İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/61 E. 2025/986 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/61 KARAR NO : 2025/986 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/01/2025 KARAR TARİHİ : 06/11/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Almanya'da ikamet etmekte olan müvekkili 10.08.2023 tarihinde Muğla ili, ... ilçesinde tatilde bulunduğu esnada; davalı... Motorlu Araçlar Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına kayıtlı olan (bu tarihte daval...Otelcilik Tur. Tarım Ürünleri İnş. Ltd. Şti.'ye kiralanan)... plakalı ve davalı ... sevk idaresindeki araç ile otoparkta bulunan müvekkiline ait park halindeki...yabancı plakalı araca çarpması sonucu trafik kazasının meydana geldiğini, müvekkilinin, kaza sonrası Almanya'ya götürülen aracında meydana gelen hasarın tespiti için anılan ülkede faaliyet gösteren yetkili serviste aracını muayene ettirdiğini ve tamir masraflarını da içerir rapor alındığını, söz konusu bilirkişi raporu neticesinde müvekkiline ait araçtaki hasarın KDV dahil 2.207,28 € bedel ile giderilebileceğinin tespit edildiğini, müvekkilinin aracında kaza sonrası değer kaybının meydana geldiğini, aracın tamirde gececiği süre boyunca müvekkilinin aracından mahrum kalacağını ve zararının oluşacağını, davalı sigorta şirketi 2918 sayılı Kanunun 99, maddesi gereğiyle kazaya sebebiyet veren sigortalının yola açtığı tazminat ve giderleri, aynı kanunun 97. Maddesi uyarınca hak sahibinin kendisine başvurusu üzerine ödemekle yükümlü olduğunu, bu kapsamda davalı sigorta şirketine, müvekkilinin uğradığı zararın tazmini için öncelikle zorunlu trafik sigortası poliçesinden aşan kısım bakımından ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinden, poliçe limitleri ile sınırlı olarak karşılanması amacıyla başvuruda bulunduklarını müvekkilinin zararının bir kısmının ödenmiş olduğunu, müvekkilinin zararının tümünün giderilmediğini, meydana gelen kazada müvekkilinin zararının davalılarca giderilmediğini ve dava açmadan evvel zorunlu dava şartı arabuluculuk başvurusundan da müspet sonuca ulaşılamadığını belirterek müvekkilinin aracında meydana gelen KDV dahil 2.207,28 Euro bedelden, sigorta şirketinin yaptığı 27/11/2024 tarihli 16.403,06 (1 Euro 36,4572) 449,92 Euro ödeme düşüldüğünde kalan 1.757,36 Euro tutarındaki bakiye maddi hasar bedelinin aynen ya da mümkün olmaması halinde fiili ödeme tarihindeki TCMB EFEKTİF SATIŞ KURU üzerinden belirlenecek Türk Lirası karşılığının; davalı zorunlu trafik sigorta şirketi ... Sigorta Anonim Şirketi bakımından (poliçe limitleriyle sınırlı kalmak kaydıyla); öncelikle ZMMS poliçesi tüketilmek ve her şekilde poliçe limiti dahilinde ZMMS poliçesinden, artan ve aşan kısım bakımından mevcut ise ihtiyari mali mesuliyet sigortasından poliçe limitleriyle sınırlı olmak ve sigorta hukukunda sıra ilkeleri gözetilmek kaydıyla, sigorta şirketine 07.11.2024 tarihinde yapılan ve aynı gün tebliğ edilen hasar başvurusunun tebliğ tarihine 8 işgününün eklenmesiyle ulaşılacak tarihten, davalı araç sürücüsü ..., araç işleteni ... Otelcilik Turizm Tarım Ür. İnş. Ltd. Şti. ve araç maliki ...Motorlu Araçlar Turizm San. ve Tic. A.Ş.'den ise kaza tarihinden itibaren, 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işletilecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselssilen tahsiline, değer kaybı yönünden belirsiz alacak davası olmak üzere (ıslaha tabi olmaksızın tahkikat aşamasında artırım hakkımız saklı kalmak kaydıyla) (yurt dışında mukim müvekkilin araçtaki değer kaybından doğan zararının Euro üzerinden olması sebebiyle Almanya piyasasına göre yapılacak araştırmayla belirlenecek tutar üzerinden) 50,00 € değer kaybının aynen ya da mümkün olmaması halinde fiili ödeme tarihindeki EFEKTİF SATIŞ KURU üzerinden belirlenecek Türk Lirası karşılığının, davalı araç maliki, araç işleteni ve davalı araç sürücüsünden kaza tarihinden itibaren 3095 sk. 4/a uyarınca işletilecek faizi ile birlikte tahsiline, araç mahrumiyet zararı yönünden belirsiz alacak davası olmak üzere (ıslaha tabi olmaksızın tahkikat aşamasında artırım hakkımız saklı kalmak kaydıyla) (yurt dışında mukim müvekkilin araç mahrumiyetinden doğan zararının Euro üzerinden olması sebebiyle Almanya piyasasına göre yapılacak araştırmayla belirlenecek tutar üzerinden) 50,00 € araç mahrumiyet zararının aynen ya da mümkün olmaması halinde fiili ödeme tarihindeki EFEKTİF SATIŞ KURU üzerinden belirlenecek Türk Lirası karşılığının, davalı araç maliki, araç işleteni ve davalı araç sürücüsünden kaza tarihinden itibaren 3095 sk. 4/a uyarınca işletilecek faizi ile birlikte tahsiline yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...Motorlu Araçlar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ...Motorlu Araçlar ... A.Ş. sektörünün önde gelen araç kiralama şirketlerinden biri olduğunu, 25.03.2023 tarihinde müvekkili şirket ie ... Otekilik ... Şirketi arasında altı (6) ay süreli araç kira sözleşmesi imzalandığını, sözleşme hükümleri doğrultusunda; ... plakalı aracın, kiracı ... Otelcilik .....Şirketi'nin çalışanı ...' e fiilen teslim edildiğini hakimiyeti, kullanma ve yararlanma hakkı üzerinde bırakıldığını, Müvekkili şirkete ait olan... plaka sayılı aracn ... Otekilik .. Şirketi'nin çalışanı olan ...idaresindeyken, ...rk halinde bulunan...yabancı plaka sayılı araca 10.08.2023 tarihinde... İskek Mahallesi mevkinde çarptığını, maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, somut olayda müvekkil şirket, ... Otelcilik ... Şirketi'ne araç kiralama sözleşmesi ile 6 (altı) ay süre ile araç kiraladığı, fiilen teslim ettiği, kullanma ve yararlanma hakkını devrettiği için işleten sıfatını kaybettiğini, İşbu nedenle müvekkili şirketin, 2918 KTK' nun 85. maddesi gereği araç işletenin kusursuz sorumluluğu bakımından herhangi bir sorumluluğu doğmadığını, müvekkili şirketin karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'nin davacının başvurusu neticesinde 27.11.2024 tarihinde davacı vekiline 16.403,06-TL hasar tazminat bedeli ödemesini gerçekleştirdiğini, belirterek meydana gelen kazada müvekkili şirketin işleten sıfatına sahip olmaması, kira sözleşmesi doğrultusunda aracın fiili hakimiyetini, kullanma ve yararlanma hakkının kiracıya devretmesi ve dava öncesi düşen yükümlülüklerini yerine getirmesi nedeniyle davanın tarafımız yönünden husumet yokluğundan reddine, mahkeme aksi kanatta ise dava konusu olaydan doğan zarardan haksız fiili gerçekleştiren sürücü ...ile adam çalıştıran konumunda bulunan ... Otelcilik Turizm Tarım Ür. İnş.Ltd , Şirketinin sorumluluğu gözetilerek tarafımız yönünden esastan reddine, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket tarafından...numaralı trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, davanın husumetten reddinini gerektiğini, maddi zararın belirli olduğunu, ihbar sonrası müvekkili şirketin araçtaki hasara ilişkin alınan eksper raporuna göre tespit edilen 16.403,06-TL'yi 27.11.2024 tarihinde davacı asil hesabına hasar bedeli olarak ödendiğini, ödeme ile müvekkili şirketin her türlü hukuki sorumluluğu yerine getirdiğini, başvuruya konu araç yabancı plaka olduğunu, yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştığı kazalar neticesinde meydana gelen değer kaybı taleplerinin teminat dışı olduğunu, meydana gelen kaza neticesinde başvuruya konu araçta değer kaybına konu alacak hasarın olmadığını, haksız başvurunun reddinin gerektiğini, arka tamponun plastik maddesinin değer kaybına girmediğini, müvekkili şirketin poliçe limitinin üstündeki değerlerden sorumlu olmadığını, araç mahrumiyet taleplerinin poliçe kapsamında olmaması sebebiyle reddinin gerektiğini, değer kaybının genel şartlarda yer alan formüle göre hesaplanması gerektiğini, kusur oranı tespiti yapılmasını belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar... ile ... Otelcilik Turz. Tar.Ürn İnş. Ltd Şti'ye dava dilekçesi ve duruşma gününün usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davaya cevaplarını bildirmedikleri anlaşılmıştır. Dava, haksız fiil nedeniyle hasar bedeli, değer kaybı tazminatı ve ikame araç bedeli istemine ilişkindir. Davacı 10/08/2023 tarihli trafik kazasında...plakalı aracın işleteni olup, davalı ...Motorlu Araçlar Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.... plakalı aracın ruhsat sahibi, ...sürücüsü,... Otelcilik Tur. Tarım Ürünleri İnş. Ltd. Şti. kiralayan, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir. KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan dilekçeye (e-mail) göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu, hasar dosyasının açıldığı ve sigorta şirketi tarafından 27/11/2024 tarihinde 16.403,06 TL' nin ödendiği görülmüştür. Davalı ruhsat sahibinin uzun süreli araç kiralama sözleşmesi nedeniyle husumet itirazı incelendiğinde; ...Motorlu Araçlar Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.' nin sunduğu cevap dilekçesinde ... plakalı aracın kaza tarihi olan 10/08/2023 tarihi ve öncesinde devamlılık arz eden ve kesintisiz olarak devam eden araç kiralama sözlemesi ile ... Otelcilik Tur. Tarım Ürünleri İnş. Ltd. Şti.' ne uzun dönem kiraya verildiği savunulmuş ve cevap dilekçesinin ekinde kira sözleşmesi sunulmuştur. 2198 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesine göre işleten “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi” olarak tanımlanmış; ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edildiği takdirde bu kişinin de işleten sayılacağı belirtilmiştir. Araç sahibi, aracı için adına yetkili idare tarafından tescil belgesi verilmiş ya da sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişidir. Gerçek işleten, kural olarak aracın sahibi olup, genel hayat tecrübelerine göre aynı zamanda onun zilyetliğine de sahiptir. Ancak her zilyet araç işleteni olmadığı gibi her araç sahibi de zilyet ya da işleten olmayabilir. Trafik kaydı ve araç tescil belgesi mülkiyet ilişkisinin belirlenmesinde sadece bir karine fonksiyonuna sahiptir. İşletme ilişkisiyle, mülkiyet ilişkisi ve vazülyetlik ilişkisi tamamen birbirinden farklıdır ( Eren, F.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2018, s.704 vd). Bu karine işletenin kim olduğunu gösteren mutlak bir karine olmayıp, işletenin kim olduğunu belirleyen güçlü bir delil niteliğindedir. Bu nedenle KTK’da işleten ve araç sahibi ayrı ayrı tanımlanmıştır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesinde işletenin tanımı yapılırken şekli ölçüt değil maddi ölçüt esas alındığından işletenin belirlenmesinde; araç üzerinde kurulan fiili hâkimiyet, araçtan ekonomik yararlanma, aracı kendi hesabına işletme, aracın masraf ve rizikolarına katlanma ilişkisi esas alınır. Özellikle aracın trafiğe sokulmasına veya trafikten çekilmesine, bakılmasına, muhafazasına, kim tarafından, nasıl ve hangi amaçla kullanılması gerektiğine karar verme yetkisi, fiili hâkimiyeti oluştururken; bir aracın masraf ve tehlikelerini üstlenme ise, onun donatım, bakım ve işletme giderlerini, vergi ve sigorta primlerini ödemeyi ifade etmektedir. Özellikle aracın yakıt, onarım, yağ, garaj ve diğer parça ve ihtiyaçlarını karşılamak için harcanan paralar, giderler arasında sayılabilir (Eren, s. 705). Yargıtayın sapma göstermeyen yerleşik uygulaması da bu yöndedir. İşleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hâkimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hâkimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Uzun süre kavramı, belirli bir gün sayısı ile sınırlı olmayıp, her somut olayın özelliğine göre ayrıca değerlendirilir. Ayrıca bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarına halel getirecek bir sonuç oluşturmaması şarttır. O hâlde; kısa süreli olmamak kaydıyla, araç herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devredildiğinde artık üzerindeki fiili hâkimiyetin ortadan kalkması, bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının da bulunmadığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hâkimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimse işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulacak, araç maliki sorumlu tutulamayacaktır. Husumet (taraf sıfatı), bir usul hukuku sorunu olmayıp, davaya konu edilen subjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunudur. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında karar verilemeyeceğinden dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir. Taraf sıfatı bir dava şartı değildir. Taraf sıfatı, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def’i değil, yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu olan bir olgudur (Kuru, B.: Medeni Usul Hukuku El Kitabı, Ankara 2020, C.I, s. 331 vd). Eş söyleyiş ile taraf sıfatının araştırılması, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukukî koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır. Tescil kayıtlarına ve kaza tespit tutanağına göre kazaya karışan... plaka sayılı araç dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ...Motorlu Araçlar Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait olup sunulan kira sözleşmesi, teslim tutanakları ve aracın teslim edilmesi gereken tarihten önce yaşanan trafik kazasının tarihi ile kiralayan ve kiracının inkarının bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde söz konusu aracın ... Otelcilik Tur. Tarım Ürünleri İnş. Ltd. Şti. tarafından uzun dönem kira sözleşmesi ile hakimiyetinde bulundurması (kira sözleşmesinin süresi nazara alınarak Yargıtay 4. H.D.' nin 2021/21511 Esas, 2023/478 Karar sayılı ilamı emsal olarak alınmıştır (sonuç olarak kazaya karışan... plakalı aracın 28.08.2012 tarihli sözleşme ile davalı tarafından 02.10.2012 tarihine kadar sürücüsü ... olmak üzere dava dışı... Org. Ltd. Şirketine kiralandığı, ticari defterlere sözleşmeye dayalı olarak bir adet fatura kaydedildiği, kaza tarihinin 22.09.2012 tarihi olduğu dikkate alındığında kaza tarihinde aracın ... Org. Ltd. Şirketi kullanımında olduğu, buna göre dava konusu aracın dava dışı... Org. Ltd. Şirketi tarafından işletildiği şeklinde verilen kararın onanmış olması) ), işleten sıfatının araç üzerinde tasarruf yetkisini elinde bulunduran ... Otelcilik Tur. Tarım Ürünleri İnş. Ltd. Şti.' ne ait olduğu, bu nedenle ruhsat sahibi ...Motorlu Araçlar Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. Aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar işletin sıfatının değiştiğini davacı taraf bilebilecek konumunda değil ise de, kira sözleşmesi konusunda bilgisinin bulunduğu dava dilekçesi ile ikrar edildiğinden dava açılmadan önce yapılacak basit bir yazışma ile kira sözleşmesinin süresi konusunda bilgi edinebileceğinden davalı ruhsat sahibi aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmiştir. Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Kazaya karışan...plakalı araç 21.11.2022-2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza10/08/2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden (bu davalıdan değer kaybı talep edilmemiştir.) davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır (Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. ). Davalı ...ve ... Otelcilik Tur. Tarım Ürünleri İnş. Ltd. Şti. 'in sorumluluğu incelendiğinde;2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ... Otelcilik Tur. Tarım Ürünleri İnş. Ltd. Şti.... plakalı aracın işleteni ve diğer davalı ...aracın sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacak olup (TBK madde 49), işleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır. Dava konusu aracın yabancı plakalı araç olması nedeniyle Almanya ülkesi koşullarına göre gerçek zarar miktarının belirlenmesi gerekmektedir. TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur, hasar, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır. Mahkememizin 22/04/205 tarihli celsesi 1 nolu ara karar gereği, tüm dosya kapsamı incelenerek davacı ve davalı sürücünün kusur durumu ve aynı trafik kazası sebebiyle davacının maliki olduğu araçta oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedelinin (Almanya'ya göre) hesaplanması, ayrıca sigorta şirketinin yaptığı ödemelerde nazara alınarak bakiye kalan poliçe limitinin ve davacının talep tazminatın ayrıca gösterilmesinin istenilmesi için, Bilirkişi heyetinden alınan 07/08/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "Dosyanın tetkiki neticesinde 10.08.2023 günü saat: 11.30 sıralarında meydana gelen kazanın Muğla ili ... ilçesi İskele Mahallesinde... plakalı araç ile... plakalı araçlar arasında iki araçlı arkadan çarpma şeklinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, 1-KAZANIN OLUŞU VE İHALLER BAKIMINDA; *... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 67/b ve 47/1-d maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşumunda tek etken olduğu, *Davacının maliki olduğu, Park halinde bulunan... plaka sayılı araç sürücüsünün atfi kabil kusurunun olmadığı, 2-HASAR VE ONARIM BEDELİ BAKIMINDA; *Davaya konu...plakalı 2018 model ... 2.0 TDI 190 DESIGN S ...Hatback Otomatik marka aracın, Almanya'da bulunan firma tarafından ekspertiz raporuna göre 10.08.2023 tarihli kaza sonrası onarım bedelinin yedek parça (293.30E+5,87E) 299,17 EUR kaporta/mekanik/elektrik vs işçilik 462,00EUR ,boyama toplamı (651,00E işçilik+312,6 E malzeme) 963,69- EUR olmak üzere toplam onarım maliyetinin 1.362,32 EUR +KDV toplam KDV dahil 2.207,28- EUR olduğu, toplam KDV dahil 2.207,28 EUR olduğu, Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 27.11.2024 tarihinde 16.403,06-TL =449,92 EUR ödeme yapmakla bu bedelin masunu neticesinde, DAVACI yanın giderilmemiş 2.257,34-EUR zararı kaldığı, 3-DEĞER KAYBI BAKIMINDAN; *Davaya konu 2018 model aracın yaşı KM değeri ile arka tamponu ve Spoylerinde (plastik malzemede) işlemi olması nedenleriyle, davaya konu kaza ve yapılan onarım neticesinde DEĞER KAYBI OLUŞMAYACAĞI, 4-ARAÇ MAHRUMİYETİ ZARARI BAKIMINDAN; *Davaya konu aracın makul onarım süresinin 2 gün olduğu, davaya konu 2018 model (üst segment) aracın aynı özelliklerdeki aracın. Mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda aynı özellik segment ve konforundaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibariyla Almanya koşullarında 79,00-TL/gün (1 gün x79 EUR) toplamda 158,00 EUR olduğu, 5-SİGORTA POLİÇESİ VE TEMİNATLARI BAKIMINDAN; *KTK ZORUNLU MALİ MESULİYET (TRAFİK) SİGORTASI, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun m.91 gereği, işletenleri, KTK'nun 85. Maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere yasaca yaptırmaları zorunlu kılınan ve yine KTK kapsamında motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne. Yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3.kişilere karşı olan sorumluluğunu BELLİ LİMİTLER ve KUSUR ORANI dahilinde ve GERÇEK ZARAR MİKTARI ile karşılamayı amaçlayan sorumluluk sigortası olup, *Kaza nedeniyle zarar gören araçtaki yedek parça ve işçilik hasarı ile değer kaybı zararları gerçek zarar kapsamında kabul edildiği, *Dosyada mevcut olduğu üzere, kazanın oluşumuna karışan ... plaka sayılı aracın Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası,davalı ... Sigorta Şirketi tarafından 21.11.2022-2023 tarihleri arasında geçerli olmak ve...numaralı poliçe ile yapıldığı, *10.08.2023 kaza teminatı süreleri içinde gerçekleşmiş olup, kaza tarihinde ZMMS ( TRAFİK) sigortası teminat limitleri ARAÇ BAŞINA 120.000,00-TL ve olarak belirlenmiş ve kaza tarihi itibariyle MB efektif satış kırı dikkate alındığında 120.000-TL sı teminat limiti/29.8347=4.022,16 E karşılığında olduğu ve bu bedelin davaya konu aracın teknik heyet tarafından tespit edilen 2.707,28 E zararından daha fazla olmakla; sigorta şirketi tarafından tespit edilen hasarın tamamı ödenebileceği, *SİGORTA ŞİRKETİ tarafından zararın teminat kapsamında olduğu kabul edilerek davacı yana 27.11.2024 tarihinde 16.403,06-TL sı ödeme yapıldığı ve ödeme tarihi itibariyle bu bedelin 449,92 E olduğu, BU HALDE, DAVACI YANIN GİDERİLMEMİŞ ZARARI = 2.707,28-449,92 = 2.257,34 E olduğu *Araçtaki değer kaybı olmadığının tespit edildiği bu bedelin de sigorta şirketinden talep edilmediği, *İkame araç zararının sigorta şirketi teminatları arasında olmadığı, kaldı ki davacı yanca bu zararın davalı sigorta şirketinden talep edilmediği, *Aracın uzun süre kiraya verilmesinin sigorta şirketinin 3. Kişi zararlarını ödemesinde etkili olmadığı, ancak kiralayan ile kiracı bakımından davadaki sorumluluğun Sayın Mahkeme hukuki değerlendirmesinde olduğu, *BK m.49 KTK m.85 hükümleri ile sürücü ve işleten bakımından zarar sorumluluğu kaza tarihinden başlamakla birlikte sigorta şirketi bakımından KTK m.99 ve B.2 "Sigortacı hak sahibinin, kaza veya zararının tespit edilebilmesi için bu genel şartlar ekinde yer alan gerekli tüm belgeleri sigortanın merkez veya şubelerinden birine ilettiği tarihten sekiz işgünü içinde tazminatı hak sahibine öder." ... Hükümleri gereği ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı bakımından belgelerin kendisine tesliminden itibaren 8 iş günü sonrası temerrüt tarihi olarak belirlenebileceği rapor içinde gösterilmekle sigorta şirketi bakımından müracaattan sonraki 8 iş günü sonrasının 20.11.2024 tarihine isabet ettiği" şeklinde rapor sundukları görülmüştür. Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme, hasar bedeli; -Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorunda olduğundan (Yargıtay 17 HD 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K. sayılı ilamı), - Davacının Almanya'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı anlaşılmakta olup, davacı aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamaz. Davacının aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahiptir. Araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerektiğinden (Yargıtay HGK 24.06.2015 tarih ve 2014/17-28 E. - 2015/1745 K.) ve mahkememize sunulan bilirkişi raporunda da hasar gören parçalar tek tek belirtilerek Almanya ülkesi koşullarına göre hesaplama yapıldığı görüldüğünden, Değer kaybı ise; davaya konu trafik kazası sonucu davacının maliki olduğu aracın plastik aksamlardan hasar aldığı, plastik aksamlar nedeniyle araçta değer kaybının olmayacağı kaldı ki davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporlarında da aynı sonucu ulaşıldığı görüldüğünden, Rapor hükme esas alınmıştır. Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile 1.757,36 EURO hasar tazminatının tüm davalılardan, 158,00 EURO ikame araç tazminatının ise davalı sürücü, ruhsat sahibi ve işletenden tahsilini talep etmiştir. TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir.(Yargıtay 17. HD'nin 17.05.2018 tarih ve 2015/8003 E. - 2018/5155 K.) Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede; “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir. Tüm bu nedenler ile;10/08/2023 tarihli çift taraflı trafik kazasında...plakalı aracın sigorta şirketi ve işeteni davalı sürücü ...' in kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ...' in tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 2.207,28 EURO hasar bedelinin bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin (449,92 EURO) mahsubu sonucu davacının bakiye 1.757,36 EURO zararının olduğu,... plakalı aracın hasar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 158,00 EURO olduğu kanaatine varılarak, değer kaybına sebebiyet verecek parçalarda hasarın bulunmadığı da göz önüne alınarak davanın kısmen kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalılar işleten ve sürücü ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren yabancı paralar için 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işletilecek değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden karar verilmesi gerekmiştir. Arabuluculuk ücreti yönünden;6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar, sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar, Yargıtay 4. H.D. 09/09/2024 tarih, 2022/2615 Esas 2024/7426 Karar ). Dava ve bedel arttırım dilekçesi ile ekspertiz ücretinin talep edilmediği ve bu yönde bir faturanın da dosya arasında bulunmadığı görüldüğünden ayrıca ekspertiz ücreti hesaplaması yapılmamıştır. İstikrarlı bir şekilde kabul edildiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir.(Yargıtay 11.HD'nin 12/05/2022 tarih ve 2020/6387 E. - 2022/3774 K. ) Davalı sigorta şirketlerinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.b maddesi uyarınca kabul edilen dava değerinin poliçe limitini aşması halinde davalılara yükletilecek yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin toplam tazminatın, dava değerinin limite oranı dahilinde hüküm altına alınması gerekir. (Yargıtay 17.HD'nin 14.06.2017 tarih ve 2016/12075 E. - 2017/5498 K. ) HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; -1.757,36 EURO hasar bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 103.596,94TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 20/11/2024 tarihinden diğer davalılar ...ve ... .. LTD. ŞTİ.' den ise kaza tarihi olan 24/01/2023 tarihinden itibaren yabancı paralar için 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işletilecek değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası olarak müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, -158,00 EURO ikame araç tazminatının davalılar davalılar ...ve ... .. LTD. ŞTİ.' den ise kaza tarihi olan 24/01/2023 tarihinden itibaren yabancı paralar için 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işletilecek değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası olarak müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, -Davacının davalı davalılar ...ve ... .. LTD. ŞTİ.' den talep ettiği değer kaybı talebinin esastan reddine, -Davacının davalı ...... A.Ş. aleyhine açtığı davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, 2-Hasar bedeli yönünden alınması gereken 4.412,35 TL karar ve ilam harcının yatan 1.254,86 TL peşin ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 3.157,49 TL' nin tüm davalılar sigorta şirketi, ...ve ... .. LTD. ŞTİ.' den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına, 3-İkame araç bedeli yönünden alınması gereken 396,70 TL karar ve ilam harcının davalılar ...ve ... .. LTD. ŞTİ.' den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına, 4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 1.254,86 peşin harç ve 615,40 TL başvurma harcının davalılar sigorta şirketi, ...ve ... .. LTD. ŞTİ.' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan, 1.570,00 TL posta ve diğer giderler ile 14.500,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 16.070,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı da nazara (15.661,16 TL) alınarak 14.369,25 TL' sinin davalılar sigorta şirketi, ...ve ... .. LTD. ŞTİ.' den (davalı Sigorta Şirketi yönünden sorumlu olunan poliçe limitinin (103.596,94 TL), toplam hükmedilen maddi tazminata 1.757,36-Euro'nun fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası karşılığı tutarına) oranı dahilinde sorumlu olması kaydıyla), müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan 1.291,91 TL' nin ise yalnızca davalılar ...ve ... .. LTD. ŞTİ.' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Hasar bedeli yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 45.000,00TL vekâlet ücretinin tüm davalılardan (davalı Sigorta Şirketi yönünden sorumlu olunan poliçe limitinin (103.596,94 TL), toplam hükmedilen maddi tazminata 1.757,36-Euro'nun fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası karşılığı tutarına), müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-İkame araç bedeli yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 5.807,41 TL vekâlet ücretinin davalılar ...ve... LTD. ŞTİ.' den müştereken ve müteselsilen alınarakdavacıya verilmesine, 8-Davalı .. A.Ş. Kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT m. 7/2 Uyarınca hesap ve takdir edilen 11.558,14 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak unvanı belirtilen davalıya verilmesine, 9-6325 sayılı HUAK uyarınca suçüstü ödeneğinden karşılanan 4.700,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına, 10-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekili ve daval...vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/11/2025 Katip... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır