İlk Derece Mahkemesi 2024/43 E. 2025/270 K.

T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/43 KARAR NO : 2025/270

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVA : Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) DAVA TARİHİ : 01/02/2024 KARAR TARİHİ : 17/07/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/08/2025

TALEP: Davacı vekili 01/02/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin 2019/05982 dosya numarasında kayıtlı çoklu başvuruya konu ürünlerin 4 tanesinin (3. sırada yer alan koltuk ürünü, 4. sırada yer alan koltuk ürünü, 5. sırada yer alan konsol ürünü, 6. sırada yer alan masa ürünü) ve 2015/07997 dosya numarasında kayıtlı çoklu başvuruya konu ürünlerin 6 tanesinin; (1. sırada yer alan koltuk ürünü, 4. sırada yer alan koltuk ürünü, 5. sırada yer alan sandalye ürünü, 6. sırada yer alan fiskos masası ürünü, 7. sırada yer alan masa ürününün, 8. sırada yer alan sehpa ürününün) 2020 01548 dosya numarasında kayıtlı çoklu başvuruya konu ürünlerin 1 tanesinin (9. sırada yer alan ... ürünü) taklit edilmek suretiyle fiziki olarak işyerlerinde ve sosyal medya hesaplarında satılmakta ve satışa sunulmakta olduğunu, müvekkiline ait tescilli tasarımların karşı yanca hiçbir değişiklik yapılmaksızın taklit edilmek suretiyle "zenartmobilya" kullanıcı isimli Instagram sitesinde satışa sunulduğunu; ... .... .... D.iş sayılı dosyası ile delil tespiti istenmiş olup dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunda iddiaların kanıtlandığını; davalı yan ile müvekkili şirketin önceden ticari faaliyetleri var ise de bunun son bulduğunu ve ticari faaliyetlerinin son bulmasının üzerinden 4 yıldan fazla bir süre geçmesine rağmen davalı yanın hala müvekkilinin tasarımlarına ilişkin görselleri sosyal medya hesabından silmemiş olduğunu ve paylaşmaya devam ettiğini, davalının 17.06.2023 tarihinde müvekkiline ait 2015/07997 -1 tescil numaralı koltuk tasarımını instagram sosyal medya platformunda ... .... .... .... .... .... .... .... .... tescil numarası ile kayıtlı olup, İzmir FSHHM'nin 2022/149 D. İş dosyası ile davalı yanın mağazasında gerçekleştirilen tespitte bu ürüne davalı yanın mağazasında rastlanmadığını ancak 17.04.2023 tarihinde instagram hesabından ürünün görselini paylaştığını; 4 yıl önce gönderilen mobilya ürünlerinin hala bir mobilya mağazasında satılmamış olarak sergilenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalının kötü niyetli hareket ettiğini ileri sürerek, 6769 sayılı yasanın 149/1-d,f maddeleri uyarınca tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulan yahut el konulmayarak yedi emin olarak davalıya bırakılan ürünlerin dava sonucunda masrafları tecavüz edene ait olmak üzere imha edilmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, 23/05/2025 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat miktarını 70.000,00 TL'ye yükseltmiş ve harcı tamamlamıştır.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalı... MOBİLYA AŞ’nin Mayıs 2015 tarihinden Mart 2020 tarihine kadar davacı şirketin İZMİR ve EGE bölge bayisi olarak faaliyet gösterdiğini, bahse konu ürünlerin davacı şirketin tescilli ürünleri olup taklit ya da benzer üretimler olmadığını, sosyal medya görsellerinin Mart 2017 tarihinden itibaren yapılmış paylaşımlar olduğunu, yani davalı... MOBİLYA AŞ’nin bayisi olduğu dönemlere ait olduğunu, Mart 2020 itibari ile davacı şirket ile ticari ilişkisini bitirmiş olduğunu ve davacı şirkete teşhirinde ve stoklarında olan ürünlerini geri satın alması konusunda teklif yapılmasına rağmen davacı şirketin kabul etmeyerek ürünleri satın almadığını, şirketler arasında her ne kadar yazılı bir bayilik anlaşması yapılmamış olsa da Mart 2020 tarihine kadar ticari ilişkiyi kanıtlar fatura örneklerinin dosyaya sunulduğunu, davacı şirket ortağı ve yönetim kurulu başkanı ... ile davalı şirket ortağı ve yönetim kurulu başkanının 2010 – 2015 tarihleri arasında ortak olarak davacı şirketin İzmir ve Ege bölgesi bayiliğini yapmış olduğunu ve akabinde ortaklık sonlandırılarak ticari ilişki bayilik olarak devam ettiğini, davacı şirketin kefil olduğu kira sözleşmesi ve karar defteri ve ticaret sicil gazetelerinin dosyaya sunulduğunu, Mart 2020 tarihinden itibaren ticari etik gereği sosyal medya hesaplarının ismi değiştirilerek "zen art" olan kendi isim ve logosuun kullanılmaya başlandığını, davacı şirket isim ve logosunun kullanılmadığını, davacı şirket ürünlerinin satılması amacıyla ürünler görsellerinde zaman zaman kullanılmış olduğunu, İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2022/149 D. İş dosyasındaki "Bilirkişi Raporuna" da itiraz edilmiş olduğunu, İzmir Fikri ve Sınai Hakları Hukuk Mahkemesi 27/04/2021 tarihli 2021/40 D. İş 2021/40 Karar sayılı dosyasındaki Bilirkişi Raporu ile işbu davaya dayanak İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2022/149 D. İş dosyasında yapılan tespit sonucu düzenlenen "Bilirkişi Raporu" tamamen çelişkili olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Davanın, tescilli tasarım hakkına tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemi ile sair istemlerden ibaret olduğu anlaşılmıştır. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, davada dayanılan tasarım tescillerine ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı eylemlerinin davacının tescilli tasarım hakkına tecavüz teşkil edip etmediği temelinde maddi ve manevi tazminat istemleri ile sair istemlere ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 25/07/2024 havale tarihli raporda özetle; "1- Davalı işyerinde ve sosyal medya hesabında tespite konu mesnet ürünlerin; 2019/05982-4, 2019/05982-5, 2019/05982-6, 2015/07997-1, 2020/01548-9, ..., 2015/07997-5 numaralı tasarımlar ile benzer olduğu; 2- Ticari hayatın gerekleriyle örtüşmemekle birlikte tecavüze mesnet ürünlerin davacının izniyle elinden çıkmış olup olmadığı hususundaki nihai takdirin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu;" ifade edilmiştir.

Mahkememizce uzman mali müşavir bilirkişi heyetinden alınan 30/10/2024 havale tarihli raporda özetle; "a) Davalının, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlandığı Mart 2020 ila dava tarihi (01.02.2024) arası döneme ait davaya konu davacı tasarımlarının uyguladığı ürün satışları (adet) nın dosya kapsamında tespit edilemediği, b) Davacının 2000, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında 2019/05982-4 KOLTUK, 2019/05982-5 KOLTUK ve 2019/05982-6 KOLTUK tasarımlarının üretimlerine, birim satışlarına, birim maliyetlerine ilişkin bir beyanının olmadığı, c) Davalının, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlandığı Mart 2020 ila dava tarihi (01.02.2024) arası döneme ait davaya konu davacı tasarımlarının uyguladığı ürün satışları (adet) nın dosya kapsamında tespit edilememesi İLE Davacının 2000, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında 2019/05982-4 KOLTUK, 2019/05982-5 KOLTUK ve 2019/05982-6 KOLTUK tasarımlarının üretimlerine, birim satışlarına, birim maliyetlerine ilişkin bir beyanı olmadığından 2019/05982-4 KOLTUK, 2019/05982-5 KOLTUK ve 2019/05982-6 KOLTUK tasarımları yönünden davacı lehine 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.151/2-a çerçevesinde hesaplanamadığı, 3- Davalının, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlandığı Mart 2020 ila dava tarihi (01.02.2024) arası döneme ait davaya konu davacı tasarımlarının uyguladığı ürün satışları (adet) nın dosya kapsamında tespit edilememesi dolayısıyla 2015/07997-1 KOLTUK, ... KOLTUK, 2015/07997-5 KOLTUK, 2020/01548-9 ... yönünden davacı lehine 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.151/2-a çerçevesinde hesaplanamadığı," ifade edilmiştir.

Mahkememizce uzman mali müşavir bilirkişiden alınan 20/12/2024 havale tarihli ek raporda özetle; "a) Yerinde yapılan inceleme esnasında düzenlenen TUTANAKta da belirtildiği üzere 2019/05982-4 KOLTUK, 2019/05982-5 KONSOL, 2019/05982-6 MASA, 2015/07997-1 KOLTUK, ... KOLTUK, 2015/07997-5 SANDALYE, 2020/01548-9 ... tasarımlarının uygulandığı ürünlere ait imalatların maliyetlerine ZEBRANO MOBİLYA TASARIM PAZARLAMA İNŞAAT TAAHHÜT İTHALAT İHRACAT TURİZM SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ’nin incelenen 01.01.2020'nden 01.02.2024 e kadar ki dönem için her bir ürün bazında birim maliyetlerini hesaplamaya dair kayıtların ticari defterlere yansımadığı, b) Yerinde yapılan inceleme esnasında düzenlenen TUTANAKta da belirtildiği üzere ... ile 2020’nden önceki ilişkileri gösterir Cari Hesap ve özellikle 2019/05982-4 KOLTUK, 2019/05982-5 KONSOL, 2019/05982-6 MASA, 2015/07997-1 KOLTUK, ... KOLTUK, 2015/07997-5 SANDALYE, 2020/01548-9 ... tasarımlarının uygulandığı ürün satışlarına ilişkin bilgiye ulaşılamadığı, c) Davalının, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlandığı Mart 2020 ila dava tarihi (01.02.2024) arası döneme ait davaya konu davacı tasarımlarının uyguladığı ürün satışları (adet) nın dosya kapsamında tespit edilemediği, d) Davalının, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlandığı Mart 2020 ila dava tarihi (01.02.2024) arası döneme ait davaya konu davacı tasarımlarının uyguladığı ürün satışları (adet) nın dosya kapsamında belirlenemediğinden davacı lehine 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.151/2-a çerçevesinde maddi tazminat hesaplanamadığı," ifade edilmiştir.

Mahkememizce uzman mali müşavir bilirkişiden alınan 28/02/2025 havale tarihli ikinci ek raporda özetle; "Sayın Mahkemenin verdiği görevi ifa için dava tarihi itibariyle Davacı lehine 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.151/2-a çerçevesinde sözkonusu tasarımlar yönünden maddi tazminatın enaz 70.000 TL olabileceğinin değerlendirildiğini takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere arz ederim" şeklinde ifade edilmiştir.

DEĞERLENDİRME SMK’ya göre “Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür” (SMK md. 55/1). Maddede bahsi geçen görünüm sadece gözle görülüp fark edilen görünüm olmayıp, insanın beş duyusu ile algılayıp farkına varabileceği ve maddede “her türlü bütün” olarak tanımlanan görsellerdir. Söz konusu davadaki ürüne ait görünümün bıraktığı genel izlenimin tamamı 55. maddedeki “görünüm” ifadesi içinde değerlendirilmelidir. Yine aynı Kanunun 56/1 maddesi gereğince, bir tasarımın tescil edilebilmesi için “yenilik” ve “ayırt edici nitelik” kriterlerini taşıması gerekmektedir. “Yenilik” kriteri madde 56/4’de “Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir” şeklinde tanımlanmıştır. “Ayırt edici nitelik” kriteri ise madde 56/5’de “Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; başvuru veya rüçhan tarihinden önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir” şeklinde tanımlanmıştır. Ayırt edici niteliğe ilişkin olarak değinilmesi gereken bir diğer husus, “bilgilenmiş kullanıcı” kavramıdır. Bilgilenmiş kullanıcı; tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı olarak tanımlanmaktadır. Bilgilenmiş kullanıcı olarak tespit edilen kişilerin birer uzman olmadıkları kabul edilmekte; aksine daha önce ilgili tasarımla karşılaşmış olağan bir kullanıcı olması gerekmektedir. Gerçekten de bilgilenmiş kullanıcı, söz konusu ürünün doğası, görünümü ve teknik olarak sahip olduğu zorunlu özellikleri hakkında bilgi sahibi olan ve başka bir deyişle ürün hakkında uzman kadar olmasa da temel düzeyde bilgi sahibi olan kişidir. Bu bağlamda bilgilenmiş kullanıcının her somut olay için ayrı ayrı tespit edilmesi gerekir. Bilgilenmiş kullanıcılar birer uzman olmayacakları için tasarımın detaylarındaki küçük farklılıklara dikkat etmeyecek ancak alım tercihlerini etkileyecek hususlarda yapılan değişiklikleri fark edebilecek kişilerdir. Somut olay için hipotetik bilgilenmiş kullanıcıyı beyaz eşya almak için araştırmalar yapan bir kişi veya satış danışmanı olarak belirlenmiştir. Bu kişi uzman değildir, ihtiyacı doğrultusunda farklı seçenekleri gözeten ve tercihte bulunacak birisidir. SMK, tasarımlara tecavüz konusunu madde 81’de düzenlemektedir. Bu çerçevede işbu davada özellikle SMK md. 81/1-a hükmünün uygulama alanı bulması muhtemeldir. SMK md. 81/1-a “Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak” fiillerini tasarım hakkına tecavüz olarak düzenlemiştir. O halde bir ürünün tescilli tasarım hakkına tecavüz ettiğinin tespiti için öncelikle tasarımların aynı veya genel izlenim itibariyle benzer olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bu değerlendirme yapılırken yukarıda da bahsettiğimiz bilgilenmiş kullanıcı gözünden inceleme yapılmalıdır. Zira SMK md. 58/1’e göre “Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir.” hükmünü haizdir. O halde eldeki davada, dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edici nitelik bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu incelemeye geçilmeden önce tasarım hakkına konu ürünler olan, mobilya tasarımları bakımından tasarımcının seçenek özgürlüğünün de değerlendirilmesi gerekmektedir. Yapılan inceleme neticesinde, benzer başlıktaki mobilya örnekleri incelendiğinde malzeme, üst yüzey işlemleri, kumaş gibi değişkenleri ile gerçekleştirilen bezeme işlemeleri, ürün formları ile aksesuar kullanım ve detayları tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında değerlendirilmiştir.

Dava konusu ürünler üzerinden ürünlerde teknik zorunluluk araştırması değerlendirildiğinde ürünlerin antropometrik ve fonksiyonel gerekçeler ile oluşan ölçü sınırları dışında tasarımda benzerliği zorunlu kılacak teknik bir zorunluluk bulunmamıştır. Davacı taraf talebinin kendisine ait tasarımlara ilişkin tecavüz iddiasına dayandırdığından; davacının talebi doğrultusunda İzmir Fikri Sınai Haklar Mahkemesi’nin 2022/149 D. İş dosyası kapsamında 23.12.2023 tarihinde davalı işyerinde yapılan tespit neticesinde düzenlenen tasarımların karşılaştırması aşağıda yapılmıştır. Ayrıca davalının instagram sosyal medya hesabı olarak davacı tarafından gösterilen "zenartmobilya" hesabındaki tespit raporunda yer alan ürün görselleri de karşılaştırmada dikkate alınacaktır. Buna karşılık belirtmek gerekir ki, davacı ve davalı arasında ticari bir ilişki olduğu, davalının davacı ürünlerini davacının izniyle satarak aracılık faaliyeti üstlendiği ve dosya kapsamında buna ilişkin belgeler sunulduğu da görülmüş, uyuşmazlığın esası hakkında yapılacak inceleme, belirtilen savunmaya bağlı olduğundan, aşağıda evvela bu hususta değerlendirme yapılmıştır.

DAVACI VE DAVALI ARASINDAKİ TİCARİ İLİŞKİ HAKKINDA İNCELEME ve DEĞERLENDİRME

Davalı muhtelif dilekçelerinde davalı ve davacı arasında ticari bir ilişki olduğunu, Lara Mobilya A.Ş. ile davacı arasındaki ticari ilişki neticesinde elde edilen ürünler olduğunu, aralarındaki ticari ilişkinin Mayıs 2015-Mart 2020 arasında devam ettiği, bir başka ifadeyle davacı izni ile ürünlerin satışa sunulduğunu ifade etmiştir. Hakkın tüketilmesi başlıklı SMK m. 152’ye göre “Sınai mülkiyet hakkı korumasına konu ürünlerin, hak sahibi veya onun izni ile üçüncü kişiler tarafından piyasaya sunulmasından sonra bu ürünlerle ilgili fiiller hakkın kapsamı dışında kalır”. Bir başka ifadeyle somut olay bakımından; davacıya ait ürünlerin davacının izniyle davalıya devredilip devredilmediği hususu, tecavüzün tespiti bakımından önem taşımaktadır. Eğer davalı işyerinde tespit edilen (veya sosyal medya hesaplarında) ürünlerin, davacının izniyle elinden çıktığı kabul edilirse, tecavüzün şartlarının oluşmadığı değerlendirilebilecektir. Davalının, belirtilen iddiasına dayanak olarak gösterdiği ve davacı ... tarafından... Mobilya İmalat A.Ş.’ye kesilmiş faturalar incelenmiş ve çeşitli mobilyaların işbu faturalara konu olduğu tespit edilmiştir. Buna karşılık mütecaviz olduğu iddiasına konu tasarımların bu faturalara yer alan ürünler olup olmadığı anlaşılamamakla birlikte, taraflar arasında bir ticari ilişki bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca, ticari ilişki tarafların da kabulündedir. Ancak, davacı taraf aralarındaki ticari ilişkinin bitmesinin üzerinden 4 yıl süre geçtiğini, bir başka ifadeyle tecavüz iddiasına mesnet ürünlerin elinden rızasıyla çıkan ürünler olamayacağını, zira mağaza ve instagram hesabında yer alan ürünler üzerinde değişiklikler yapılarak üretilen “yan sanayi fason ürünler” olduğunu iddia etmiştir. Yanı sıra 2022/149 D.İş raporundaki görseller incelendiğinde, bilirkişi heyeti tarafıdan 23/12/2023 tarihinden 9 gün önce davacı tasarımlarının benzerlerinin sosyal medya hesabına yüklendiği tespiti yapılmıştır. Ayrıca ticari hayatta, 2020 yılında satılmak üzere alınan faturaya konu ürünlerin, tespit yapılan 2023 yılında halen davalının elinde bulunuyor olmasının ticari hayatın gereklerine uygun olmadığı, zira kâr amacıyla alınmış ürünlerin tacir tarafından bir an önce elden çıkartılarak ticari faaliyete devam edilmesinin olağan olduğu; ayrıca ürünlerin depolama, yıpranma gibi masraflarına 3 yıldan fazla süre boyunca katlanmış olmasının da ticari hayatın gereklerine uygun düşmeyeceği değerlendirilmiş ve böylelikle davalı savunmasının yerinde olmadığına kanaat getirilmiştir.

KARŞILAŞTIRMA Dosya kapsamında konusunda uzman bilirkişi heyetince yapılan incelemede aşağıdaki tespitler yapılmış olup, Mahkememizce de belirtilen tespitlere iştirak edilmiştir.

-Davalı iş yerinde tespit edilen tasarım ile 2019/05982-6 numaralı tasarımıyla karşılaştırıldığında; Her iki ürün masa tablasında alışılagelmişin dışındaki tabla formu, üst tablada tercih edilen malzeme ile tabla yan yüzeylerinin farklı malzeme / renkte bırakılması, torna yapıdaki ayak formundaki boğumlar arasında farklı malzeme / renk kullanımın masa kenarındaki ile örtüşen tekrarı, ayak parçalarında düz, tabla üstünde mermer desenli malzeme tercihleri açısından benzer bulunmuştur. Ürünlerin ayak yapılarının döndürülerek elde edilen torna yapıda ayaklar olmakla birlikte ayağı oluşturan kesit çizgisi açısından belirgin farklılıklara sahip olduğu değerlendirilmiştir. Ürünler görsel bütünlükleri üzerinden değerlendirildiğinde tespite konu ürünün; ayak yapısı ile farklılığa sahip olmasına karşın böylesi bir ürün karakteri açısından son derece belirleyici olabilecek ve bir anlamda ürünün görünen en büyük parçası üzerinden tanımlayıcı en belirgin özellik olabilecek tabla formundaki benzerlik sebebiyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tescilli tasarıma benzer olduğu yanılgısına sebep olacağı ve ayırt edici olmadığı değerlendirilmiştir. -Davalı iş yerinde tespit edilen konsol ile 2019/05982-5 numaralı tasarımıyla karşılaştırıldığında; Her iki ürün genel form ve oranları, tornalanmış ürün formlarındaki gibi dairesel elde edilmiş ve üstte silindirik ve altında dar şekilde dönüş yapan kesit çizgisinden elde edilmiş ayak, ayak çizgisinin devamında ürün gövdesine doğru yansıyan yarım silindir yapıda dikey elemanlar, ürün gövdesinin üst ve ayak üst bitişlerinde farklı renk / malzeme ile elde edilmiş şerit yapıda çizgiler, kapak ve kulp kullanımı ile ilgili oranlar, gövde yan bloklarında iç/dış bükey olarak elde edilmiş yan parçalar ile gövde ön ve yanlarında düz, üstünde mermer desenli malzeme tercihleri açısından benzer bulunmuştur. Renk ve çizgi oluşturan malzemeler açısından ise ürünlerin farklılıklara sahip olduğu değerlendirilmiştir. Ürünler görsel bütünlükleri üzerinden değerlendirildiğinde tespite konu ürünün; genel görünüm özellikleriyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tescilli tasarıma benzer olduğu yanılgısına sebep olacağı ve ayırt edici olmadığı değerlendirilmiştir. -Davalı iş yerinde tespit edilen koltuk ile 2019/05982-4 numaralı koltuk tasarımıyla karşılaştırıldığında; Yapılan karşılaştırma neticesinde her iki üründe de kolçak ve sırtlık yapısının kesintisiz aynı yükseklik ve kesitte, arkaya doğru benzer şekilde açılanan ve alttan üste genişleyen biçimde ürünün 3 yönünü sardığı , kolçak ve sırtlık kısmında kapitone kullanım şekli, iki parçalı görünen font yapısı ve ön yüzeye yansıyan dikiş kullanımı, tornalanmış ürün formlarındaki gibi dairesel elde edilmiş ve üstte silindirik ve altında dar şekilde dönüş yapan kesit çizgisinden elde edilmiş ayak, ayak ile kanepe altı arasında ortasından bir şerit şeklinde çizgi geçen altlık açısından benzer olduğu görülmüştür. Fontların kabarıklık yapısı ile kısmi oranda fark oluşturmaktadır. Ürünler görsel bütünlükleri üzerinden değerlendirildiğinde tespite konu ürünün; genel görünüm özellikleriyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tescilli tasarıma benzer olduğu yanılgısına sebep olacağı ve ayırt edici olmadığı değerlendirilmiştir.

-Davalı iş yerinde tespit edilen komodin ile 2020/01548-9 numaralı komodin tasarımıyla karşılaştırıldığında; Her iki ürün genel form ve oranları, tornalanmış ürün formlarındaki gibi dairesel elde edilmiş ve üstte silindirik ve altında dar şekilde dönüş yapan kesit çizgisinden elde edilmiş ayak, ayak çizgisinin devamında ürün gövdesine doğru yansıyan yarım silindir yapıda dikey elemanlar, ürün gövdesinin üst, alt ve ayak üst bitişlerinde farklı renk / malzeme ile elde edilmiş şerit yapıda çizgiler, çekmece sayı, kapak ve kulp kullanımı ile ilgili oranlar, gövde ön ve yanlarında düz renk, üstünde mermer desenli malzeme tercihleri açısından benzer bulunmuştur. Renk ve çizgi oluşturan malzemeler açısından ise ürünlerin farklılıklara sahip olduğu değerlendirilmiştir. Ürünler görsel bütünlükleri üzerinden değerlendirildiğinde tespite konu ürünün; genel görünüm özellikleriyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tescilli tasarıma benzer olduğu yanılgısına sebep olacağı ve ayırt edici olmadığı değerlendirilmiştir.

-Davalı iş yerinde tespit edilen koltuk ile 2015/07997-1 numaralı koltuk tasarımıyla karşılaştırıldığında; Yapılan karşılaştırma neticesinde her iki üründe de kolçak ve sırtlık yapısının kesintisiz aynı yükseklik ve kesitte, arkaya doğru benzer şekilde açılanan ve üstte dairesel form alan bir biçimde ürünün 3 yönünü sardığı , kolçak ve sırtlık kısmında baklava dilimi görünümlü kapitone dikişler ile desen oluşturulduğu, iki parçalı görünen font yapısı ve ön yüzeye yansıyan dikiş kullanımı, tornalanmış ürün formlarındaki gibi dairesel elde edilmiş ve üstte silindirik ve altında dar şekilde dönüş yapan kesit çizgisinden elde edilmiş ayak, ayak ile kanepe altı arasında ortasından bir şerit şeklinde çizgi geçen altlık açısından benzer olduğu görülmüştür. Ayak ve alt kısımda oluşan çizgi renginin ise farklı olduğu görülmüştür. Ürünler görsel bütünlükleri üzerinden değerlendirildiğinde tespite konu ürünün; genel görünüm özellikleriyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tescilli tasarıma benzer olduğu yanılgısına sebep olacağı ve ayırt edici olmadığı değerlendirilmiştir. -Davalı www.instagram.com/p/CDD3oDpJqR2 hesabında tespit edilen tasarım ile ... numaralı koltuk tasarımıyla karşılaştırıldığında; Yapılan karşılaştırma neticesinde her iki üründe de kolçak ve sırtlık yapısının benzer yükseklik ve kesitte, arkaya doğru benzer şekilde açılanan bir biçimde olduğu, kolçak yapısının öne yakın bir yerinden font yüksekliğine inen bir eğri ile kolçağın kesildiği ve orada iç bükey bir yüzey oluştuğu, sırtlık ve kolçağı arkadan saracak şekilde baklava dilimi görünümlü kapitone dikişler ile desen oluşturulduğu, tornalanmış kesit çizgisinden elde edilmiş ön ayak formları, arka ayakların dışa doğru yaptığı kıvrım ile oluşan ayak şekli açısından benzer olduğu görülmüştür. Ayak alt kısımda renk / malzeme ve font yerleşiminin alt kısmı açısından ise ürünlerin farklı olduğu görülmüştür. Ürünler görsel bütünlükleri üzerinden değerlendirildiğinde tespite konu ürünün; genel görünüm özellikleriyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tescilli tasarıma benzer olduğu yanılgısına sebep olacağı ve ayırt edici olmadığı değerlendirilmiştir. -Davalı https://www.instagram.com/stories/highlights/1794069125 ve www.instagram.com /p/CKZtGiaBpyF hesabında tespit edilen tasarım ile 2015/07997-5 numaralı koltuk tasarımıyla karşılaştırıldığında; Yapılan karşılaştırma neticesinde her iki üründe de yarım kolçak ve sırtlık yapısının benzer yükseklik ve kesitte, arkaya doğru benzer şekilde açılanan bir biçimde olduğu, kolçak şeklindeki kısmi yan yüksekliklerin benzer bir yerde tamamlandığı, sırtlık ve kısmi şekilde kolca gibi devam eden yan parçaları arkadan saracak şekilde baklava dilimi görünümlü kapitone dikişler ile desen oluşturulduğu, tornalanmış kesit çizgisinden elde edilmiş ön ayak formları, arka ayakların dışa doğru yaptığı kıvrım ile oluşan ayak şekli açısından benzer olduğu görülmüştür. Ayak alt kısımda renk / malzeme açısından ise ürünlerin farklı olduğu görülmüştür. Ürünler görsel bütünlükleri üzerinden değerlendirildiğinde tespite konu ürünün; genel görünüm özellikleriyle bilgilenmiş kullanıcı nezdinde tescilli tasarıma benzer olduğu yanılgısına sebep olacağı ve ayırt edici olmadığı değerlendirilmiştir. Yukarıda yapılan karşılaştırma neticesinde davalı işyeri ve sosyal medya hesaplarında tespit edilen ürünlerle, 2019/05982-4, 2019/05982-5, 2019/05982-6, 2015/07997-1, 2020/01548-9, ..., 2015/07997-5 numaralı tasarımların ile benzer olduğu ve ayrıca davalı işyerinde ve instagram sosyal medya hesaplarında ürünlerin teşhir edilmesiyle satışa/piyasaya sunulduğu anlaşılmıştır.

MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT TALEBİNE İLİŞKİN YAPILAN DEĞERLENDİRME Davacı vekili yoksun kalınan kâra ilişkin tazminat talebinde hesaplama yöntemi olarak, 6769 sayılı SMK madde 151/2-a kapsamında "Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir" şeklinde hesaplama yapılmasını talep etmiştir. Davacı tarafından dosyaya sunulan Kurumlar Vergisi Beyannamesi ekindeki Gelir Tabloların aşağıdaki şekilde faaliyet kârı oranı hesaplanmıştır.

Davacı tarafından dosyaya sunulan Kurumlar Vergisi Beyannamesi ekindeki Gelir Tabloların aşağıdaki şekilde Faaliyet Karı Oranı hesaplanmıştır.

2020 2021 2022 2023 Net Satışlar 102.183.023,52 188.519.221,15 342.274.783,78 507.668.392,27 Satışların Maliyeti 101.849.505,37 158.019.971,69 272.709.730,52 428.270.323,96 Faaliyet Giderleri 9.527.132,44 20.092.606,09 39.255.130,44 48.045.317,74 Faaliyet Karı -9.193.614,29 10.406.643,37 30.309.922,82 31.352.750,57 Faaliyet Karı Oranı ZARAR %5,52 %8,86 %6,18

Davacının diğer tasarımları (2015/07997-1 KOLTUK, ... KOLTUK, 2015/07997-5 KOLTUK, 2020/01548-9 ...) nın uygulandığı ürünler yönünden yukarıda oluşturulan çizelgelerde toplam maliyetin toplam satışların %80 i şeklinde oluşturulduğu, davaya konu dönem açısından (2023 ve öncesi için) Davacı Şirketin Ticari Defterlerine yansıyan Maliyet Muhasebesi olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, şirketin yıllar itibariyle oluşturulan ve yukarıya alınan faaliyet kârı oranının uygulanabilecektir.

01.01.2020'nden 01.02.2024'e kadar ki dönem için 2019/05982-4 KOLTUK, 2019/05982-5 KONSOL, 2019/05982-6 MASA, 2015/07997-1 KOLTUK, ... KOLTUK, 2015/07997-5 SANDALYE, 2020/01548-9 ... ürünler bazında birim maliyetlerini hesaplamaya dair kayıtların davacı ticari defterlerine yansımadığı, sözkonusu davacı tasarımlarının uygulandığı ürün satışlarına ilişkin bilgiye ve davalının bu dönem içinde sözkonusu tasarımların uygulandığı ürün satışlarına miktar ve tutar olarak dava dosyasında bulunmadığı ve bu gerekçelerle TBK 50. Maddesi çerçevesinde yaklaşık bir değerlendirme yapılarak davacı lehine 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.151/2-a çerçevesinde sözkonusu tasarımlar yönünden 70.000,00 TL tazminatın hakkaniyete uygun olduğuna kanaat getirilmiştir. Yukarıda açıklanan gerekçelerle manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu ibarenin davalı yanca "tasarımsal kullanım" şeklinde kullanılması, davacı ile aynı sektörde faaliyette bulunan ve evvelce aralarında ticari ilişki bulunan davalının, davacı markasını kullanmasının manevi olarak davacının ticari itibarını zedelediği, ihlâl olunan hakkın mahiyeti, ihlalin etkileri, ihlalin ulaştığı kitle, fiilin ve kusurun ağırlığı, paranın satın alma gücü, ibraz olunan belgeler ve eylemin gerçekleştirilme biçimi karşısında; manevî tazminat miktarının 20.000,00 TL olarak saptanmasının hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmiştir. Davacı vekili her ne kadar imha talebinde bulunmuş ise de davalının üretim faaliyeti bulunduğuna dair dosyada herhangi bir tespit olmadığından, imha ve buna bağlı talepler, fazlaya ilişkin talep kapsamında reddedilmiştir.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan raporlar ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup, yukarıda açıklanan gerekçelerle davalı eylemlerinin davacının tasarım hakkına yönelik tecavüz şartlarını oluşturduğuna kanaat getirilerek, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE davalı eylemlerinin davacının tasarım hakkına tecavüz oluşturduğunun tespitine ve 70.000,00TL. maddi ve 20.000,00TL. manevi tazminatın 23.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-FAZLAYA DAİR İSTEMLERİN REDDİNE,

3-Alınması gereken 6.147,9‬0 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın düşümü ile 5.720,3‬0 TL bakiye karar harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Kabul edilen maddi tazminat yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Kabul edilen manevi tazminat yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 20.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Reddedilen kısım yönünden davalı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Kabul ret oranının takdiren 1/2 olarak belirlenmesine, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 12.410,00 TL yargılama giderinden payına düşen 6.205,00 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına,

Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/07/2025

Katip ... ¸e-imzalıdır.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.

Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 916,00.-TL Posta Masrafı 315,00.-TL Bilirkişi Ücreti 10.000,00.-TL Islah Masrafı 1.179,00.-TL Toplam 12.410‬,00.-TL