kök raporunun geldiği, taraflara usulüne tebliğ edildiği, tarafların itirazları doğrultusunda ek rapora tevdi edildiği görülmüştür. Makine Mühendisi ...'dan 08.05.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; " ... plaka sayılı araçtaki değer kaybının 25.950,00TL olduğu, araçtaki 7 günlük Kazanç kaybında Kök raporuma göre herhangi bir değişiklik olmadığı ve 35.000,00 TL olduğu, böylece toplam olarak: 25,950,00TL * 35.000,00TL — 60.950,00 TL. yi davacının isteme hakkı olabileceği görüş ve kanaatine tarafımca varılmıştır." şeklinde ek rapor sunulmuştur.

Deliller değerlendirilmiştir. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ... Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre meydana gelen kazada; davalı ... Sigorta Şirketi'nde KASKO poliçesi kapsamında sigortalı olan 03 11.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın kural ihlalinin bulunduğu ve asli kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ... 'nun ise olayda herhangi bir kusurunun görülmediği, ... Plaka sayılı ... marka .... model araçta değer kaybının 25.950,00-TL, araç mahrumiyet zararının ise 35.000,00 TL. kazanç kaybı (araç Kullanılmadığı süredeki kayıp) olacağı, dava dışı ... Sigorta nezdinde ...'li olan ... plakalı aracın dava konusu kaza nedeniyle ... poliçe limitinin dolduğu, KTK uyarınca dava öncesi davalı tarafa başvurulduğu, davalıların değer kaybı tazminatından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, araç mahrumiyetinden ise yalnız sürücü ve işleten şahısların sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden temerrüde düştüğü 29.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi işletileceği, diğer davalılar yönünden talep gibi kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilece anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere, 1-DAVANIN KABULÜNE, 25.950,00 TL değer kaybı tazminatının davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta yönünden 29.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 35.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ... ve ...'ten kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen bu davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 4.163,49-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.491,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.671,89-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 1.064,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.919,20 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan 2.083,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 4.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.083,50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 8--Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin e-duruşma ile yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.19/11/2025

Katip .... e-imzalı

Hakim .... e-imzalı