İlk Derece Mahkemesi 2024/484 E. 2025/817 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/484 KARAR NO : 2025/817

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 02/08/2024 KARAR TARİHİ : 14/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: (I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: (1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... taksi plakalı ticari araç, 26.04.2023 tarihinde... istikametine doğru seyir halindeyken trafik ışıklarında durmasının akabinde aracın arkasında seyir halinde olan ... sevk ve idaresinde olan ... plaka sayılı araç müvekkilinin ticari aracının arka kısımlarına çarptığını, bu esnada en arkada seyir halinde olan ...Limited Şirketine ait ... plaka sayılı aracın da ... sevk ve idaresinde olan ... plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, müvekkiline ait ... plaka sayılı araç taksi olarak kullanılan bir ticari araç olduğunu, yaşanan trafik kazası sonucunda hasara uğrayan ticari araçların onarımı tamamlanıncaya kadar yani onarım süresi boyunca kullanılamaması, işletilememesi nedeniyle ortaya çıkaran zararlar; ticari araçlarda (taksi, otobüs, minibüs, servis, tır, dolmuş ve diğer ticari araçlar) ticari kazanç kaybını oluşturduğunu, 22.03.2024 tarihli Kazanç Kaybı Bedeli Tespiti Raporu ile kaza sonrası oluşan kazanç kaybının miktarı uzmanlar tarafından belirlendiğini, raporda müvekkiline ait ticari araçta oluşan hasara göre onarım süresi 10 gün olarak belirlendiğini, ... il sınırları içerisinde yolcu taşımacılığında kullanılan ticari taksilerin kaza tarihinde ortalama günlük kazancının 2.000 TL - 3.000TL aralığında olduğu belirlendiğini, ayrıca ... Ticari Taksi İşletmecileriyle de yapılan görüşmeler sonucu müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın bağlı olduğu ilçe grubuna göre günlük kazancının 2.500 TL olduğu tespit edildiğini, bu hesaplamalara göre müvekkilinin ticari aracını kullanamamasından kaynaklı 10 günlük toplam kazanç kaybı 25.000 TL'dir. (10 x 2.500 = 25.000 TL) Bu 10 günlük süre boyunca aracın kullanılamamasından dolayı uğranan kazanç kaybı, kazada %100 kusurlu bulunan davalılar tarafından ödenmediğini, bunun üzerine taraflarınca ... İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı icra takibi başlatıldığını, davalı borçlular ...Şirketinin haksız itirazları üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, açıklanan ve Mahkemece re’sen dikkate alınacak tüm nedenlerle davanın kabulüne, maddi hasarlı kaza neticesinde müvekkilinin ticari aracını kullanamamasından kaynaklı kazanç kaybı bedeli için başlatılan ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra takibine yapılan itirazların davalılar ...Şirketi yönünden iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere, davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, diğer yargılama giderleri ile lehimize hükmedilecek vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. (2) Davalı Tarafların Savunmalarının Özeti:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ileri sürmüş olduğu hususların hukuki mesnetten yoksun olduğunu, reddi gerektiğini, davacının müvekkili ... Şirketine ait olan... plakalı aracın müvekkili ...'ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı araca çarptığını, ...'ın sevk ve idaresinde olan ...plakalı aracın da davacının ticari aracının arka kısmına çarptığını ve meydana gelen kazada asli kusurlunun davalı taraf olduğuna yönelik beyanları gerçeği yansıtmadığını, meydana gelen kazada mülkiyeti...Şirketine ait olan ve ...'ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç kurallara uygun bir şekilde seyir halindeyken trafik ışıklarında durduğunu, müvekkili ...'ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç trafik ışıklarında durduğu sırada ise ... Müdürlüğüne ait olan... plakalı araç kendisine arkadan çarptığını, ...'ye ait ... plakalı aracın müvekkili ...'ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı araca arkadan çarpmasından dolayı davaya konu kaza meydana geldiğini, olayda müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığı gibi zarar gören konumunda olduğunu, TBK'nın 49/1 maddesi uyarınca ilgili kanun hükümlerine göre kusurlu olarak başka bir kişinin aracına bir zarar verilmesi ve aracın belli bir süre kullanılamaması durumu oluştuğunda kusurlu kişi bunu tazmin etmekle yükümlü olduğunu, somut olayda ise üç araç kazaya karıştığını, en arkada ...'ye ait ... plakalı aracın müvekkilinin sevk ve idaresinde olan ... plakalı araca çarptığını, akabinde ise ...'nin müvekkilin aracına çarpmasından dolayı davaya konu zarar meydana geldiğini, görüldüğü üzere somut olayda asli kusurlu ...'ye ait ... plakalı araç olduğunu, davacı taraf ise dava dilekçesinde ...'ye ait ... plakalı aracın aslında müvekkili ...Şirketine ait gibi lanse etmeye çalıştığını, ancak detaylı bir şekilde izah edildiği üzere kazaya sebebiyet veren ...'ye ait ... plakalı araç olup müvekkillerinin hiçbir kusuru bulunmadığı gibi müvekkiline ait... plakalı araç da hasara uğramış ve mağdur olduklarını, kusur durumunun araştırılması adına Mahkemeden bilirkişi görevlendirilmesini ve olay mahallinde keşif yapılmasını talep ettiklerini, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkemede aksi kanat hasıl olup müvekkillerinin meydan gelen kazada kusurlu bulunması halinde davacı tarafından talep edilen 25.000,00-TL'nin fahiş olduğunu, davacı tarafından talep edilen icra inkar tazminatının reddi gerektiğini, davanın sigorta firmasına ve ... ihbarını talep ettiklerini, arz ve izah edilen re'sen gözetilecek nedenler ışığında yargılama yapılarak davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur. (II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER: 1-... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası, 2-... Kaymakamlığından gelen ..., ..., ... plakalı araçların karışmış olduğu trafik kazasına ait trafik kazası tespit tutanağı, 3-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğünden gelen ...plakalı aracın 26/04/2023 tarihi ve öncesi tramer kayıtları, 4-... Başkanlığından gelen ...'ya ait ... plakalı aracın Taksi Çalışma Ruhsatnameleri ve şoför kayıt bilgileri ekran görüntüleri, 5-... Vergi Dairesinden gelen davacının 2024 yılı gelir vergisi beyannamesi, 6-Bilirkişi raporu, 7-Tüm dosya kapsamı. (III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER: HMK'nın 1.maddesine göre göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. HMK'nın 114/1-c bendi ile mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiştir. Aynı Yasa'nın 115/1. maddesine göre de mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı düzenlenmiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK' nın 11/1. maddesine göre, Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. TTK' nın 12/1. maddesinde tacir tanımına yer verilerek " Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişi "tacir olarak tanımlanmıştır. TTK'nın 15/1.maddesinde de esnaf tanımı yapılmıştır. Buna göre "İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır.". 21/06/2005 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 3.maddesinde ise esnaf ve sanatkâr, " ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dâhil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler" olarak açıklanmıştır. (m İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar) Davacının davası, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle taksi olarak kullanılan davacıya ait ...plakalı aracın, tamir edildiği süre içinde davacının uğradığı kar kaybının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasında 26.04.2023 tarihinde davacıya ait ... plaka numaralı taksi ile davalı...sevk ve idaresindeki ve diğer davalı şirket adına tescilli ... plaka sayılı araç ve dava dışı ... adına tescilli ... plaka numaralı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taksi olarak kullanılan davacı aracının tamir süresi içinde davacının kar kaybına uğrayıp uğramadığı, uğramış ise davalılardan bu zararını talep edip edemeyeceği hususlarından kaynaklanmaktadır. Dosyaya celp edilen kayıt ve belgelerin incelenmesinde, davacının basit usul ticari kazanç olarak mükellefiyetini yürüttüğü, gelir vergisi kanunu 46,47 ve 48 maddeleri uyarınca basit usul ticari kazanç elde ettiği anlaşılmıştır. Somut olayda, davacı adına kayıtlı ... plakalı ticari taksiye, davalı ... sevk ve idaresindeki ve diğer davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın çarpması nedeniyle davacıya ait aracın onarımda kaldığı on günlük kazanç bedelinin talep edildiği, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olmadığı, davacı tarafın dosyadaki belgelere göre tacir olmadığı ve olayın haksız fiilden kaynaklandığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek çözümlenmesi gerekmektedir.( Emsal İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar ) Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının tacir olmadığı, basit usulde vergi mükellefi olduğu, ticari taksi işletmiş olmasının somut olayı ticari dava niteliği kapsamına sokmayacağı,uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olmadığı ve olayın haksız fiilden kaynaklandığı anlaşılmakla davacının davasının Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; Davacının davasının dava şartı yokluğundan REDDİNE, Kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, HMK 331/2 md. gereğince yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, Süresi içinde dosyanın gönderilmesi için mahkememize başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun ihtarına, Dair, taraf vekillerinin yüzün karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/11/2025

KATİP ¸e-imzalıdır

HAKİM ¸e-imzalıdır